Bỏ thuế khoán khiến Bóng đèn phích nước Rạng Đông mất hàng trăm tỷ đồng

Hàng triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam đang bắt đầu thực hiện giai đoạn bỏ hình thức thuế khoán, chuyển sang tính thuế dựa trên doanh thu thực tế. Sự thay đổi này tác động đáng kể tới mô hình kinh doanh của Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng Đông (RAL).

Với hệ thống 24.000 điểm bán trên khắp cả nước, phần nhiều là hộ kinh doanh, RAL dự báo, áp lực chi phí khiến các đại lý là hộ kinh doanh yêu cầu RAL giảm giá và tăng chiết khấu. Doanh thu của công ty theo đó, có thể giảm khoảng 10% trong năm 2025.

Năm 2024, doanh thu của RAL đạt hơn 8.300 tỷ đồng, vì vậy, khoản giảm trừ do tác động từ việc loại bỏ hình thức thuế khoán tới RAL tương ứng hàng trăm tỷ đồng.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến RAL đặt mục tiêu kinh doanh tương đối thận trọng. Công ty dự kiến doanh thu 6.100 tỷ đồng, giảm mạnh so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế 395 tỷ đồng, tương tương với chỉ khoảng 73% và 63% kết quả thực hiện của năm 2024.

Muôn trùng thách thức

Bên cạnh câu chuyện bỏ thuế khoán, doanh thu của RAL còn có nguy cơ bị thu hẹp trong bối cảnh sức tiêu thụ của người dân suy giảm bởi mất việc làm, thu nhập giảm, áp lực lạm phát và tỷ giá gia tăng, kéo theo giảm nhu cầu tiêu thụ ngành xây dựng dân dụng vốn gắn liền với sản phẩm của công ty.

Thương chiến Mỹ - Trung leo thang là nguyên nhân lớn gây ra sự bất ổn kinh tế toàn cầu, cũng tạo ra nhiều rủi ro cho thị trường trong nước, khi hàng hóa và nhà sản xuất Trung Quốc tìm kiếm thị trường thay thế, trong đó có Việt Nam.

Điều đó có nghĩa là RAL cùng nhiều doanh nghiệp Việt Nam khác sẽ phải chịu áp lực cạnh tranh vô cùng gay gắt với các sản phẩm giá rẻ từ Trung Quốc ngay trên sân nhà.

Thị trường xuất khẩu, chiếm khoảng 11% doanh thu của RAL năm 2024, cũng dự báo sẽ gặp khó trong năm 2025, đặc biệt tại Mỹ và Trung Đông do chính sách thuế đối ứng của tổng thống Donald Trump và xung đột vũ trang trên khu vực Biển Đỏ làm gia tăng chi phí vận tải.

Với những thách thức đó, việc đặt mục tiêu thấp được Tổng giám đốc RAL Nguyễn Đoàn Thăng cho rằng sẽ giúp ban điều hành công ty có thêm khả năng điều hành linh hoạt hơn. Ngoài ra, lãnh đạo công ty cũng cho biết, trên thực tế, nhiều năm qua công ty luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch.

Một điểm tích cực là dù giảm mạnh mục tiêu lợi nhuận, công ty vẫn cam kết duy trì tỷ lệ cổ tức tiền mặt 50% vốn điều lệ. Dự kiến, công ty sẽ chi trả hơn 117 tỷ đồng cổ tức năm 2024 cho các cổ đông, con số được ông Thăng đánh giá là “vẫn trong tầm kiểm soát”.

Duy trì đầu tư cho công nghệ

Song song với việc duy trì tỷ lệ cổ tức tiền mặt, RAL cũng duy trì mức phân phối 80% lợi nhuận cho các quỹ của công ty, bao gồm 25% vào quỹ phúc lợi, khen thưởng và 55% vào quỹ đầu tư mạo hiểm, đầu tư phát triển và quỹ phát triển tiềm lực khoa học công nghệ.

Lý giải cho điều này, theo ông Thăng, công ty tiếp tục thực hiện mục tiêu đột phá về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhằm củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn. Đây cũng là mục tiêu trọng tâm của công ty trong năm 2025 đầy thách thức.

“Thời điểm này phải tạm nhìn lại để củng cố toàn diện hệ thống, tránh rủi ro, bảo toàn nguồn vốn và nguồn lực”, ông Thăng nhấn mạnh.

Một cơ hội “bất ngờ” mà RAL có được để củng cố năng lực công nghệ là việc Dự án Nhà máy sản xuất các sản phẩm điện tử công nghệ cao tích hợp hệ sinh thái chiếu sáng Led xanh, thông minh tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc bị chậm tiến độ.

Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2021, chính thức khởi công từ năm 2023, tổng vốn đầu tư 2.334 tỷ đồng, được lấy từ nguồn vốn huy động và vốn góp của nhà đầu tư. Nhằm cấp vốn cho dự án, công ty đã chào bán thêm 11 triệu cổ phiếu ra công chúng với giá 93.000 đồng/cổ phiếu, thu về hơn 1.000 tỷ đồng vào năm 2022.

Đến nay, dự án xây dựng nhà máy mới bước vào giai đoạn hoàn thiện phần móng cọc, do việc chuyển Khu công nghệ cao Hòa Lạc từ Bộ Khoa học và công nghệ sang cho TP. Hà Nội quản lý, dẫn đến thủ tục phức tạp và chậm tiến độ. Dự kiến, đến cuối năm 2026, đầu 2027, nhà máy này mới sẵn sàng đi vào hoạt động.

Theo Tổng giám đốc RAL, nhà máy công nghệ cao nếu sớm đi vào hoạt động sẽ gây ra áp lực lớn khi khả năng bán hàng đang bị thu hẹp. Ngược lại, việc dự án chậm triển khai sẽ tạo cơ hội để điều chỉnh về thiết kế, cập nhật công nghệ, cho ra đời sản phẩm phù hợp, tạo sự cạnh tranh và tính khác biệt.

Với kế hoạch này, giai đoạn 2027 – 2028, khi nhà máy công nghệ cao tại Hòa Lạc đi vào hoạt động, sẽ là thời điểm vàng để Bóng đèn phích nước Rạng Đông đón đầu xu thế công nghệ.

Ông Thăng cho biết thêm, hoạt động chuyển đổi kép đã được Bóng đèn phích nước Rạng Đông đẩy mạnh từ 5 năm nay. Công ty không chạy theo tăng trưởng nóng mà chuẩn bị cho một chiến lược lâu dài dựa trên nền tảng quản trị rủi ro và năng lực sản xuất hiện đại, bền vững.