Tại sao phải bảo hộ sở hữu trí tuệ?

Hường Hoàng Thứ năm, 05/05/2022 - 16:37

Khi công nghệ thông tin càng phát triển, lĩnh vực sở hữu trí tuệ lại càng được các doanh nghiệp và công chúng quan tâm. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết sở hữu trí tuệ là gì và tại sao phải bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Sở hữu trí tuệ là lĩnh vực ngày càng được quan tâm thời gian gần đây (Ảnh: Thái An Law)

Khi vào thị trường và thành công thu hút khách hàng, không sớm thì muộn một sản phẩm mới sẽ bị đối thủ cạnh tranh sản xuất các sản phẩm giống hoặc tương tự. Trong một số trường hợp, đối thủ cạnh tranh sẽ được hưởng lợi lớn hơn so với nhà sáng tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ nguyên gốc. 

Những doanh nghiệp này có thể tiếp cận thị trường lớn hơn, có quan hệ tốt hơn với các nhà phân phối chính, tiếp cận với các nguồn nguyên liệu thô rẻ hơn hoặc có thể tiết kiệm được quy mô sản xuất, do đó họ có thể sản xuất một sản phẩm tương tự hoặc giống hệt với giá thành rẻ hơn. 

Mặc dù nhà sáng tạo gốc đã đầu tư đáng kể vào việc phát triển sản phẩm mới, nhưng đối thủ cạnh tranh lại hưởng lợi từ kết quả đầu tư đó mà chẳng mất một xu nào cho thành quả sáng tạo và sáng chế của họ. Điều này có thể gây áp lực nặng nề cho nhà sáng tạo gốc và thậm chí có thể đẩy họ ra khỏi thị trường.

Đây là lý do quan trọng duy nhất khiến các doanh nghiệp vừa và nhỏ phải cân nhắc khi sử dụng hệ thống sở hữu trí tuệ để bảo vệ sản phẩm sáng tạo và sáng chế của mình để độc quyền sử dụng sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thương hiệu, tác phẩm văn học nghệ thuật và các tài sản vô hình khác. 

Bảo hộ sở hữu trí tuệ theo pháp luật đem lại quyền sở hữu cho nhà sáng tạo gốc đối với tác phẩm sáng tạo hoặc đổi mới, do đó sẽ hạn chế phạm vi sao chép và bắt chước của các đối thủ cạnh tranh một cách đáng kể.

Tài sản vô hình

Tài sản của một doanh nghiệp nhìn chung được chia thành hai loại: tài sản hữu hình (gồm nhà xưởng, máy móc, tài chính và cơ sở hạ tầng) và tài sản vô hình (gồm nguồn nhân lực, bí quyết kỹ thuật đến ý tưởng, chiến lược, kế hoạch kinh doanh, thương hiệu, kiểu dáng và các kết quả vô hình khác được tạo ra bởi các tài năng sáng tạo và đổi mới của công ty). 

Trước đây, tài sản hữu hình là tài sản có giá trị chính của một công ty và được coi là tài sản có tính quyết định trong việc xác định khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp trên thị trường. Trong những năm gần đây, điều này cơ bản đã thay đổi. Các doanh nghiệp đang nhận ra rằng các tài sản vô hình đang trở nên có giá trị hơn so với tài sản hữu hình.

Ngày nay, nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong nhiều lĩnh vực kinh doanh đã và đang thuê các công ty khác thực hiện phần lớn những công việc sản xuất. Họ chủ yếu tập trung vào việc tạo ra sản phẩm và kiểu dáng mới và quảng bá thương hiệu (hoặc nhãn hiệu) của mình để thu hút khách hàng. Trong khi khâu thiết kế được thực hiện ở một nơi thì khâu sản xuất các sản phẩm đó lại được thực hiện ở nơi khác. 

Đối với những doanh nghiệp này, giá trị tài sản hữu hình của họ có thể rất ít, nhưng tài sản vô hình của họ (ví dụ, danh tiếng thương hiệu và/hoặc quyền sở hữu độc quyền các công nghệ quan trọng hoặc các kiểu dáng hấp dẫn) – những nhân tố chính cho thành công của họ - lại có giá trị rất cao.

Việc bảo hộ pháp lý tài sản vô hình thông qua hệ thống sở hữu trí tuệ mang lại cho chủ sở hữu độc quyền sử dụng những tài sản đó trong kinh doanh, biến tài sản vô hình thành quyền sở hữu độc quyền trong một thời hạn nhất định. 

Quay trở lại ví dụ nêu trên, những doanh nghiệp thuê gia công để sản xuất sản phẩm có thể tiếp tục mở rộng hoạt động của mình vì đối tượng để bán chính trong sản phẩm của họ là kiểu dáng sáng tạo, các công nghệ và/hoặc nhãn hiệu độc quyền - tất cả những đối tượng đó đều là tài sản tư hữu độc quyền nhờ sử dụng có hiệu quả việc bảo hộ do hệ thống sở hữu trí tuệ mang lại.

Nói tóm lại, bảo hộ sở hữu trí tuệ khiến cho tài sản vô hình trở nên “hữu hình hơn một chút" bằng cách biến chúng thành những tài sản độc quyền.

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thúc đẩy giới trẻ sáng tạo và mạnh dạn đầu tư

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thúc đẩy giới trẻ sáng tạo và mạnh dạn đầu tư

Leader talk -  7 năm

Ông Adam Sitkoff, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam cho rằng, đẩy mạnh việc thực thi Quyền sở hữu Trí tuệ tại Việt Nam không phải là câu chuyện làm giàu cho các công ty lớn mà chính là để cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Thế hệ trẻ định nghĩa lại 'lòng trung thành': Doanh nghiệp thay đổi hay chấp nhận mất người?

Thế hệ trẻ định nghĩa lại 'lòng trung thành': Doanh nghiệp thay đổi hay chấp nhận mất người?

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

"Trung thành” từng được hiểu là gắn bó lâu dài với một công ty, đi lên theo thâm niên và chấp nhận đánh đổi cơ hội cá nhân vì sự ổn định. Nhưng với thế hệ Millennials và gen Z tại Việt Nam, khái niệm này đang được viết lại.

Vượt thách thức bằng nội lực thương hiệu: Nhìn từ NS BlueScope và Ariston

Vượt thách thức bằng nội lực thương hiệu: Nhìn từ NS BlueScope và Ariston

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

Nội lực thương hiệu không nằm ở tuyên ngôn, mà ở cách doanh nghiệp vận hành giá trị và sứ mệnh thành những lựa chọn cụ thể trước áp lực thị trường.

1 năm trống ghế CEO, Coteccons đang vận hành như thế nào?

1 năm trống ghế CEO, Coteccons đang vận hành như thế nào?

Diễn đàn quản trị -  6 ngày

Coteccons đang lập rất nhiều kỷ lục mà không cần tới một CEO thực thụ, tất cả gói gọn với một công thức giúp hơn 3.200 con người cùng nhau vận hành xuất sắc.

Doanh nghiệp Việt vươn tầm nhờ đổi mới tư duy quản trị

Doanh nghiệp Việt vươn tầm nhờ đổi mới tư duy quản trị

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Khi thế giới bước vào chu kỳ biến động mới, Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Với vai trò và kỳ vọng mới, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã bắt đầu tạo dấu ấn về năng lực quản trị và tầm nhìn toàn cầu, tạo niềm tin rằng, khi tư duy được đổi mới, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể đi xa hơn, mạnh hơn và vững vàng ra thế giới.

G-Group: Tài sản số sẽ thay đổi phương thức và văn hóa làm việc

G-Group: Tài sản số sẽ thay đổi phương thức và văn hóa làm việc

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Việc chuyển dịch sang tài sản số theo lãnh đạo G-Group không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà còn là sự thay đổi cả về vận hành và văn hóa doanh nghiệp.

MobiFone có quyền Tổng giám đốc sinh năm 1989

MobiFone có quyền Tổng giám đốc sinh năm 1989

Hồ sơ quản trị -  11 giờ

Trước đó, ông Trần Đức Thành là Phó tổng giám đốc MobiFone từ tháng 8/2025, kiêm Chủ tịch HĐQT Công ty Giải pháp số MobiFone.

MobiFone và Techcombank 'phá vỡ' thế độc quyền của Napas

MobiFone và Techcombank 'phá vỡ' thế độc quyền của Napas

Tài chính -  13 giờ

Sau hơn một thập kỷ NAPAS gần như giữ vị thế độc quyền ở tầng lõi thanh toán ngân hàng, thị trường đã ghi nhận sự xuất hiện của "tân binh" MDP.

Tổng lực giải phóng hơn 2 triệu tỷ đồng ngay từ tháng 1/2026

Tổng lực giải phóng hơn 2 triệu tỷ đồng ngay từ tháng 1/2026

Tiêu điểm -  1 ngày

Hơn 2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư của hàng nghìn dự án tồn đọng kéo dài đang được đưa vào lộ trình rà soát, phân loại và xác định đầu mối xử lý ngay từ tháng 1/2026.

160 dự án BT chuyển tiếp: 'Cục máu đông' sắp có thuốc đặc trị

160 dự án BT chuyển tiếp: 'Cục máu đông' sắp có thuốc đặc trị

Tiêu điểm -  1 ngày

160 dự án BT chuyển tiếp tồn tại kéo dài nhiều năm đang được đưa vào khuôn khổ xử lý mới thông qua dự thảo nghị quyết của Chính phủ do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng.

Việt Nam trước 'cơ hội vàng' cuối cùng cho tăng trưởng

Việt Nam trước 'cơ hội vàng' cuối cùng cho tăng trưởng

Tài chính -  1 ngày

Nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng khi giai đoạn dân số vàng dần khép lại và tốc độ già hóa diễn ra nhanh hơn dự kiến. Dư địa tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ và mô hình lắp ráp giản đơn ngày càng thu hẹp.

Thế hệ trẻ định nghĩa lại 'lòng trung thành': Doanh nghiệp thay đổi hay chấp nhận mất người?

Thế hệ trẻ định nghĩa lại 'lòng trung thành': Doanh nghiệp thay đổi hay chấp nhận mất người?

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

"Trung thành” từng được hiểu là gắn bó lâu dài với một công ty, đi lên theo thâm niên và chấp nhận đánh đổi cơ hội cá nhân vì sự ổn định. Nhưng với thế hệ Millennials và gen Z tại Việt Nam, khái niệm này đang được viết lại.

Vượt thách thức bằng nội lực thương hiệu: Nhìn từ NS BlueScope và Ariston

Vượt thách thức bằng nội lực thương hiệu: Nhìn từ NS BlueScope và Ariston

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

Nội lực thương hiệu không nằm ở tuyên ngôn, mà ở cách doanh nghiệp vận hành giá trị và sứ mệnh thành những lựa chọn cụ thể trước áp lực thị trường.