Rào cản khiến nhiều doanh nghiệp chậm công bố BCTC kiểm toán

Dũng Phạm Thứ ba, 20/06/2023 - 17:21

Trong điều kiện kinh tế khó khăn, kết quả kinh doanh bị ảnh hưởng nặng nề khiến nhiều doanh nghiệp không muốn công bố các số liệu tài chính tiêu cực quá sớm.

Trong thời gian qua, tình trạng chậm nộp BCTC kiểm toán năm 2022 diễn ra ở nhiều doanh nghiệp niêm yết. Nhiều doanh nghiệp lớn có tên tuổi trong ngành vẫn nêu đủ loại lý do để xin hoãn nộp, bên cạnh đó cũng không thiếu doanh nghiệp có tiếng trong việc “chây ì” nộp báo cáo tài chính. Có thể thấy, điểm chung là những doanh nghiệp này đều có kết quả kinh doanh khá bết bát hoặc những câu chuyện “lao lý” của riêng mình.

Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) quyết định đưa cổ phiếu của Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) vào diện kiểm soát kể từ ngày 17/4 do chậm nộp báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán trong 2 năm liên tiếp (2021 - 2022).

Trước đó, Hoà Bình xin gia hạn nộp báo cáo tài chính năm 2022 kiểm toán do các công trình bị ngưng trệ, thị trường khó khăn và nhiều khách hàng gặp khó về dòng tiền dẫn tới không thể triển khai thi công và thanh toán đúng hạn cho công ty. 

Đến nay (20/6) Hoà Bình chỉ công bố tóm tắt số liệu tài chính kiểm toán thay vì báo cáo đầy đủ theo quy định.

Cũng trong lĩnh vực bất động sản Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland) cũng xin được hoãn nộp báo cáo tài chính kiểm toán nhưng không được đồng ý. Novaland cũng như nhiều doanh nghiệp bất động sản bị tắc nghẽn dòng tiền, phải đàm phán để kéo dài thời gian trả nợ trái phiếu để có thể sắp xếp, ổn định lại hoạt động sản xuất kinh doanh và từng bước tái cơ cấu doanh nghiệp. 

Ngoài ra, Novaland cho biết đơn vị kiểm toán cần thêm thời gian tiến hành thủ tục kiểm toán và đánh giá toàn diện khách quan để có thể hoàn thành kiểm toán báo cáo tài chính của công ty. Đến giữa tháng 5, Novaland mới hoàn thành và công bố báo cáo tài chính kiểm toán.

Trong lĩnh vực vận tải hàng không, ngày 29/3 vừa qua, Vietnam Airlines cũng đã có văn bản giải trình gửi HOSE giải trình về việc tạm hoãn công bố thông tin báo cáo tài chính năm 2022 những cũng bị cơ quan này “lắc đầu”. 

Trong văn bản, Vietnam Airlines cho biết đang tiến hành tái cấu trúc toàn diện, sắp xếp, ổn định lại hoạt động sản xuất kinh doanh và từng bước tái cơ cấu doanh nghiệp. Năm 2022 là năm thứ 4 liên tiếp Vietnam Airlines mong muốn được gia hạn nộp báo cáo tài chính.

Theo quy định tại khoản 1, Điều 8, Thông tư 96/2020 của Bộ Tài chính có quy định “Đối tượng công bố thông tin được tạm hoãn công bố thông tin trong trường hợp vì những lý do bất khả kháng như: Thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh, dịch bệnh và các lý do bất khả kháng khác”.

Có thể thấy, lý do xin chậm công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2022 của các doanh nghiệp trên đều không thuộc trường hợp được tạm hoãn công bố thông tin và đều được yêu cầu khẩn trương khắc phục, đi kèm với nhiều hình phạt như kiểm soát đặc biệt, hạn chế giao dịch, cắt margin hoặc thậm chí hủy niêm yết bắt buộc với nhiều trường hợp như trường hợp của các mã cổ phiếu BII, HAI...

Nhìn chung, những doanh nghiệp đang xin hoãn công bố báo cáo tài chính kiểm toán đều đưa ra những lý do viện dẫn "hợp tình" nhưng chưa “hợp lý”, và nếu nhìn vào tình hình kinh doanh của doanh nghiệp thì hầu hết đều ghi nhận kết quả trì trệ.

Điển hình, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2022, Vietnam Airlines ghi nhận lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ lũy kế âm 10.452 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối âm 34.200 tỷ đồng. Theo HOSE, nếu báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2022 của “ông lớn” ngành hàng không này tiếp tục lỗ ròng hoặc vốn chủ sở hữu âm, cổ phiếu HVN sẽ bị hủy niêm yết.

Với Hoà Bình, theo báo cáo tự lập, trong quý IV/2022, công ty lỗ 1.202 tỷ đồng và lũy kế cả năm lỗ 1.140 tỷ đồng. Sau đó, kiểm toán xác định số lỗ của công ty năm 2022 là gần 2.600 tỷ đồng.

Trong khi đó, cả Novaland và Hải Phát đều gặp phải những khó khăn chung của ngành bất động sản và thị trường trái phiếu biến động tiêu cực.... dẫn tới kết quả kinh doanh năm 2022 cũng không khả quan.

Do vậy, nhiều doanh nghiệp không muốn công bố các thông tin “bết bát” này ra thị trường đúng lịch. Điều này cũng dễ hiểu khi trên thực tế, việc công bố thông tin này có dẫn tới làn sóng bán tháo cổ phiếu của nhà đầu tư, tác động mạnh tới quy mô vốn hóa doanh nghiệp và có thể kèm theo những đợt giải chấp hàng loạt như từng diễn ra ở NVL, HPX hay nhiều cổ phiếu khác như trong giai đoạn cuối năm 2022. 

Ngoài ra, những “hình phạt” từ phía cơ quan quản lý như hủy niêm yết bắt buộc hay hạn chế/cấm giao dịch cũng khiến các doanh nghiệp tìm cách trì hoãn trong từng đợt công bố thông tin.

Về phía các công ty kiểm toán, với chức năng và nhiệm vụ của mình, các tổ chức này cần thu thập đầy đủ những hồ sơ trọng yếu, cần thiết để qua đó có thể đưa ra ý kiến về tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính các doanh nghiệp. Nhờ vậy, nhà đầu tư có được một góc nhìn khách quan và đúng đắn hơn về thông tin mà họ được tiếp cận và là cơ sở để đưa ra những quyết định đầu tư.

Trong điều kiện doanh nghiệp “không thể” cung cấp đủ hồ sơ theo yêu cầu, đơn vị kiểm toán thường sẽ “Từ chối đưa ra ý kiến” hoặc “Ý kiến kiểm toán ngoại trừ”, điều này cũng gây tác động tiêu cực đáng kể tới doanh nghiệp hay các mã cổ phiếu khi mà nhà đầu tư gần như không có được cơ sở chính xác để đưa ra quyết định giao dịch của mình. Chính điều này cũng là “rào cản” cho việc các doanh nghiệp và đơn vị kiểm toán đồng thuận ký kết bản báo cáo tài chính được công bố.

Trong một vài trường hợp, phía doanh nghiệp và đơn vị kiểm toán vẫn "kịp thời" tìm được tiếng nói chung như đối với trường hợp vừa qua của Novaland. Theo đó, hãng kiểm toán PwC Việt Nam đồng ý đưa ra ý kiến về BCTC hợp nhất của Novaland "đã phản ánh trung thực và hợp lý, trên các khía cạnh trọng yếu, tình hình tài chính của Novaland tại ngày 31/12/2022". Tuy nhiên, mặc dù không đưa ra ý kiến ngoại trừ, PWC vẫn lưu ý người đọc về "khả năng hoạt động liên tục của Novaland" do những quan ngại về tình hình vay nợ, trái phiếu và dòng tiền thanh toán của Novaland.

Bên cạnh những vướng mắc tài chính, trong thời gian qua, không ít doanh nghiệp cũng rơi vào tình cảnh “bế tắc” và chậm trễ công bố thông tin khi nhiều doanh nghiệp vướng vào vòng “lao lý”. Điều này cũng tạo gây không ít khó khăn trong việc hoàn thiện kiểm toán báo cáo tài chính thường niên.

Như trường hợp của Công ty Chứng khoán Tân Việt (TVSI) - công ty có liên quan đến trái phiếu của nhóm công ty thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, theo văn bản giải trình, doanh nghiệp này cho biết công ty có gửi thư chào và liên hệ với tất cả công ty kiểm toán trong danh sách được UBCKNN chấp thuận kiểm toán, nhưng đều không được phản hồi hoặc không đồng ý cung cấp dịch vụ kiểm toán cho TVSI. 

Ở một trường hợp khác, Công ty Cổ phần Chứng khoán Trí Việt (TVB) cho biết đã lập báo cáo tài chính 2022 theo quy định và công ty kiểm toán cũng đã thực hiện kiểm toán. Tuy nhiên, cựu chủ tịch HĐQT TVB ông Phạm Thanh Tùng đã bị khởi tố với cáo buộc "thao túng thị trường chứng khoán" nên công ty đã bầu bà Nguyễn Thị Rồng làm người đại diện pháp luật thay ông Tùng, thủ tục vẫn đang chờ phê duyệt nên báo cáo tài chính kiểm toán vẫn chưa thể được TVB công bố.

Tập đoàn FLC kể từ sau khi ban lãnh đạo vướng vào lao lý, việc công bố báo cáo tài chính kiểm toán bị gián đoạn. Đến nay FLC vẫn chưa thể công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2021 và 2022. Cổ phiếu FLC bị hủy niêm yết trên HOSE, sau đó tiếp tục bị đình chỉ giao dịch trên sàn UPCom.

Trên thực tế, việc chậm nộp BCTC sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng tới giới đầu tư. Việc thông tin thiếu rõ ràng, khiến nhà đầu tư không thể ra quyết định, hoặc quyết định thiếu chính xác hoạt động đầu tư, mua bán cổ phiếu của doanh nghiệp.

Không chỉ vậy, điều này có thể tạo điều kiện cho những giao dịch nội gián, dựa trên thông tin quan trọng, không được công khai về doanh nghiệp, qua đó có thể dẫn tới những hoạt động đầu tư thiếu bền vững, chủ yếu mang tính "lướt sóng". Đó là chưa kể đến câu chuyện thông tin được “xào nấu” trên báo cáo tài chính tự lập của các doanh nghiệp niêm yết.

Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo kiểm toán

Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo kiểm toán

Doanh nghiệp -  1 năm
Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo đều đang có vấn đề nghiêm trọng về tài chính.
Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo kiểm toán

Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo kiểm toán

Doanh nghiệp -  1 năm
Nhiều doanh nghiệp xin hoãn, chậm nộp báo cáo đều đang có vấn đề nghiêm trọng về tài chính.
KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  26 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Ông chủ Hoa Sen và nước cờ cổ phiếu quỹ giữa sóng gió kinh doanh

Ông chủ Hoa Sen và nước cờ cổ phiếu quỹ giữa sóng gió kinh doanh

Doanh nghiệp -  1 ngày

Đề xuất mua cổ phiếu quỹ để bảo vệ lợi ích cổ đông nhưng duy trì tăng trưởng cho doanh nghiệp để cổ đông hưởng lợi lại là bài toán khó với Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen - ông Lê Phước Vũ.

Hòa Phát hưởng lợi lớn từ hàng rào thuế quan

Hòa Phát hưởng lợi lớn từ hàng rào thuế quan

Doanh nghiệp -  3 ngày

Trong khi chính sách bảo hộ ảnh hưởng tiêu cực tới các doanh nghiệp xuất khẩu thép thì Hoà Phát lại đang hưởng lợi lớn.

Tham vọng lớn của Hóa chất Đức Giang sau khi ký với 'khách sộp'

Tham vọng lớn của Hóa chất Đức Giang sau khi ký với "khách sộp"

Doanh nghiệp -  3 ngày

Với việc ký kết hợp đồng bao tiêu 40% sản lượng của nhà máy với PVChem, Hóa chất Đức Giang đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất xút có công suất lớn thứ hai toàn ngành tại Việt Nam.

Biến động nhân sự kéo lùi nhựa An Phát

Biến động nhân sự kéo lùi nhựa An Phát

Doanh nghiệp -  3 ngày

Sau khi Chủ tịch Phạm Ánh Dương từ nhiệm vào năm ngoái, hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của An Phát bị ảnh hưởng đáng kể.

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  26 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  2 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  2 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  19 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  23 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.