Phân biệt sáng chế và giải pháp hữu ích

Hường Hoàng Thứ bảy, 14/05/2022 - 17:29

Không phải ai cũng biết rằng sáng chế và giải pháp hữu ích là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Khi hiểu về hai khái niệm này, doanh nghiệp sẽ lựa chọn được loại hình bảo hộ độc quyền phù hợp nhất cho sản phẩm của mình, mang lại hiệu quả kinh tế lớn nhất cho doanh nghiệp.

Điểm khác nhau cơ bản nhất giữa sáng chế và giải pháp hữu ích đó là "mức độ sáng tạo" của sản phẩm (Ảnh: Dmitrii_Guzhanin)

Ở một số nước, sáng chế có thể được bảo hộ dưới dạng giải pháp hữu ích, hay còn được gọi là “sáng chế đổi mới”, “sáng kiến hữu ích” hoặc “sáng chế ngắn hạn”.

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có thể thực hiện một số cải tiến nhỏ đối với những sản phẩm sẵn có của mình. Mặc dù không đáp ứng được tất cả các điều kiện để được cấp bằng sáng chế, những cải tiến này có thể sẽ đóng vai trò quan trọng trong hoạt động đổi mới, sáng tạo của địa phương.

Những cải tiến này sẽ được bảo hộ dưới dạng giải pháp hữu ích để chủ sở hữu có quyền ngăn cản người khác sử dụng (nếu không được cho phép) trong một khoảng thời gian xác định.

Nhìn chung, so với sáng chếgiải pháp hữu íchchỉ phải đáp ứng những điều kiện bảo hộ ít nghiêm ngặt hơn (ví dụ, mức độ sáng tạo thấp hơn), thủ tục đơn giản hơn và thời hạn bảo hộ ngắn hơn. Bảo hộ giải pháp hữu ích được thiết kế chủ yếu để đáp ứng nhu cầu của các nhà đổi mới địa phương, chính vì thế những yêu cầu, thủ tục và thời hạn được bảo hộ của các giải pháp hữu ích giữa các quốc gia rất khác nhau.

Cụ thể, các điểm khác nhau chủ yếu giữa giải pháp hữu ích và sáng chế được thể hiện qua việc các điều kiện để có được sự bảo hộ dưới dạng giải pháp hữu ích ít chặt chẽ hơn so với sáng chế.

Mặc dù luôn phải đáp ứng “tính mới”, giải pháp hữu ích có thể đáp ứng được một phần nào đó hoặc thậm chí là không cần thiết phải đáp ứng về “trình độ sáng tạo” hay “tính không hiển nhiên”. Trên thực tế, việc bảo hộ dưới dạng giải pháp hữu ích thường được thực hiện đối với các sáng kiến có tính chất bổ sung và có thể không đáp ứng được các điều kiện bảo hộ sáng chế.

Đối với những yêu cầu về “tính sáng tạo” của sản phẩm, ta có thể hiểu rõ hơn về sáng chế và giải pháp hữu ích thông qua ví dụ sau đây. Xe đạp là một sáng chế của con người. Trong khi đó, việc doanh nghiệp cải tiến xe đạp thành xe đạp điện là một giải pháp hữu ích giúp con người có thể đi nhanh hơn, tiết kiệm công sức và thời gian di chuyển, mang lại lợi ích cho người sử dụng.

Ngoài ra, thời hạn bảo hộ đối với giải pháp hữu ích thường ngắn hơn so với sáng chế và thời hạn này cũng khác nhau giữa các nước (thường từ 7 đến 10 năm và không được gia hạn).

Thêm vào đó, ở hầu hết các nước có quy định bảo hộ giải pháp hữu ích, các cơ quan sáng chế thường không thẩm định nội dung đơn trước khi đăng ký. Điều này có nghĩa là quá trình đăng ký thường đơn giản và nhanh hơn, thường mất trung bình khoảng 6 tháng.

Đồng thời, việc đăng ký bảo hộ và duy trì hiệu lực của giải pháp hữu ích rẻ hơn nhiều so với đăng ký bảo hộ sáng chế.

Ở một số nước, việc bảo hộ giải pháp hữu ích chỉ được cấp cho một số lĩnh vực công nghệ nhất định. Cuối cùng, hoạt động giải pháp hữu ích thường được bảo hộ đối với sản phẩm, chứ không được bảo hộ đối với quy trình.

Do đó, nếu doanh nghiệp muốn bảo hộ một sản phẩm có vòng đời ngắn hoặc không muốn phải chờ đợi quá lâu, việc đăng ký bảo hộ dưới hình thức giải pháp hữu ích sẽ đem lại hiệu quả tốt hơn so với dạng độc quyền sáng chế

Một số nước cho phép doanh nghiệp nộp đơn đăng ký bảo hộ đồng thời dưới hình thức sáng chế và giải pháp hữu ích để doanh nghiệp có thể được hưởng thành quả sớm hơn trong khi chờ đợi thời gian cấp bằng độc quyền sáng chế. Tuy vậy, khi được cấp bằng độc quyền sáng chế, doanh nghiệp thường phải lựa chọn một trong hai hình thức bảo hộ, nghĩa là doanh nghiệp không thể nhận được đăng ký cho cả sáng chế và giải pháp hữu ích cùng một lúc cho cùng một sản phẩm.

Những biện pháp bảo hộ sở hữu trí tuệ

Những biện pháp bảo hộ sở hữu trí tuệ

Diễn đàn quản trị -  3 năm

Không phải ai cũng biết rằng, một sản phẩm có thể có nhiều quyền sở hữu trí tuệ khác nhau. Vậy các doanh nghiệp cần làm gì để có thể tận dụng được quyền sở hữu trí tuệ một cách hiệu quả nhất?

Tại sao phải bảo hộ sở hữu trí tuệ?

Tại sao phải bảo hộ sở hữu trí tuệ?

Diễn đàn quản trị -  3 năm

Khi công nghệ thông tin càng phát triển, lĩnh vực sở hữu trí tuệ lại càng được các doanh nghiệp và công chúng quan tâm. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết sở hữu trí tuệ là gì và tại sao phải bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Vinsmart mua bản quyền sở hữu trí tuệ từ BQ sản xuất điện thoại thông minh Vsmart

Vinsmart mua bản quyền sở hữu trí tuệ từ BQ sản xuất điện thoại thông minh Vsmart

Tiêu điểm -  7 năm

BQ – Công ty công nghệ hàng đầu châu Âu và Công ty VinSmart thuộc Tập đoàn Vingroup đã ký hợp đồng hợp tác toàn diện, nhằm thúc đẩy quá trình sản xuất các dòng điện thoại thông minh thương hiệu Vsmart theo tiêu chuẩn quốc tế.

Rắc rối về sở hữu trí tuệ nhìn từ câu chuyện của cà phê Napoli, đầu karaoke Arirang

Rắc rối về sở hữu trí tuệ nhìn từ câu chuyện của cà phê Napoli, đầu karaoke Arirang

Tiêu điểm -  7 năm

Đăng ký sở hữu trí tuệ là chuyện đặc biệt quan trọng mà các doanh nghiệp cần phải làm khi CPTPP có hiệu lực, tuy nhiên đây không phải là một công việc dễ dàng trong bối cảnh năng lực doanh nghiệp Việt hiện tại.

Bài toán sở hữu trí tuệ thương hiệu gỗ Việt khi gia nhập CPTPP

Bài toán sở hữu trí tuệ thương hiệu gỗ Việt khi gia nhập CPTPP

Tiêu điểm -  7 năm

Yêu cầu khắt khe về sở hữu trí tuệ thương hiệu là một trong những thách thức lớn đối với ngành gỗ Việt Nam trong việc gia nhập CPTPP.

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Diễn đàn quản trị -  14 giờ

Với nền tảng quản trị và hiệu quả kinh doanh, phía F88 khẳng định sẽ kiên định xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính bình dân và bền vững.

Triết lý vun trồng thế hệ kế cận tại VNG

Triết lý vun trồng thế hệ kế cận tại VNG

Diễn đàn quản trị -  14 giờ

Nhiều năm qua, VNG đã kiên định xây dựng triết lý về phát triển con người, bắt nguồn từ những chiến lược dài hạn và khác biệt.

Sức mạnh mô hình tư duy trong đào tạo nhân sự của SeABank

Sức mạnh mô hình tư duy trong đào tạo nhân sự của SeABank

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

Đội ngũ L&D SeABank khai thác sức mạnh từ mô hình tư duy, xây dựng bộ câu hỏi quyền năng để biến chương trình đào tạo thành công cụ tạo tác động thực tế.

Chủ tịch Verichains cảnh báo rủi ro thật của AI

Chủ tịch Verichains cảnh báo rủi ro thật của AI

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

Chủ tịch Verichains cho rằng, giá trị thật của AI không nằm ở công nghệ mà ở khả năng doanh nghiệp làm chủ hệ thống, dữ liệu và vận hành để kiểm soát rủi ro.

F&B vào mùa thanh lọc khắc nghiệt: Kẻ thu mình, người tăng tốc

F&B vào mùa thanh lọc khắc nghiệt: Kẻ thu mình, người tăng tốc

Diễn đàn quản trị -  3 ngày

Ngành F&B bước vào chu kỳ thanh lọc khắc nghiệt, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chọn mở rộng để chiếm lĩnh thị trường và đón thời cơ bứt phá.

Giới tinh hoa tận hưởng lối sống 'xa xỉ thầm lặng' tại Vịnh Xanh giữa lòng phố biển

Giới tinh hoa tận hưởng lối sống 'xa xỉ thầm lặng' tại Vịnh Xanh giữa lòng phố biển

Nhịp cầu kinh doanh -  10 giờ

Được thiết kế “may đo” cho giới nhà giàu kín tiếng theo đuổi phong cách sống quiet luxury (xa xỉ thầm lặng), mỗi căn biệt thự tại Vịnh Xanh (Ocean City) không chỉ là chốn an cư lý tưởng, mà còn là một tài sản chiến lược, nhờ vào những giá trị độc quyền khó sao chép trên thị trường.

Vincom Black Friday 2025: Đại tiệc giảm giá khuấy động thị trường bán lẻ cả nước

Vincom Black Friday 2025: Đại tiệc giảm giá khuấy động thị trường bán lẻ cả nước

Nhịp cầu kinh doanh -  10 giờ

Vincom Black Friday 2025 mang chủ đề “Sale cuồng nhiệt - Deal hời thiệt” đang khuấy đảo tại gần 90 trung tâm thương mại trên toàn quốc, với các chương trình độc quyền và ưu đãi hấp dẫn từ gần 3.000 gian hàng – thương hiệu trong nước và quốc tế, mang đến cho người tiêu dùng cơ hội chốt đơn hời nhất năm.

MSB ra mắt thẻ Mastercard Green World: Cánh cửa 'tinh hoa hành trình xanh'

MSB ra mắt thẻ Mastercard Green World: Cánh cửa 'tinh hoa hành trình xanh'

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) công bố chiến lược dành cho phân khúc khách hàng thu nhập cao (Affluent) và ra mắt thẻ tín dụng MSB Mastercard Green World.

Vingroup thăng hạng trong Top 10 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2025

Vingroup thăng hạng trong Top 10 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

VinFast, Vinhomes, Vinpearl, Vinmec và Vinschool đều giữ vị trí số 1 “nơi làm việc tốt nhất theo ngành”, khẳng định sức hấp dẫn và uy tín của hệ sinh thái Vingroup trên thị trường nhân sự.

Ngày 20/11 là ngày gì? Dấu ấn Việt Nam và thế giới trong dòng chảy lịch sử

Ngày 20/11 là ngày gì? Dấu ấn Việt Nam và thế giới trong dòng chảy lịch sử

Tiêu điểm -  11 giờ

Ngày 20/11 hàng năm từ lâu đã trở thành một mốc thời gian thân thuộc với người Việt Nam, gắn liền với truyền thống “tôn sư trọng đạo” và những ký ức học trò đầy cảm xúc. Nhưng nếu nhìn rộng hơn ra bối cảnh quốc tế, có thể thấy ngày 20/11 cũng là thời điểm diễn ra rất nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch sử thế giới – từ những biến chuyển lớn của nền chính trị quốc tế, các phát minh khoa học – công nghệ, cho tới những quyết định quan trọng về quyền con người.

MSB gia tăng bảo mật cho khách hàng

MSB gia tăng bảo mật cho khách hàng

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) công bố hoàn tất kết nối và đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo rủi ro SIMO của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tự động cảnh báo các giao dịch có dấu hiệu gian lận và lừa đảo.

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Diễn đàn quản trị -  14 giờ

Với nền tảng quản trị và hiệu quả kinh doanh, phía F88 khẳng định sẽ kiên định xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính bình dân và bền vững.