Cách nào để OPEC đẩy được giá dầu tăng?

Giá dầu có thể thấp tới mức nào?

OPEC và các nhà sản xuất lớn khác đã được hưởng một mức giá cao hơn kể từ khi đạt được thỏa thuận cắt giảm sản lượng vào tháng 11, động thái nhằm giảm tình trạng dư thừa toàn cầu.

Nhưng giờ đây, điều mà họ kỳ vọng đã biến mất.

Các liên minh đã phản ứng lại việc giá dầu giảm mạnh bằng cách lên kế hoạch mở rộng cắt giảm sản lượng hơn nữa, vượt qua mốc thỏa thuận ban đầu là đến giữa năm 2017.

Bộ trưởng Bộ năng lượng Saudi, ông Khalid Al-Falih cho biết, ông hoàn toàn tin tưởng rằng thỏa thuận sẽ được mở rộng đến tận nửa cuối năm nay và có thể kéo dài hơn nữa.

Tuy nhiên, với việc các nhà sản xuất tại Mỹ không ngừng gia tăng sản lượng, động thái kéo dài thỏa thuận cắt giảm của OPEC có lẽ không đủ để ổn định hay đẩy giá lên cao hơn.

Bộ trưởng năng lượng của các thành viên OPEC sẽ nhóm họp vào ngày 25/5 tới. Dưới đây là các phương án họ có thể lựa chọn:

Phương án 1: Mở rộng cắt giảm

Nhóm các nước OPEC+ chỉ đã đồng ý cắt giảm sản lượng sau khi giá dầu giảm xuống còn 26USD/thùng vào năm 2016. Những nhà sản xuất dầu lớn trong khối đã phải mất hàng tháng trời đàm phán mới đạt được thỏa thuận này.

Chiến lược đó hiệu quả với việc giá dầu đã đạt ngưỡng 54 USD/thùng vào đầu năm nay. Đây là ngưỡng mà các liên minh mong muốn, với giá dao động từ 50 đến 60 USD/thùng - đủ cao để các nước OPEC có thể chi tiêu một cách thoải mái, nhưng cũng đủ thấp để ngăn cản các nhà sản xuất quan trọng khác.

Tuy nhiên, sự hiệu quả này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Các liên minh lại gặp những vấn đề khác và một trong số đó không dễ để kiểm soát được: các nhà sản xuất đá phiến tại Mỹ.

Các nhà sản xuất dầu của Mỹ đã quay trở lại thị trường bằng việc tăng gấp đôi số lượng giàn khoan hoạt động trong năm qua. Giá dầu thấp trong những năm qua buộc họ phải hoạt động hiệu quả hơn.

Các nhà phân tích tại UBS ước tính rằng, các nhà sản xuất Mỹ vẫn có lãi chừng nào giá vẫn trên ngưỡng 40 USD/thùng. Trong khi đó, chỉ hai năm trước, giá dầu là 65 USD/thùng.

Kết quả là OPEC và các nhà sản xuất lớn khác có thể tiếp tục mở rộng việc cắt giảm sản xuất, nhưng nếu giá vẫn trên 40 USD/thùng, các nhà sản xuất Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng cung.

Và điều đó có nghĩa là nguồn cung dư thừa sẽ vẫn là một vấn đề đau đầu đối với OPEC trong tương lai gần.

Phương án 2: Gây sức ép lên các nhà sản xuất Mỹ

Một lựa chọn khác cho OPEC để có thể đảo ngược tình thế đó là gia tăng sản lượng nhằm bóp nghẹt các nhà sản xuất Mỹ, loại bỏ họ khỏi thị trường.

Tom Pugh, chuyên gia kinh tế hàng hóa tại Capital Economics cho biết: "Nếu họ (OPEC) quyết định không mở rộng cắt giảm và tiếp tục gia tăng sản xuất trở lại thì có lẽ giá sẽ giảm".

"Chiến lược đó sẽ khiến các nhà đầu tư bất ngờ và đẩy giá xuống dưới mức 40 USD/thùng", ông nói thêm.

Tuy nhiên, chiến lược này đã thất bại thảm hại trong lần cuối cùng nhóm liên minh thực hiện do Ả Rập Saudi dẫn đầu. Vào năm 2014, nhóm này đã bơm dầu liên tiếp ra thị trường mà không quan tâm đến giá cả và quả thật, các nhà sản xuất Mỹ đã không thể hoạt động tốt.

Nhưng các nước lại bị "gậy ông đập lưng ông" khi phải chịu ảnh hưởng tai hại đến ngân sách của chính chính phủ các thành viên OPEC, buộc họ phải thực hiện các biện pháp thắt chặt chi tiêu.

Trong khi nhiều quốc gia vùng Vịnh đã thực hiện cải cách để giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu mỏ, các nhà sản xuất lớn khác như Nga và Nigeria sẽ không muốn gây ra một cuộc chiến giá cả nào nữa.

Phương án 3: Không làm gì cả

Các nhà đầu tư đang nuôi hy vọng rằng OPEC và các đồng minh của họ sẽ mở rộng việc cắt giảm sản lượng.

Nhưng nếu không có thỏa thuận nào xảy ra thì các liên minh chỉ có thể hy vọng rằng nhu cầu mạnh mẽ hơn trong nửa sau của năm sẽ làm giảm lượng cung dư thừa.

Không làm gì có thể là một sự thay đổi lớn trong chính sách, nhưng có lẽ đó là cách đáng thử.

"Tôi nghĩ rằng [OPEC] giờ đây đã nhận thức sâu sắc rằng họ không còn có ảnh hưởng nhiều như 10 năm trước nữa, và các nhà sản xuất đá phiến đã thay đổi cuộc chơi trên thị trường", ông Pugh nói.