Vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ có 600km cao tốc vào năm sau

Theo quy hoạch đã được phê duyệt, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sẽ có sáu tuyến cao tốc với tổng chiều dài gần 1.200km.

Trước nhiệm kỳ này, toàn vùng chỉ có 39km đường cao tốc và không có dự án nào được chuẩn bị đầu tư xây dựng.

Tuy nhiên, với sự quyết liệt từ Trung ương và sự nỗ lực của các địa phương, mạng lưới hạ tầng giao thông tại ĐBSCL đã có những thay đổi đáng kể, từ một khu vực được xem là "vùng trũng" về hạ tầng giao thông trở thành một điểm sáng phát triển.

Tính đến thời điểm hiện tại, ĐBSCL đã có 120km đường cao tốc đi vào khai thác, 428km đang được triển khai thi công và dự kiến sẽ cơ bản hoàn thành vào năm 2025.

Bên cạnh đó, 215km đường cao tốc đang được nghiên cứu và chuẩn bị đầu tư, bao gồm các tuyến Đức Hòa - Mỹ An dài 74km, Mỹ An - Cao Lãnh dài 26km, Hà Tiên - Rạch Giá dài 100km, và cầu Cần Thơ 2 dài 15km.

Theo báo cáo của Bộ Giao thông vận tải, ĐBSCL hiện đang triển khai chín dự án giao thông quốc gia trọng điểm với tổng vốn đầu tư khoảng 106.000 tỷ đồng.

Trong đó, 8/9 dự án đã bắt đầu thi công, bao gồm các dự án quan trọng như cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh với vốn ODA từ Hàn Quốc, dự kiến khởi công vào đầu năm 2025.

Trong số tám dự án đang triển khai, sáu dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2025, bao gồm bốn dự án đường cao tốc với tổng chiều dài 207km và hai dự án cầu.

Đặc biệt, dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng dự kiến hoàn thành cơ bản vào năm 2026 và đưa vào sử dụng vào năm 2027.

Ngoài ra, các dự án thành phần như Cao Lãnh - An Hữu và cầu Đại Ngãi cũng dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2027.

Đối với dự án vành đai 3 TP.HCM, các địa phương cam kết thông xe toàn tuyến vào cuối năm 2026, với một số đoạn sẽ hoàn thành và thông xe trong năm 2025.

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn tồn tại một số khó khăn và thách thức trong quá trình triển khai các dự án.

Tại Hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông khu vực ĐBSCL hôm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ: một số địa phương còn gặp khó khăn trong công tác quản lý khi lần đầu tiên được giao thực hiện các dự án quy mô lớn và có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, đặc biệt là trong việc giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng.

Tính đến tháng 7, khu vực này còn thiếu hơn 27 triệu m3 cát san lấp, mặc dù hiện nay nguồn cung đã cơ bản được đảm bảo nhưng tiến độ của một số dự án vẫn chưa đạt yêu cầu. Việc thử nghiệm sử dụng cát biển vẫn còn gặp nhiều khó khăn và lúng túng.

Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu tiến độ của Thủ tướng, với nhiều dự án vẫn gặp vướng mắc mặc dù tỷ lệ không lớn.

Đặc biệt, còn 15 vị trí đường điện cao thế chưa được di dời, và một số dự án khai thác cát lòng sông chưa nhận được sự đồng thuận từ người dân.

Thủ tướng cho rằng nguyên nhân của các hạn chế này là do một số địa phương chưa chủ động trong việc triển khai các thủ tục cấp phép và giao mỏ vật liệu xây dựng.

Một số cơ quan quản lý tại địa phương chưa nghiên cứu sâu và tham mưu chưa chính xác, dẫn đến việc thực hiện chưa đúng theo các quy định của pháp luật và chỉ đạo của Chính phủ.

Về định hướng sắp tới, Thủ tướng yêu cầu cần tăng tốc và bứt phá hơn nữa trong việc thực hiện các dự án, với quyết tâm chính trị cao và cách làm khoa học, hiệu quả.

Ông chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tiếp tục tập trung vào ba quan điểm xuyên suốt gồm giao thông vận tải phải đi trước mở đường; không lùi bước, bảo đảm đúng tiến độ, nâng cao chất lượng và an toàn các dự án, phòng chống tiêu cực, lãng phí; đã bàn và quyết thì phải làm, đã làm thì phải có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Thủ tướng cũng lưu ý rằng khối lượng công việc trong thời gian tới là rất lớn, đòi hỏi các cấp, các ngành và địa phương phải chủ động, linh hoạt trong việc triển khai các dự án.

Ông yêu cầu phấn đấu đạt mục tiêu đến hết năm 2025 cơ bản hoàn thành 600km đường cao tốc tại ĐBSCL và đạt khoảng 1.200km vào năm 2030.

Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành và lãnh đạo địa phương tập trung chỉ đạo và phát huy những bài học kinh nghiệm đã có để đảm bảo tiến độ và chất lượng các dự án.

Đặc biệt, cần chú trọng giải quyết dứt điểm ba vấn đề lớn còn tồn đọng: giải phóng mặt bằng, di dời đường điện cao thế và cung cấp vật liệu xây dựng (cát, đá, sỏi).

Các địa phương cần hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 10/2024, phối hợp với các đơn vị cung ứng vật liệu để đảm bảo tiến độ các dự án.

Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết phải huy động tối đa nguồn lực từ các bộ, ngành, địa phương, quân đội và công an để tham gia và hỗ trợ quá trình thi công.

Các nhà thầu phải cam kết thực hiện đúng tiến độ, với các biện pháp mạnh mẽ như "vượt nắng, thắng mưa", làm việc 24/7 để đảm bảo các dự án hoàn thành đúng kế hoạch và mang lại hiệu quả cao nhất cho vùng ĐBSCL.

Bộ Tài nguyên và môi trường, Bộ Giao thông vận tải tuyệt đối không đặt ra những quy định gây cản trở hoạt động cung ứng cát san lấp và cấp phối đá dăm, làm chậm tiến độ các dự án.

EVN và các địa phương nhanh chóng di dời đường điện cao thế; kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm trường hợp để chậm trễ.