Từ bán thiết bị đến bán giải pháp: Cuộc đua xanh của ngành điện

Khi khách hàng không còn chỉ hỏi giá

Giá cả không còn là tiêu chí duy nhất khi anh Trương Thế Luân, sống tại quận 7, TP.HCM, tìm hiểu các sản phẩm điện và năng lượng. Tại chuỗi triển lãm công nghệ và năng lượng tổ chức tại TP.HCM, điều anh quan tâm hơn là khả năng tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành và mức độ thân thiện với môi trường của từng giải pháp.

Giữa hàng trăm sản phẩm được giới thiệu, anh Luân dành nhiều thời gian tìm hiểu các thiết bị điện trung thế không sử dụng khí SF6, hệ thống điện mặt trời áp mái, pin lưu trữ và giải pháp cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu.

“Điều tôi quan tâm nhất là các công nghệ xanh như giải pháp sử dụng khí sạch, năng lượng mặt trời hay những công nghệ giúp giảm tác động đến môi trường. Đây sẽ là xu hướng tất yếu trong thời gian tới”, anh Luân chia sẻ.

Theo anh, nhu cầu đối với các giải pháp năng lượng xanh xuất phát từ nhận thức ngày càng rõ nét về vấn đề ô nhiễm môi trường và tác động của các công nghệ truyền thống. Không chỉ doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng đang góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi thông qua chính quyết định mua sắm của mình.

Nếu trước đây giá cả và chất lượng là những tiêu chí được ưu tiên khi lựa chọn nhà cung cấp, thì nay yếu tố phát triển bền vững đã trở thành một căn cứ quan trọng trong quá trình ra quyết định.

Qua nhiều lần tham dự các sự kiện trong ngành, anh Luân nhận thấy doanh nghiệp Việt Nam đã quan tâm nhiều hơn đến chuyển đổi xanh. Thay vì chỉ tập trung vào giá thành hay chất lượng dịch vụ, ngày càng nhiều doanh nghiệp đưa các tiêu chí tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thân thiện với môi trường vào quá trình phát triển sản phẩm.

Sự thay đổi này cũng đặt ra bài toán về chi phí. Các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn môi trường thường có giá cao hơn, nhưng theo anh Luân, một bộ phận khách hàng vẫn sẵn sàng chi trả nếu giá trị mang lại đủ rõ ràng.

“Việc lựa chọn một sản phẩm xanh không chỉ phục vụ nhu cầu của bản thân mà còn là một cách đóng góp tích cực cho xã hội và môi trường”, anh nói.

Sự thay đổi trong tiêu chí mua hàng cho thấy nhu cầu xanh không còn chỉ đến từ chính sách hay cam kết của nhà sản xuất. Chính người sử dụng đang tạo thêm động lực để thị trường thiết bị điện và năng lượng chuyển dịch.

Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương), nhu cầu năng lượng của Việt Nam tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa và chuyển đổi số. Để vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nhiều cơ chế, chính sách đang được xây dựng nhằm thúc đẩy ngành điện và năng lượng phát triển theo hướng xanh và hiệu quả hơn.

Khi chuyển đổi xanh dần trở thành yêu cầu của cả chính sách lẫn thị trường, cạnh tranh trong ngành điện và năng lượng cũng thay đổi. Doanh nghiệp không chỉ cần cung cấp thiết bị mà còn phải chứng minh khả năng giúp khách hàng sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Từ bán thiết bị sang cung cấp giải pháp xanh

Ông Vũ Văn Minh, đại diện Công ty TNHH Sản xuất và thương mại thiết bị Lộc Phát cho biết, doanh nghiệp đang tập trung phát triển các giải pháp điện trung thế và hạ thế theo hướng tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường. Trong đó, tủ trung thế RM AirSeT của Schneider Electric là một giải pháp tiêu biểu.

Theo ông Minh, các dòng tủ trung thế truyền thống thường sử dụng khí SF6. Đây là loại khí có tiềm năng gây hiệu ứng nhà kính rất cao nếu phát tán ra môi trường. Vì vậy, nhiều thị trường đang từng bước chuyển sang các công nghệ thay thế.

“Châu Âu đang chuyển dần sang các dòng tủ không sử dụng SF6 và chúng tôi cũng đưa giải pháp này đến thị trường Việt Nam”, ông Minh cho biết.

Đáp ứng xu hướng đó, Lộc Phát phát triển các giải pháp đo đếm, giám sát và điều khiển hệ thống điện từ xa. Khi một khu vực sử dụng điện quá tải hoặc vượt công suất, hệ thống có thể tự động phát cảnh báo và hỗ trợ chuyển tải sang nguồn điện khác, góp phần duy trì hoạt động ổn định và sử dụng điện hiệu quả hơn.

Thay vì cung cấp từng thiết bị, doanh nghiệp tư vấn từ khâu thiết kế, lựa chọn sản phẩm đến lắp đặt và bảo trì. Các thiết bị trong cùng hệ sinh thái có độ tương thích cao, giúp việc quản lý, thay thế và vận hành thuận lợi hơn.

Một dự án được doanh nghiệp triển khai là hệ thống chuyển nguồn tự động ATS tại khu đô thị Vinhomes Hồng Nghĩa, Long An. Khi xảy ra sự cố mất điện hoặc nguồn điện dự phòng bị giới hạn, hệ thống sẽ ưu tiên cấp điện cho các phụ tải thiết yếu như chiếu sáng, làm mát và khu vực phục vụ sinh hoạt.

Các phụ tải chưa cấp thiết như trạm sạc xe điện có thể được tạm thời ngắt để giảm áp lực lên hệ thống. Qua đó, nguồn điện được phân bổ phù hợp hơn, giúp duy trì hoạt động trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn.

Xu hướng này cũng diễn ra trong lĩnh vực điện mặt trời áp mái, khi doanh nghiệp không còn chỉ bán tấm pin hay biến tần mà hướng đến cung cấp giải pháp năng lượng trọn gói.

Ông Trần Anh Minh, Giám đốc kinh doanh khu vực miền Nam Công ty TNHH Thương mại giải pháp U-Solar, cho biết doanh nghiệp hiện cung cấp từ dịch vụ khảo sát, thiết kế, tấm pin, biến tần, pin lưu trữ và tủ điện đến thi công cho hộ gia đình, hộ kinh doanh và nhà xưởng.

Theo ông Minh, lợi ích dễ nhận thấy nhất của điện mặt trời là giảm chi phí điện hằng tháng. Đối với các cơ sở kinh doanh và sản xuất, việc kết hợp điện mặt trời với pin lưu trữ còn giúp chủ động nguồn điện, hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động khi điện lưới gặp sự cố.

Tùy theo nhu cầu sử dụng điện, mục tiêu tiết kiệm và điều kiện của từng công trình, doanh nghiệp sẽ tư vấn quy mô hệ thống phù hợp.

Đơn cử, với một hộ gia đình có hóa đơn tiền điện khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng, U-Solar đã triển khai hệ thống điện mặt trời giúp giảm khoảng 60% chi phí điện so với trước khi lắp đặt.

Sự dịch chuyển từ thiết bị đơn lẻ sang giải pháp tổng thể cho thấy thị trường điện và năng lượng đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới. Lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp không chỉ sở hữu công nghệ phù hợp mà còn có khả năng tích hợp sản phẩm thành một hệ thống đồng bộ, giúp khách hàng giải quyết hiệu quả bài toán chi phí, vận hành và môi trường.