Khoảng trống lớn nguồn vốn dành cho cơ sở hạ tầng

Dũng Phạm Thứ sáu, 19/01/2024 - 12:50

Mỗi năm Việt Nam cần ít nhất 25 – 30 tỷ USD vốn đầu tư cho đến năm 2040. Tuy nhiên, theo ước tính của FiinGroup, trung bình hàng năm Việt Nam có khoảng cách tài trợ nợ từ 5,8 đến 6,8 tỷ USD, tức là tổng cộng nhu cầu tài chính lên đến 116 tỷ USD cho đến năm 2040.

Mới đây, FiinGroup và Tập đoàn Đầu tư Hạ tầng Tư nhân (PIDG) đã tổ chức hội thảo chuyên ngành về “Giải pháp Tăng cường Tín dụng cho phát triển hạ tầng tư nhân tại Việt Nam”. Hội thảo nhằm đánh giá về nhu cầu vốn và nguồn lực tài chính cho phát triển hạ tầng bền vững tại Việt Nam. 

Theo ông Nguyễn Quang Thuân- Chủ tịch FiinGroup, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hàng năm 7% GDP trong 10 năm tới, đến năm 2030, và việc hoàn thành mục tiêu này phụ thuộc một phần vào đầu tư cơ sở hạ tầng.

Chính phủ đã ban hành các kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng toàn diện, bao gồm nhiều lĩnh vực như giao thông (tập trung vào đường cao tốc và tàu điện ngầm); năng lượng (tập trung vào năng lượng tái tạo và hệ thống lưu trữ, truyền tải, lưới điện của đất nước); cấp nước và vệ sinh; xử lý nước thải và rác thải; cảng biển và sân bay; viễn thông và kỹ thuật số; và gần đây nhất là nhà ở xã hội và nhà ở giá rẻ.

Riêng lĩnh vực năng lượng, Việt Nam cần vốn đầu tư tổng cộng 134,7 tỷ USD đến năm 2030 để tài trợ cho các cơ sở sản xuất điện mới và nâng cấp hệ thống lưới điện.

Trong tổng số này, khoảng 119,8 tỷ USD được phân bổ cho các dự án sản xuất điện, trong đó 46,5 tỷ USD ước tính cho các nhà máy điện mặt trời và điện gió mới. Thêm vào đó, 14,9 tỷ USD được dành riêng cho đầu tư vào lưới truyền tải điện.

Hiện có nhiều sáng kiến đang được triển khai, bao gồm Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), Nhóm Đối tác quốc tế (IPG) và Liên minh tài chính Glasgow về mức phát thải ròng bằng không (GFANZ).

Khoảng trống lớn nguồn vốn dành cho cơ sở hạ tầng

Mặc dù vậy, theo FiinGroup, nguồn tài chính chính hiện nay đến từ các ngân hàng, nhưng tín dụng dài hạn rất hạn chế.

Hiện nay, nguồn huy động nợ dài hạn ở Việt Nam chủ yếu đến từ các lĩnh vực như ngân hàng với tổng công suất cho vay trung và dài hạn cho cơ sở hạ tầng ước tính khoảng 4-8 tỷ USD mỗi năm, tuy nhiên nguồn cho vay dài hạn dự kiến sẽ giảm đáng kể do các yêu cầu quy định.

Bên cạnh đó, với nhóm các công ty bảo hiểm nhân thọ, tổng danh mục đầu tư ước tính khoảng 29,3 tỷ USD. Hiện tại, họ phân bổ khoảng 80% danh mục đầu tư vào tiền gửi ngân hàng và trái phiếu Chính phủ.

Với các công ty bảo hiểm phi nhân thọ, tổng danh mục đầu tư ước tính khoảng 2,7 tỷ USD, hiện tại phân bổ khoảng 80% danh mục đầu tư vào tiền gửi ngân hàng và trái phiếu Chính phủ.

Ngoài ra, nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ước tính khoảng 1 tỷ USD mỗi năm, chủ yếu dành cho đầu tư cơ sở hạ tầng.

Mặt khác, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, tín dụng xanh, nguồn vốn tài trợ cho các dự án thân thiện với môi trường, hiện chỉ chiếm chưa đến 5% (~22,3 tỷ USD) tổng dư nợ trong nền kinh tế.

Với 43 tổ chức tín dụng hiện đang cung cấp các khoản vay xanh, NHNN đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng tín dụng xanh 25% vào năm 2025 và 30-35% vào cuối năm 2030. Năng lượng tái tạo và năng lượng sạch (45%), và nông nghiệp xanh (31%) là các lĩnh vực chính được tài trợ cho đến nay.

Bên cạnh việc các ngân hàng thiếu vốn đối với các khoản vay dài hạn, Việt Nam hiện cũng thiếu các công cụ tài chính dài hạn khác.

Trong đó, vốn cổ phần, bao gồm cả IPO, đóng vai trò rất nhỏ do thị trường chứng khoán Việt Nam do nhà đầu tư cá nhân chi phối với khoảng 90% giá trị giao dịch hàng ngày. Các kênh khác như phát hành trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu diễn ra bởi các ngân hàng và công ty bất động sản.

Theo thống kê của FiinGroup, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp ngoài ngân hàng đến cuối năm 2022 đạt 28,1 tỷ USD, trong đó trái phiếu bất động sản chiếm 51,4%. Phần còn lại thuộc về các doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác như năng lượng, xây dựng, sản xuất và dịch vụ.

Đáng chú ý, khoảng 80% đơn vị phát hành trái phiếu là các công ty không niêm yết, chủ yếu là các công ty dự án hoặc các công ty mới thành lập có hạn chế tiếp cận tín dụng ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh NHNN thắt chặt kiểm soát tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản.

Về tương quan nguồn cung vốn trong và ngoài nước, nguồn tài trợ ODA giảm trong khi nguồn vốn cho đầu tư công gặp phải hạn chế.

Theo đó, dòng ODA ròng vào Việt Nam giảm mạnh từ năm 2015 do Việt Nam chuyển sang nhóm nước thu nhập trung bình, khiến mức hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế giảm sút trong bối cảnh ngân sách cho cơ sở hạ tầng hiện chỉ đạt 11-13 tỷ USD/năm, không đủ đáp ứng nhu cầu cơ sở hạ tầng của Việt Nam.

JICA: Việt Nam cần tiếp tục nâng cao cơ sở hạ tầng

JICA: Việt Nam cần tiếp tục nâng cao cơ sở hạ tầng

Tiêu điểm -  4 năm
Ông Shimizu Akira, Trưởng đại diện Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) bày tỏ mong muốn Việt Nam sẽ tiếp tục coi ODA là một phương thức để huy động vốn và nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến một cách thuận tiện, hiệu quả.
JICA: Việt Nam cần tiếp tục nâng cao cơ sở hạ tầng

JICA: Việt Nam cần tiếp tục nâng cao cơ sở hạ tầng

Tiêu điểm -  4 năm
Ông Shimizu Akira, Trưởng đại diện Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) bày tỏ mong muốn Việt Nam sẽ tiếp tục coi ODA là một phương thức để huy động vốn và nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến một cách thuận tiện, hiệu quả.
M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

Tiêu điểm -  1 ngày

Từ tái cấu trúc sở hữu, mở rộng đầu tư đến thoái vốn khỏi những tài sản không còn được ưu tiên, các thương vụ M&A đang phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của doanh nghiệp Việt, với trọng tâm ngày càng hướng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và khả năng tạo giá trị sau giao dịch.

Cuộc đua kết nối của những ông lớn cảng biển Việt Nam

Cuộc đua kết nối của những ông lớn cảng biển Việt Nam

Tiêu điểm -  1 ngày

Khi năng lực hạ tầng ngày càng được mở rộng, lợi thế của cảng biển không còn chỉ nằm ở quy mô cầu cảng mà còn ở khả năng thu hút nguồn hàng, phát triển tuyến vận tải quốc tế và kiểm soát các mắt xích trong chuỗi logistics.

Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện

Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện

Tiêu điểm -  1 ngày

Việt Nam và Đan Mạch khẳng định quyết tâm chung thúc đẩy thương mại, đầu tư song phương và tháo gỡ các rào cản.

Muốn có thành phố học tập, TP.HCM cần doanh nghiệp học tập

Muốn có thành phố học tập, TP.HCM cần doanh nghiệp học tập

Tiêu điểm -  1 ngày

Biti’s, Talentnet hay Unilever đều cho rằng xây dựng thành phố học tập cần bắt đầu từ doanh nghiệp và sự kết nối giữa nhà trường, chính quyền với cộng đồng.

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát giá nhà ở xã hội, thuận thị trường với bất động sản cao cấp

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát giá nhà ở xã hội, thuận thị trường với bất động sản cao cấp

Tiêu điểm -  2 ngày

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đồng bộ giữa pháp luật về đấu giá với pháp luật về đất đai, nhằm quản lý, điều tiết được giá đất, giá nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, bảo đảm khả năng tiếp cận của người lao động.

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

Doanh nghiệp -  2 giờ

Mở rộng từ bất động sản sang hạ tầng khu thương mại tự do và xe điện, KITA Group có thêm dư địa tăng trưởng.

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Diễn đàn quản trị -  2 giờ

Khoảng gần 43.000 doanh nghiệp được thống kê chưa có thông tin kê khai về chủ sở hữu hưởng lợi sẽ bị rà soát và có nguy cơ bị phạt lên đến 100 triệu đồng.

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Bất động sản -  3 giờ

Chủ đầu tư giữ giá niêm yết nhờ các chính sách bán hàng, còn người vay mua nhà phải một mình đối mặt với lãi suất thả nổi. Dù vậy, giới phân tích cho rằng đây chưa phải làn sóng bán tháo.

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

Doanh nghiệp -  4 giờ

Ngày 20/10/2026, VinaCapital đã ký biên bản ghi nhớ với A.P. Moller Capital, công ty quản lý quỹ toàn cầu đầu tư hạ tầng thuộc Tập đoàn A.P. Moller của Đan Mạch, nhằm tìm hiểu các cơ hội hợp tác đầu tư vào hạ tầng giao thông và logistics tại Việt Nam.

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Diễn đàn quản trị -  5 giờ

Tổng giám đốc New Toyo (Vietnam) Nhan Húc Quân cho rằng một doanh nghiệp tiến bộ không chỉ được đánh giá qua số lượng phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo, mà còn ở việc họ có thực sự được trao cơ hội, được lắng nghe và phát huy tối đa năng lực của mình hay không.

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Leader talk -  5 giờ

Đôi khi, thứ khiến doanh nghiệp mắc kẹt lại chính là mô hình từng giúp họ thành công. Gần 20 năm kể từ ngày sáng lập YouNet, từng mua lại cả một doanh nghiệp nước ngoài chỉ để sửa một mô hình kinh doanh sai, đến hôm nay, chúng tôi vẫn tiếp tục đập đi những thành công cũ để đi xa hơn.

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  18 giờ

Lợi nhuận trước thuế FPT tăng 17% so với cùng kỳ 9 tháng năm ngoái, các mảng dịch vụ AI, dữ liệu đều ghi nhận tín hiệu tích cực.

Đọc nhiều