Tách giải phóng mặt bằng: Bước đột phá cho đầu tư công?

Bộ Kế hoạch và đầu tư đang xây dựng dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi). Tại hội thảo lấy ý kiến tại TP.Hồ Chí Minh ngày 11/9, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (MPI), cho biết vài năm trước MPI đã đề xuất tách khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng, nhưng chưa được chấp thuận.

“Quốc hội khi đó vẫn còn băn khoăn nếu tách bồi thường ra nhưng sau này việc bồi thường không gắn với dự án thì sẽ có hệ lụy rất lớn, không biết quy trách nhiệm cho ai”, bà Ngọc nói.

Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) do MPI soạn thảo, đặt mục tiêu giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc của Luật Đầu tư công 2019 để đáp ứng tình hình phát triển mới, đồng thời luật hóa một số chính sách thí điểm, đặc thù đã được Quốc hội ban hành.

Đối với nhóm nội dung thể chế hóa cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù, nhiều đại biểu địa phương quan tâm việc cho phép tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng thành dự án riêng độc lập đối với tất cả các nhóm dự án, thay vì chỉ dự án nhóm A như quy định hiện hành.

Chính sách này sẽ tạo ra bước đột phá về tiết kiệm thời gian, nguồn lực, tránh phát sinh các chi phí. Bởi lẽ, khi tách thành dự án riêng, việc đền bù, giải phóng mặt bằng có thể được triển khai sớm, không cần chờ đến khi phê duyệt quyết định đầu tư, góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang, cho rằng, tiến độ của dự án đầu tư công phụ thuộc nhiều vào công tác giải phóng mặt bằng. “Không có mặt bằng thì không thể triển khai được dự án đầu tư”, ông Hòa nói.

Theo dự thảo, trong trường hợp thật sự cần thiết, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng có thể được tách thành dự án độc lập. Nhưng một số đại diện địa phương cho rằng cần làm rõ quy định tách riêng giải phóng mặt bằng thành dự án mới.

Điều kiện “trường hợp thực sự cần thiết” cần được cụ thể hóa, tránh những rắc rối, phát sinh không đáng có trong quá trình triển khai sau này, theo đại diện một số địa phương.

Trình tự thủ tục cho công tác tách riêng giải phóng mặt bằng cần được quy định cụ thể, giúp các địa phương không lúng túng khi áp dụng trên thực tế, theo đại biểu một số địa phương khác.

Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) nêu năm nhóm chính sách chính:


- Thể chế hóa các cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù đã được Quốc hội cho phép áp dụng;
- Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong đầu tư công;
- Nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, khai thác nguồn lực, năng lực thực hiện dự án đầu tư công;
- Thúc đẩy thực hiện và giải ngân vốn vay ưu đãi phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài;
- Đơn giản hóa trình tự, thủ tục, bổ sung, làm rõ các khái niệm, thuật ngữ, quy định, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất hệ thống pháp luật.

Luật Đầu tư công (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 8 vào tháng 10 năm nay.