Thương mại điện tử bùng nổ: Cuộc chơi dành cho người biết nắm bắt

Bà Nguyễn Thị Thảo, một người phụ nữ sống tại Nam Định, từng phải vật lộn với công việc bán hàng tại các chợ đầu mối. Khi đại dịch Covid-19 bùng phát, công việc kinh doanh truyền thống của bà đối mặt với nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng.

Nhận thức rõ sự thay đổi không thể tránh khỏi, bà Thảo quyết định thử sức với thương mại điện tử, một bước đi mà trước đây bà chưa từng nghĩ tới.

Với sự hỗ trợ của nền tảng Shopee, bà đã chuyển từ việc bán hàng trực tiếp tại chợ sang kinh doanh trực tuyến. Chỉ sau một năm, bà đã mở rộng quy mô sản xuất lên đến 250.000 sản phẩm mỗi tháng, với ba cơ sở và 300 công nhân.

Câu chuyện của bà Thảo không chỉ là một minh chứng cho sự phát triển cá nhân mà còn là biểu tượng cho tiềm năng to lớn của thương mại điện tử trong việc chuyển đổi sang nền kinh tế số tại Việt Nam.

Thương mại điện tử tăng trưởng ấn tượng và lan tỏa

Trong vài năm trở lại đây, thương mại điện tử đã trở thành một trong những động lực chính của nền kinh tế số Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng ấn tượng của ngành này đã góp phần quan trọng vào GDP quốc gia.

Theo báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam (EBI 2024), ngành thương mại điện tử Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng trên 25% trong năm ngoái, với quy mô thị trường lên đến 25 tỷ USD.

Điều này không chỉ đưa Việt Nam vào top 10 các quốc gia phát triển nhanh nhất thế giới mà còn cho thấy sức mạnh bền vững của thương mại điện tử trong việc duy trì đà phát triển, ngay cả trong bối cảnh kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn.

Thương mại điện tử không chỉ giới hạn ở các đô thị lớn mà còn lan tỏa đến các khu vực nông thôn, nơi mà trước đây lĩnh vực này chưa phổ biến.

Sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng kỹ thuật số và sự phổ biến của internet đã giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền, mang lại cơ hội kinh doanh mới cho nhiều người, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ như của bà Thảo.

"Chúng tôi đã và đang làm việc với rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ để giúp họ tiếp cận thương mại điện tử một cách dễ dàng hơn, từ đó phát triển bền vững hơn," ông Trần Tuấn Anh, Giám đốc điều hành Shopee Việt Nam, cho biết tại tọa đàm gần đây "Phát triển thương mại điện tử - Cơ hội, động lực và thách thức".

Thách thức và cơ hội phía trước

Một trong những xu hướng nổi bật đang định hình thị trường là livestream bán hàng, một công cụ mạnh mẽ thu hút người mua sắm trực tuyến. Các nền tảng như Shopee, Tiktok... đã nhanh chóng tận dụng xu hướng này, giúp các doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả hơn.

"Chúng tôi nhận thấy rằng việc kết hợp livestream với trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ nâng cao trải nghiệm mua sắm mà còn tối ưu hóa quy trình kinh doanh, giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ cạnh tranh ngang hàng với các tập đoàn lớn," ông Trần Tuấn Anh cho biết thêm.

Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử cũng đặt ra không ít thách thức. Hạ tầng logistics vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của ngành, dẫn đến chi phí vận chuyển cao và thời gian giao hàng chưa được tối ưu. Việc bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường trực tuyến cũng là một vấn đề cần được quan tâm.

"Thương mại điện tử đã đem lại nhiều tác động tích cực, nhưng đồng thời cũng có những vấn đề liên quan đến tranh chấp và bảo vệ người tiêu dùng," PGS.TS Trần Minh Tuấn, Vụ trưởng Kinh tế số và xã hội số (Bộ Thông tin và truyền thông), nhận định.

Mặc dù vậy, các cơ hội từ xuất khẩu trực tuyến vẫn đang mở ra, đặc biệt là trong khu vực ASEAN. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các nền tảng thương mại điện tử, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận và mở rộng thị trường toàn cầu.

Theo một số báo cáo thông tin về thị trường, thương mại điện tử xuyên biên giới chiếm đến khoảng 20-22% giá trị của thương mại điện tử toàn cầu, tốc độ tăng trưởng ước tính gấp 2,3 lần thương mại điện tử.

"Việt Nam có tiềm năng lớn trong thương mại điện tử xuyên biên giới, đặc biệt là với các sản phẩm như dệt may, da giày, nông sản... Nếu có những cơ chế hỗ trợ từ nhà nước và nền tảng, thương mại điện tử xuyên biên giới có thể đạt giá trị hơn 11 tỷ USD vào năm 2027", bà Lại Việt Anh, Phó cục trưởng Thương mại điện tử và kinh tế số (Bộ Công thương), nhấn mạnh.

Hành động ngay để không bị bỏ lại phía sau

Thương mại điện tử tại Việt Nam đang ở thời kỳ bùng nổ, mang lại vô số cơ hội cho những doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi và thích ứng.

Câu chuyện thành công của bà Thảo là minh chứng rõ ràng cho việc chỉ cần quyết tâm và biết cách tận dụng công nghệ, bất kỳ ai cũng có thể thành công trong môi trường kinh tế số.

Đây chính là thời điểm vàng để các doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, bước vào sân chơi thương mại điện tử và gặt hái những thành công mới.

"Nếu chúng ta không nắm bắt thời cơ, sẽ rất dễ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua toàn cầu hóa hiện nay," TS. Võ Trí Thành, Chuyên gia kinh tế, nhấn mạnh.

"Thương mại điện tử không chỉ là xu hướng mà là một phần tất yếu của sự phát triển kinh tế trong thời đại số hóa". Đã đến lúc doanh nghiệp Việt Nam cần hành động, tận dụng các công cụ và cơ hội do thương mại điện tử mang lại để không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu.