Xác định đối tượng thụ hưởng tín chỉ carbon rừng

Bộ Nông nghiệp và môi trường đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ, lưu giữ carbon rừng, nhằm xác định cụ thể một số vấn đề liên quan đến hình thức, đối tượng, mức chi trả, cách định lượng tín chỉ carbon và quản lý sử dụng tiền từ tín chỉ carbon rừng.

Dự thảo nghị định xác định rõ, nguồn thu từ trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng là nguồn thu của chủ rừng, được sử dụng cho các hoạt động phục vụ bảo vệ và phát triển rừng.

Trong đó, đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân, chủ rừng là tổ chức triển khai dự án carbon rừng hoặc hợp tác với chủ rừng khác triển khai dự án carbon rừng. Ở trường hợp này, UBND cấp tỉnh sẽ đại diện triển khai dự án tín chỉ carbon rừng đối với diện tích rừng thuộc phạm vi hành chính của tỉnh.

Đối với rừng không thuộc sở hữu toàn dân, người sở hữu rừng bao gồm cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng dân cư sẽ phải ủy quyền cho tổ chức có tư cách pháp nhân để triển khai dự án phát triển carbon rừng.

Trong trường hợp rừng của chủ rừng là tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư là rừng trồng xen kẽ, liền kè với diện tích rừng của dự án carbon do Bộ Nông nghiệp môi trường hoặc UBND tỉnh triển khai, chủ rừng thực hiện cam kết tham gia vào dự án carbon rừng, theo mẫu biên bản của dự thảo nghị định.

Việc xác định rõ nguồn thu từ carbon rừng là nguồn thu của chủ rừng tạo cơ chế giúp các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng dân cư có thêm nguồn kinh phí để quản lý và bảo vệ rừng một cách bền vững, đồng thời cải thiện điều kiện và chất lượng cuộc sống, trên nguyên tắc “lấy rừng nuôi rừng”.

Thực tế cho thấy, việc giao rừng cho các chủ rừng đã đem lại nhiều kết quả tích cực. Điển hình như tại xã Cao Quảng, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, dưới sự hỗ trợ về kinh phí và kỹ thuật của Viện nghiên cứu sinh thái chính sách xã hội (SPERI), người dân đã phân định ranh giới rừng và thí điểm kiểm đếm tín chỉ carbon thu được từ rừng.

Trước đó, đối với dự án "chuyển nhượng" hơn 10 triệu tấn khí thải carbon giảm thiểu được cho Ngân hàng Thế giới (WB), thông qua Thỏa thuận chi trả lượng giảm phát thải khí nhà kính (ERPA), số tiền thu về được 51,5 triệu USD cũng được chính quyền các địa phương chi trả cho các chủ rừng.

Bên cạnh việc xác định người thụ hưởng tài chính từ tín chỉ carbon rừng, dự thảo nghị định cũng nhấn mạnh nguyên tắc đảm bảo công khai, minh bạch, có trách nhiệm và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, chủ rừng và các bên liên quan, đảm bảo các dự án carbon rừng không ảnh hưởng đến việc thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính mà Việt Nam tham gia.

Dự thảo nhấn mạnh, đối với kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng đã được trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon, bên cung ứng không được trao đổi, chuyển nhượng cho các bên sử dụng khác. Đây là nguyên tắc giúp tránh bán tín chỉ carbon rừng hai lần.

Dự thảo nghị định khuyến khích các bên hợp tác, phát triển dự án carbon rừng và chia sẻ lợi ích từ trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng.