Thanh khoản Việt Nam so với khu vực: Bứt phá để nâng hạng

Thanh khoản Việt Nam đang ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ, đưa thị trường chứng khoán quốc gia trở thành tâm điểm của khu vực Đông Nam Á trong giai đoạn 2025 – 2026.

Với sự xuất hiện của hệ thống công nghệ mới và các sản phẩm tài chính đa dạng, chất lượng thanh khoản đang chuyển mình từ số lượng sang tính bền vững, sẵn sàng đón nhận dòng vốn hàng tỷ USD từ các định chế tài chính quốc tế hàng đầu.

Điểm tin chính:

• Thanh khoản Việt Nam thường xuyên lọt nhóm đầu ASEAN, vượt qua nhiều thị trường lâu đời như Philippines hay Singapore.

• Nhà đầu tư cá nhân chiếm hơn 90% giao dịch, tạo ra sự hưng phấn nhưng cũng đi kèm rủi ro biến động mạnh.

• Hệ thống KRX và giao dịch trong ngày là "ngòi nổ" giúp thanh khoản tiệm cận mức của Thái Lan vào năm 2026.

• Cải thiện tỷ lệ tự do chuyển nhượng là yếu tố sống còn để thu hút các quỹ chỉ số toàn cầu.

1. Vị thế thanh khoản Việt Nam trong "bàn cờ" tài chính Đông Nam Á

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc về giá trị giao dịch bình quân phiên trong những năm qua. So với các nước trong nhóm ASEAN-5, thanh khoản Việt Nam thường xuyên duy trì ở mức cao, vượt xa Singapore và Philippines.

Trong nhiều thời điểm, giá trị giao dịch trên sàn giao dịch TP. Hồ Chí Minh đã tiệm cận mức 1 tỷ USD mỗi ngày. Đây là con số ấn tượng đối với một thị trường vẫn đang nằm trong nhóm thị trường cận biên theo đánh giá của các tổ chức quốc tế.

Sự sôi động này chủ yếu đến từ sự tham gia tích cực của hơn bảy triệu tài khoản nhà đầu tư cá nhân. Đây là nguồn lực quan trọng giúp thị trường duy trì sức nóng ngay cả trong những giai đoạn kinh tế toàn cầu có nhiều biến động phức tạp.

2. Cuộc rượt đuổi với Thái Lan: "Vương quốc" thanh khoản khu vực

Thái Lan từ lâu đã được coi là hình mẫu về thanh khoản tại Đông Nam Á với giá trị giao dịch luôn dẫn đầu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa thanh khoản Việt Nam và Thái Lan đang dần được thu hẹp nhờ tốc độ tăng trưởng nhà đầu tư mới.

Tại Thái Lan, sự cân bằng giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức giúp thị trường ổn định hơn. Trong khi đó, Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào tâm lý đám đông, dẫn đến những đợt biến động mạnh về tỷ số giá trên thu nhập của các nhóm ngành.

Để đuổi kịp nước bạn, các cơ quan Trung ương tại Việt Nam đang nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm tài chính. Việc đưa vào vận hành các sản phẩm phái sinh mới và chứng quyền có bảo đảm là bước đi chiến lược để gia tăng chiều sâu cho thị trường.

3. Hệ thống KRX và kỳ vọng bùng nổ giao dịch trong ngày

Hệ thống công nghệ KRX được coi là "ngòi nổ" để nâng tầm thanh khoản Việt Nam lên một đẳng cấp mới. Khả năng xử lý lệnh lớn và độ trễ thấp của hệ thống này sẽ cho phép triển khai giao dịch trong ngày (T+0).

Khi nhà đầu tư có thể mua và bán cổ phiếu ngay trong phiên, vòng quay vốn sẽ tăng lên đáng kể. Điều này dự kiến sẽ giúp thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam tăng từ 30% đến 50% so với mức hiện tại vào năm 2026.

Ngoài ra, hệ thống mới cũng hỗ trợ các thuật toán giao dịch tự động của các quỹ đầu tư định chế quốc tế. Đây là yếu tố then chốt để Việt Nam ghi điểm trong mắt các tổ chức như MSCI khi đánh giá về tính khả thi của giao dịch.

4. Chất lượng thanh khoản và bài toán thu hút nhà đầu tư tổ chức

Mặc dù có con số giao dịch lớn, nhưng chất lượng thanh khoản Việt Nam vẫn cần cải thiện về tỷ trọng của các nhà đầu tư tổ chức. Hiện nay, các quỹ đầu tư định chế chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng giá trị giao dịch hàng ngày.

Để thu hút "vốn lạnh" – dòng vốn dài hạn, Việt Nam cần nâng cao tính minh bạch thông qua việc áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS). Việc doanh nghiệp nội địa nói cùng ngôn ngữ tài chính với thế giới sẽ giúp giảm bớt rủi ro thông tin.

Bên cạnh đó, việc thực hành các tiêu chuẩn Môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng giúp doanh nghiệp lọt vào danh sách của các quỹ đầu tư chỉ số. Đây là nguồn lực bền vững giúp thanh khoản Việt Nam không chỉ mạnh về lượng mà còn vững về chất.

5. Tháo gỡ nút thắt ký quỹ trước giao dịch theo chuẩn quốc tế

Một trong những rào cản lớn nhất khiến dòng vốn quốc tế chưa thể đóng góp tối đa vào thanh khoản Việt Nam là yêu cầu ký quỹ trước giao dịch. Nhà đầu tư nước ngoài hiện vẫn phải nộp đủ tiền trước khi thực hiện lệnh mua cổ phiếu.

Mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được các ban ngành Trung ương phối hợp triển khai để giải quyết vấn đề này. Khi rào cản này được gỡ bỏ, hiệu quả sử dụng vốn của khối ngoại sẽ tăng lên, kích thích họ giao dịch nhiều hơn tại Việt Nam.

Sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng lưu ký là cực kỳ quan trọng trong công tác quản trị rủi ro thanh toán. Một hệ thống thanh toán thông thoáng sẽ là "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn ngoại giải ngân hàng tỷ USD mỗi năm.

6. Lộ trình nâng hạng 2026: Cơ hội và thách thức vĩ mô

Nâng hạng lên thị trường mới nổi vào năm 2026 là mục tiêu trọng tâm của nền kinh tế Việt Nam. Sự kiện này sẽ giúp giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán sớm đạt mốc 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) như kế hoạch đề ra.

Thách thức lớn nhất là duy trì sự ổn định của các tỷ số kinh tế vĩ mô như lạm phát và tỷ giá. Sự biến động quá lớn của đồng tiền có thể làm giảm hiệu quả của các cải cách Kỹ thuật và khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại.

Cơ quan quản lý cần tiếp tục duy trì kỷ luật thị trường và xử lý nghiêm các hành vi thao túng giá. Một thị trường liêm chính, minh bạch kết hợp với hạ tầng công nghệ hiện đại sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế dẫn đầu về thanh khoản trong khu vực.

Kết luận

So sánh với khu vực, thanh khoản Việt Nam đang sở hữu những thế mạnh độc đáo về cộng đồng nhà đầu tư cá nhân và tốc độ chuyển đổi số. Tuy nhiên, để thực sự vươn tầm và duy trì vị thế của một thị trường mới nổi vào năm 2026, chúng ta cần sự đồng bộ từ hạ tầng công nghệ đến khung pháp lý Trung ương.

Việc bôi đậm các mục tiêu chiến lược và kiên trì cải cách sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận được nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp hơn. Thanh khoản không chỉ là những con số trên bảng điện tử, mà là dòng máu nuôi dưỡng sự hưng thịnh của nền kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm cao, Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin trở thành trung tâm tài chính năng động bậc nhất Đông Nam Á. Tương lai của thị trường chứng khoán đang rộng mở, và sự bứt phá về thanh khoản chính là chìa khóa để chúng ta hiện thực hóa khát vọng hùng cường giai đoạn 2026 – 2030.