Leader talk

Doanh nghiệp 'tự cứu mình' trong dịch Covid-19

TS. Ngô Công Trường Thứ ba, 03/03/2020 - 14:01

Kế hoạch liên tục kinh doanh (BCP) là một vũ khí quen thuộc được các công ty đa quốc gia trên thế giới sử dụng mỗi khi gặp phải khủng hoảng do thiên tai, khủng bố... gây ra tương tự như dịch Covid-19 hiện nay.

Hàng không mất nhiều tỷ USD vì đại dịch Covid-19 lan rộng

Virus corona làm xáo trộn kinh tế toàn cầu 

Trong hơn một tháng vừa qua, đã có 322 doanh nghiệp tạm dừng hoạt động và 553 doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19. Cùng với đó, trong tổng số trên 5.000 hợp tác xã đã có 25 hợp tác xã tạm dừng hoạt động, 5 hợp tác xã giảm quy mô hoặc thu hẹp sản xuất kinh doanh. 

Từ Tết đến nay, tất cả hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp tại Việt Nam và phạm vi toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hầu như phạm vi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 là rộng khắp, nó không giới hạn bởi ngành nghề, phạm vi, lĩnh vực hay các quốc gia. 

Năm 2003, lúc dịch SARS tấn công Trung Quốc, nền kinh tế toàn cầu vẫn tương đối bình thường. Nhưng gần hai thập kỷ sau, khi thế hệ virus corona mới cũng hoành hành tại đây, kinh tế thế giới lại chịu xáo trộn nhiều hơn bởi sự phát triển bùng nổ của Trung Quốc. Sức mạnh tiêu dùng và sản xuất của nước này ảnh hưởng đến khắp châu Á, tận Bắc Mỹ, châu Âu và hơn thế. 

Các nhà sản xuất trên toàn thế giới bị ràng buộc với Trung Quốc bởi chuỗi cung ứng phức tạp, nơi mà các nhà máy nước này chịu trách nhiệm cung cấp nguyên vật liệu hoặc thành phẩm. Sự phụ thuộc này gia tăng mạnh nhất ở châu Á. 

Nếu tình hình dịch bệnh kéo dài và không có các giải pháp hiệu quả sắp đến doanh nghiệp có nguy cơ dừng sản xuất, thậm chí phá sản trên diện rộng.

TS. Ngô Công Trường

Theo World Bank, năm 2000, Trung Quốc chỉ chiếm 1,2% thương mại toàn cầu. Đến 2018, thị phần của họ là một phần ba. Ở châu Á, thị phần đã tăng từ 16% đến 41% trong giai đoạn này.

Những ngành nghề bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch hiện nay có thể nhìn thấy rõ như du lịch, bất động sản, xây dựng, ẩm thực, hàng tiêu dùng nhanh, hàng không, nông nghiệp, công nghiệp phụ trợ... 

Các doanh nghiệp sản xuất trên phạm vi Việt Nam và toàn cầu cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Doanh số của các doanh nghiệp thuộc những ngành bị ảnh hưởng trực tiếp giảm mạnh, thậm chí có doanh nghiệp giảm doanh số về xấp xỉ bằng 0. Có thể nói, virus corona có thể là "đòn chí tử" đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam và khắp các quốc gia khác trên thế giới.

“Tự cứu mình”

Các doanh nghiệp cần có tâm thế chủ động khắc phục khó khăn, tự cứu mình trước, tích cực tìm kiếm thị trường thay thế, đa dạng hóa thị trường đầu ra cũng như nguồn cung ứng đầu vào, giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.

Ở các công ty đa quốc gia tại Việt Nam và trên thế giới, kế hoạch liên tục kinh doanh (Business Continuity Plan - BCP) là một trong những thực hành rất quen thuộc, và mỗi khi có khó khăn tương tự như đợt khủng hoảng do Covid-19 gây ra, thì các doanh nghiệp sẽ có một bản kế hoạch để ứng phó ngay lập tức, nhằm giảm thiểu tối đa các hệ luỵ và rủi ro gây ra. 

BCP là một bản kế hoạch hậu cần thực tiễn được xây dựng, triển khai nhằm giúp các doanh nghiệp có thể phục hồi hoạt động sau khi bị gián đoạn một phần hoặc toàn bộ hoạt động sau khi một tai họa bất ngờ ập đến.

Vũ khí để doanh nghiệp 'tự cứu mình' trong đại dịch Covid-19  1
TS. Ngô Công Trường, sáng lập kiêm Giám đốc chuyên môn CTCP Tư vấn và giáo dục John&Partners

Trong môi trường kinh doanh hiện nay, các doanh nghiệp phải thường trực đối mặt với rất nhiều sự thay đổi và rủi ro xảy đến do thiên tai, sự cố mà thiên nhiên hay con người gây ra, từ những sự cố mất điện, chất lượng, hỏng máy nhỏ nhặt đến các tai biến lớn hơn như biểu tình, hỏa hoạn và tới những thảm họa dịch bệnh, động đất...

Tất cả biến cố mọi cấp độ như vậy đều khiến cho doanh nghiệp phải chịu nhiều thiệt hại về kinh tế, hình ảnh, uy tín cũng như nguy cơ mắc vào các tranh chấp kiện tụng pháp luật, từ đó ảnh hưởng đến sự sống còn của doanh nghiệp. Xã hội và nền kinh tế ngày càng trở nên bất định, mơ hồ, khó dự đoán và không chắc chắn hơn.

Theo một nghiên cứu của Contingency Planning Research, khi được hỏi "Công ty của quý vị sẽ có nguy cơ sụp đổ nếu phải ngừng làm việc trong bao lâu", 70% công ty đã trả lời là "trong 72 giờ" và có 4% nói rằng công ty họ sẽ biến mất nếu không thể phục hồi các hoạt động ngay trong giờ đầu tiên. 

Cũng trong khảo sát đó, 15% doanh nghiệp cho biết mỗi giờ không hoạt động họ sẽ thiệt hại khoảng 50.000 – 100.000 USD và 4% nói rằng con số này có thể lên đến trên 5 triệu USD.

Qua đại dịch Covid-19 này, kèm với các bài học từ vụ khủng bố ngày 11/9 cho thấy, đối với những thảm họa mà tác động của nó vô cùng kinh hoàng trong khi xác suất xảy ra là vô cùng nhỏ bé, việc hoạch định sẵn một kế hoạch ứng phó vẫn là hữu ích. Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn có thể tồn tại sau thảm họa trên dù phải chịu tác động cực lớn từ nó.

Với những lí do như vậy, việc xây dựng một kế hoạch liên tục kinh doanh BCP là nhu cầu then chốt trong hoạt động của các doanh nghiệp. Nếu được xây dựng hiệu quả, bản kế hoạch này sẽ giúp các công ty có thể hạn chế được tối đa các hậu quả mà tai họa mang đến cho công ty cũng như cho khách hàng, khả năng trở lại hoạt động trong thời gian sớm nhất có thể, trấn an và đáp ứng được yêu cầu về thông tin của khách hàng cũng như các đối tác.

Lập kế hoạch duy trì hoạt động kinh doanh cho doanh nghiệp

Trong quá trình xây dựng một bản kế hoạch BCP, một trong những bước quan trọng nhất đó chính là giai đoạn "phân tích và đánh giá rủi ro". Trong giai đoạn này, từ việc đánh giá, xem xét tất cả tài sản quan trọng và các quy trình then chốt của doanh nghiệp mình, nhà quản trị phải xác định được những nguy cơ, tai họa có thể xảy đến với doanh nghiệp cũng như mức độ hậu quả mà nó mang đến.

Sau đó, họ có thể hoạch định trước một số kịch bản thảm họa chính sẽ xảy ra và có kế hoạch ứng phó. Phải lưu ý một điều rằng, khi đề ra các giải pháp ứng phó như vậy phải tính đến vấn đề chi phí để thực hiện chúng, như vậy mới xác định được rõ quy mô của kế hoạch phù hợp với nhu cầu cũng như nguồn lực của công ty. 

Kế hoạch sau khi được xây dựng hoàn chỉnh thì phải được phổ biến, tuyên truyền cho toàn thể nhân viên để nâng cao nhận thức cảnh giác, và quan trọng là cần thường xuyên thực hiện việc bảo trì, tiến hành diễn tập, kiểm tra khả năng hoạt động của những giải pháp dự phòng đó. Cuối cùng là đánh giá, kiểm soát định kì nhằm phát hiện thêm những rủi ro mới để chỉnh sửa, cập nhật bản kế hoạch BCP của doanh nghiệp mình.

10 bước lập kế hoạch duy trì hoạt động kinh doanh

Bước 1: Xác định mục đích, phạm vi của BCP và nhóm thực hiện

Bước 2: Xác định các hoạt động ưu tiên và mục tiêu thời gian phục hồi

Bước 3: Bạn cần những gì để phục hồi các hoạt động then chốt?

Bước 4: Đánh giá rủi ro – Nắm bắt chuỗi những hiện tượng thảm họa thiên tai

Bước 5: Xin đừng quên việc bảo vệ và hạn chế thiệt hại trước thảm họa

Bước 6: Ứng phó khẩn cấp với thảm họa thiên tai

Bước 7: Các chiến lược duy trì hoạt động kinh doanh (BC) nhằm sớm hồi phục hoạt động

Bước 8: Chuẩn bị về tài chính

Bước 9: Diễn tập để đảm bảo đúng kế hoạch thực hiện

Bước 10: Đánh giá kết quả và cải tiến

Các doanh chủ và doanh nghiệp có nhận thức và tư duy đúng về tính cấp thiết của việc xây dựng và duy trì một bản kế hoạch liên tục kinh doanh BCP, giúp doanh nghiệp của mình ứng phó tốt nhất trước sự thay đổi và giảm thiểu mọi rủi ro trước đại dịch Covid-19 hiện nay, hay các biến cố có thể ập tới bất cứ lúc nào sau này!

(*) Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả - TS. Ngô Công Trường, sáng lập kiêm Giám đốc chuyên môn CTCP Tư vấn và giáo dục John&Partners

Đại dịch Corona kéo dài: Kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản

Đại dịch Corona kéo dài: Kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản

Leader talk -  5 năm
Nếu tình trạng dịch bệnh này kéo dài thêm thời gian thì kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản, thị trường sẽ lũng đoạn.
Đại dịch Corona kéo dài: Kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản

Đại dịch Corona kéo dài: Kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản

Leader talk -  5 năm
Nếu tình trạng dịch bệnh này kéo dài thêm thời gian thì kịch bản nhẹ nhất là hàng loạt doanh nghiệp sẽ phá sản, thị trường sẽ lũng đoạn.
Băn khoăn về việc cấp sổ đỏ cho căn hộ du lịch

Băn khoăn về việc cấp sổ đỏ cho căn hộ du lịch

Bất động sản -  5 năm

Luật sư cảnh báo cả Nhà nước và nhà đầu tư thứ cấp đều thua thiệt với những mập mờ về pháp lý và quản lý khai thác condotel (căn hộ du lịch) như hiện nay.

Vietnam Airlines tạm dừng tất cả đường bay đến Hàn Quốc từ 5/3

Vietnam Airlines tạm dừng tất cả đường bay đến Hàn Quốc từ 5/3

Tiêu điểm -  5 năm

Sau Bamboo Airways, Vietnam Airlines là hãng hàng không nội địa thứ hai thông báo tạm dừng khai thác đường bay giữa Việt Nam và Hàn Quốc vì Covid-19.

Dừng miễn thị thực cho công dân Ý từ ngày 3/3

Dừng miễn thị thực cho công dân Ý từ ngày 3/3

Tiêu điểm -  5 năm

Trước diễn biến phức tạp ở Ý (Italy), Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch Covid-19 đã quyết định tạm ngừng chính sách miễn thị thực đối với công dân nước này từ 0h ngày 3/3.

MBS: Thị trường chứng khoán sẽ tạo đáy trong tháng 4 hoặc tháng 5

MBS: Thị trường chứng khoán sẽ tạo đáy trong tháng 4 hoặc tháng 5

Tài chính -  5 năm

Công ty Chứng khoán MBS vừa đưa ra báo cáo đánh giá ảnh hưởng dịch Covid-19 tới biến động thị trường chứng khoán.

Dư địa nới lỏng lãi suất nhờ ‘khoảng trống’ từ Fed?

Dư địa nới lỏng lãi suất nhờ ‘khoảng trống’ từ Fed?

Leader talk -  1 tuần

Việt Nam cần đảm bảo việc nới lỏng lãi suất phải đi cùng với chất lượng của tín dụng, thận trọng các rủi ro khi dòng tiền đổ vào bất động sản và chứng khoán gây nên 'bong bóng tài sản'.

Doanh nghiệp thương mại điện tử cần làm gì để không bỏ lỡ 'miếng bánh'  tỷ đô?

Doanh nghiệp thương mại điện tử cần làm gì để không bỏ lỡ 'miếng bánh' tỷ đô?

Leader talk -  1 tuần

Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng mạnh, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tham gia xuất khẩu trực tuyến. Tuy nhiên, để bứt phá, các doanh nghiệp cần vượt qua rào cản về logistics, chi phí và chiến lược vận hành.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để phát triển đất nước

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để phát triển đất nước

Leader talk -  1 tuần

Trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm với tiêu đề: “Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để phát triển đất nước".

Đề xuất 5 lĩnh vực tăng cường hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ

Đề xuất 5 lĩnh vực tăng cường hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ

Leader talk -  1 tuần

Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng và thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại công bằng, cùng có lợi với Hoa Kỳ.

Golf Việt Nam: Cần chiến lược đồng bộ để khai mở tiềm năng kinh tế

Golf Việt Nam: Cần chiến lược đồng bộ để khai mở tiềm năng kinh tế

Leader talk -  1 tuần

Từ môn thể thao của giới thượng lưu, golf đang trở thành ngành kinh tế giàu tiềm năng, nhưng để bứt phá, Việt Nam cần một chiến lược phát triển đồng bộ và rõ ràng.

Giới tinh hoa tận hưởng lối sống 'xa xỉ thầm lặng' tại Vịnh Xanh giữa lòng phố biển

Giới tinh hoa tận hưởng lối sống 'xa xỉ thầm lặng' tại Vịnh Xanh giữa lòng phố biển

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

Được thiết kế “may đo” cho giới nhà giàu kín tiếng theo đuổi phong cách sống quiet luxury (xa xỉ thầm lặng), mỗi căn biệt thự tại Vịnh Xanh (Ocean City) không chỉ là chốn an cư lý tưởng, mà còn là một tài sản chiến lược, nhờ vào những giá trị độc quyền khó sao chép trên thị trường.

Vincom Black Friday 2025: Đại tiệc giảm giá khuấy động thị trường bán lẻ cả nước

Vincom Black Friday 2025: Đại tiệc giảm giá khuấy động thị trường bán lẻ cả nước

Nhịp cầu kinh doanh -  11 giờ

Vincom Black Friday 2025 mang chủ đề “Sale cuồng nhiệt - Deal hời thiệt” đang khuấy đảo tại gần 90 trung tâm thương mại trên toàn quốc, với các chương trình độc quyền và ưu đãi hấp dẫn từ gần 3.000 gian hàng – thương hiệu trong nước và quốc tế, mang đến cho người tiêu dùng cơ hội chốt đơn hời nhất năm.

MSB ra mắt thẻ Mastercard Green World: Cánh cửa 'tinh hoa hành trình xanh'

MSB ra mắt thẻ Mastercard Green World: Cánh cửa 'tinh hoa hành trình xanh'

Nhịp cầu kinh doanh -  12 giờ

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) công bố chiến lược dành cho phân khúc khách hàng thu nhập cao (Affluent) và ra mắt thẻ tín dụng MSB Mastercard Green World.

Vingroup thăng hạng trong Top 10 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2025

Vingroup thăng hạng trong Top 10 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  12 giờ

VinFast, Vinhomes, Vinpearl, Vinmec và Vinschool đều giữ vị trí số 1 “nơi làm việc tốt nhất theo ngành”, khẳng định sức hấp dẫn và uy tín của hệ sinh thái Vingroup trên thị trường nhân sự.

Ngày 20/11 là ngày gì? Dấu ấn Việt Nam và thế giới trong dòng chảy lịch sử

Ngày 20/11 là ngày gì? Dấu ấn Việt Nam và thế giới trong dòng chảy lịch sử

Tiêu điểm -  12 giờ

Ngày 20/11 hàng năm từ lâu đã trở thành một mốc thời gian thân thuộc với người Việt Nam, gắn liền với truyền thống “tôn sư trọng đạo” và những ký ức học trò đầy cảm xúc. Nhưng nếu nhìn rộng hơn ra bối cảnh quốc tế, có thể thấy ngày 20/11 cũng là thời điểm diễn ra rất nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch sử thế giới – từ những biến chuyển lớn của nền chính trị quốc tế, các phát minh khoa học – công nghệ, cho tới những quyết định quan trọng về quyền con người.

MSB gia tăng bảo mật cho khách hàng

MSB gia tăng bảo mật cho khách hàng

Nhịp cầu kinh doanh -  12 giờ

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) công bố hoàn tất kết nối và đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo rủi ro SIMO của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tự động cảnh báo các giao dịch có dấu hiệu gian lận và lừa đảo.

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Cách F88 thiết lập chuẩn mực quản trị quốc tế và bền vững

Diễn đàn quản trị -  15 giờ

Với nền tảng quản trị và hiệu quả kinh doanh, phía F88 khẳng định sẽ kiên định xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính bình dân và bền vững.