Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì tăng bao nhiêu người dân cũng sẵn sàng đóng thuế.
Vì sao "cứ tăng thuế là người dân phản đối"
Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu của Bộ Tài chính đang vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận trong thời gian vừa qua.
Tăng thuế không phải là biện pháp bền vững để cân đối ngân sách
Dù bộ này cho rằng, đa số ý kiến đều đồng thuận với đề xuất tăng kịch khung đối với thuế xăng dầu. Trong 60 ý kiến tham gia phản biện dự thảo tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu của Bộ Tài chính thì có tới 40 ý kiến nhất trí hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng dự thảo này chưa thực sự hợp lý và thuyết phục.
Theo TS. Vũ Sỹ Cường, Học Viện Tài chính, người dân không nên kỳ thị thuế, phí, bởi đôi khi có những loại thuế Nhà nước buộc phải thu để bù vào các khoản thu thiếu hụt của ngân sách. Người dân không thể đòi hỏi Nhà nước làm quá nhiều thứ trong khi ngân sách không có tiền, có những khoản thu là hợp lý và cần thiết.
Tuy nhiên, vấn đề đáng nói ở đây là thu thì như vậy nhưng việc chi ngân sách cũng phải quản lý một cách hiệu quả. Quan trọng hơn trách nghiệm giải trình của các cơ quan Nhà nước đối với ngân sách để người dân thấy được sự minh bạch và đáng tin cậy, ông Cường nhận định.
Về vấn đề này, tại buổi công bố báo cáo kinh tế vĩ mô quý I/2018 của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng, tính minh bạch trong việc tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu là vấn đề chính khiến người dân có những phản ứng tiêu cưc với quyết định này của Bộ Tài chính.
Theo bà Lan, thông thường các cơ quan Nhà nước không giải trình được việc thu thuế để làm gì. Nếu tăng thuế xăng để bảo vệ môi trường thì phải chứng minh rõ là tiền thuế đó được sử dụng để bảo vệ môi trường như thế nào, môi trường được cải thiện ra sao sau khi tăng thuế.
Còn nếu vì bí ngân sách mà tăng thuế thêm thì cũng phải làm rõ cho người dân biết được là bao nhiêu phần trăm trong tiền thuế đó được sử dụng để bảo vệ môi trường, bao nhiêu để bù các khoản thu thiếu hụt khác. Có như vậy, người dân mới có thể yên tâm đóng thuế.
Đồng thời, Nhà nước cũng cần làm rõ việc tăng thuế sẽ đem lại lợi ích cho ai. Theo đó, rõ ràng là nhóm các doanh nghiệp xăng dầu được lợi bởi họ là người có công thu hộ Nhà nước khoản tăng thuế.
"Tất cả các yếu tố đó cần phải giải giải trình rõ ràng, công khai, minh bạch. Nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì không vấn đề gì cả, tăng bao nhiêu người dân cũng chấp nhận đóng thuế", bà Lan nhấn mạnh.
Mặt khác, để ổn định ngân sách, vị chuyên gia kinh tế này cũng cho rằng, Nhà nước vẫn cần giảm chi. Đây là vấn đề không đơn giản, không chỉ là duy tình, khó tinh giản bộ máy Nhà nước cồng kềnh mà còn là “duy tiền”, bởi bao nhiêu vị trí trong cơ quan Nhà nước đều bằng tiền mà có.
Trong khi đó, người dân không thể chấp nhận được việc Nhà nước cứ nương tay với bộ máy quản lý của mình, đẩy gánh nặng thuế phí vào người dân. Đây là vấn đề bất công rất lớn mà xưa nay Nhà nước không minh bạch giải trình để người dân yên tâm. Do đó, người dân luôn rất dễ xảy ra những phản ứng tiêu cực đối mỗi khi có thông tin về việc tăng thuế.
Do chưa công khai, minh bạch
Đồng quan điểm về vấn đề này, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách cũng cho rằng, xưa nay, hễ tăng thuế là người dân lại phản đối. Tâm lý phản đối này nảy sinh là do người dân bức xúc, khó chịu về tính không minh bạch trong chi thường xuyên của Nhà nước.
Chi thường xuyên hàng năm luôn cao cho thấy bộ máy Nhà nước cồng kềnh, trong khi người dân không biết được các khoản thuế của mình được sử dụng như thế nào.
Vừa qua Chính phủ đã có những hành động rất mạnh mẽ trong việc cải cách thủ tục hành chính, tinh giản bộ máy quản lý.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đáng nghi nhận, rõ ràng kết quả của cải cách vẫn chưa được cải thiện, không công khai minh bạch.
Mặt khác, theo ông Thành, tăng thuế xăng dầu sẽ gây ra những thiệt hại rất lớn đối với kinh tế xã hội, làm tăng chi phí nguyên vật liệu, tăng phí vận tải cho người sử dụng, khiến tăng giá một loạt các mặt hàng gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân và doanh nghiệp.
Trong khi đó, mục tiêu bảo vệ môi trường như tên gọi của sắc thuế này lại bị lu mờ so với mục đích thu cho nhanh, thu để bù đắp thiếu hụt ngân sách của Chính phủ, Viện trưởng viện VEPR nhìn nhận.
Tags:
Tags:
Theo Bộ Tài chính, trong 60 ý kiến tham gia phản biện dự thảo tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, có tới 40 ý kiến nhất trí hoàn toàn,
Liên bộ Tài chính - Công thương chiều nay 23/3 công bố tiếp tục giữ ổn định giá các mặt hàng xăng dầu bằng việc trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa có quyết định giữ nguyên giá các mặt hàng xăng dầu trong ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3.
Theo chuyên gia kinh tế Bùi Trinh, việc tăng giá xăng sẽ làm giá thành sản xuất tăng theo, từ đó tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh, làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế.
EVN, HUD cùng hàng chục nhà đầu tư trong khu kinh tế Dung Quất vẫn tiếp tục gặp khó khăn chờ tháo gỡ loạt dự án mang tính trọng điểm ngành và khu vực.
Quảng Ninh coi chuyển đổi số là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển, tái cấu trúc căn bản năng lực quản trị đến năm 2030.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, khoa học có thể tiến bộ từng ngày, trang thiết bị có thể hiện đại từng giờ, nhưng yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là người thầy thuốc - người trực tiếp mang tri thức và tấm lòng để cứu chữa người bệnh.
Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Khoáng sản và xây dựng Bình Dương, được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND.
HĐND TP.HCM và hội đồng tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản) vừa ký kết bản ghi nhớ hợp tác hữu nghị, mở ra kênh đối thoại chính thức giữa cơ quan dân cử hai địa phương.
EVN, HUD cùng hàng chục nhà đầu tư trong khu kinh tế Dung Quất vẫn tiếp tục gặp khó khăn chờ tháo gỡ loạt dự án mang tính trọng điểm ngành và khu vực.
Hợp tác chiến lược giữa VNO và Sabay đánh dấu sự xuất hiện của ShareOffice, nền tảng đăng ký kinh doanh và văn phòng ảo hướng tới hệ sinh thái vận hành linh hoạt cho doanh nghiệp Việt.
Thị trường bất động sản đầu năm 2026 đang chứng kiến xu hướng điều chỉnh rõ nét do 'hiệu ứng' Tết Nguyên đán và áp lực lãi suất gia tăng.
Quảng Ninh coi chuyển đổi số là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển, tái cấu trúc căn bản năng lực quản trị đến năm 2030.
Trái phiếu 100 năm là một công cụ nợ cực kỳ hiếm hoi trên thị trường tài chính, nơi mà kỳ hạn của khoản vay vượt xa tuổi thọ trung bình của một con người.
Việc định danh bất động sản, cùng với tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia, đang được xem là bước tiến mang tính cấu trúc đối với thị trường bất động sản, giúp thị trường phát triển minh bạch, bền vững.
Từ kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Khoáng sản và xây dựng Bình Dương nhìn vai trò đại biểu HĐND như một cam kết hành động, giám sát đến cùng và chịu trách nhiệm bằng kết quả có thể đo đếm.
