Cách ACB giữ 'DNA tổ chức' bằng văn hóa

Hiếm có một ngân hàng nào dành hẳn một không gian ngay tại hội sở chính để mở triển lãm cho công chúng tự do tham quan. Nhưng Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) lại chọn cách đó như một phần trong hành trình nuôi dưỡng văn hóa tổ chức của chính mình.

Ngay tại tầng trệt trụ sở trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP.HCM, thay vì những thông điệp quen thuộc về quy mô, lợi nhuận hay tăng trưởng, người xem bước vào một không gian văn hóa mang tên “TA nhìn lại & để lại”.

Điều đáng chú ý là ACB không kể câu chuyện thương hiệu theo cách thông thường. Ngân hàng không đi từ những cột mốc tăng trưởng hay thành tích kinh doanh, mà bắt đầu từ ký ức, con người và những giá trị đã định hình tổ chức suốt nhiều thập kỷ.

Triển lãm được chia thành năm không gian: Khởi – Cảm – Chạm – Lắng – Nghiệm. Không gian “Khởi” mở ra bằng hình ảnh sách và tri thức, phản chiếu tư duy nền tảng của ACB từ những ngày đầu: phát triển phải đi cùng năng lực tự học của tổ chức. Trong khi đó, “Cảm” lại kể câu chuyện về sự cẩn trọng, tính cam kết và trách nhiệm thông qua những chi tiết rất đời thường như cây bút ký hay những bức thư tay của nhà sáng lập Trần Mộng Hùng.

Dừng lại tại “Chạm”, người xem có thể nhìn thấy những dấu mốc vận hành của ACB qua báo cáo thường niên, hợp đồng tín dụng đầu tiên hay các bộ nhận diện thương hiệu theo từng giai đoạn.

Trong khi đó, “Lắng” có lẽ là không gian đặc biệt nhất, khi ACB đưa cả những giai đoạn khó khăn như biến cố năm 2003 hay 2012 vào bộ phim tài liệu dài 27 phút về lịch sử ngân hàng. Rất nhiều doanh nghiệp sẵn sàng kể về thành công, nhưng không nhiều tổ chức sẵn sàng đặt cả khủng hoảng vào hành trình thương hiệu của mình.

Và sau cùng, “Nghiệm” giống như một khoảng dừng để người xem tự nhìn lại hành trình của chính mình trong mối liên hệ với tổ chức, đồng thời gợi ra một câu hỏi lớn hơn: sau tất cả những chu kỳ phát triển, doanh nghiệp sẽ để lại điều gì cho mai sau?

Đó cũng là lúc triển lãm này vượt ra ngoài phạm vi của một hoạt động văn hóa thông thường, để trở thành cách ACB “mã hóa” lại những giá trị cốt lõi nhằm tiếp tục trao truyền chúng trong những chu kỳ phát triển tiếp theo.

Ở góc độ quản trị, điều đáng chú ý không nằm ở việc ACB dựng nên một triển lãm, mà ở cách ngân hàng biến ký ức tổ chức thành một công cụ phát triển con người. Khi những giá trị từng giúp ACB đi qua nhiều chu kỳ biến động được kể lại, nhìn thấy và trải nghiệm, văn hóa không còn là khẩu hiệu treo trên tường, mà trở thành một phần trong cách tổ chức đào tạo, giữ chân và chuẩn bị thế hệ kế tiếp.

Khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn trưởng thành, bài toán lớn nhất thường không còn nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà ở việc làm sao giữ được “DNA tổ chức” khi quy mô ngày càng lớn và môi trường kinh doanh thay đổi ngày càng nhanh.

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, nơi rủi ro thường đến từ những quyết định tăng trưởng quá nhanh, điều này càng quan trọng hơn. Công nghệ có thể giúp tổ chức vận hành nhanh hơn, nhưng chính văn hóa mới quyết định tổ chức đó thay đổi theo cách nào, có giữ được kỷ luật vận hành hay không và có duy trì được niềm tin với khách hàng trong dài hạn hay không.

Chủ tịch HĐQT ACB Trần Hùng Huy từng chia sẻ: “Đây sẽ là một không gian để mỗi người ACB khi cần, có thể tìm lại tinh thần khởi nguyên ấy. Để dừng lại một chút, suy ngẫm, rồi vững vàng bước tiếp trên con đường của chính mình. Bởi thế hệ sáng lập chỉ có một, nhưng tinh thần tiên phong thì có thể được trao truyền mãi mãi”.

Phát biểu ấy cho thấy “TA nhìn lại & để lại” không đơn thuần là một triển lãm mang tính lưu niệm. Ở góc độ quản trị, đó chính là cách ACB chuyển những giá trị vô hình của tổ chức thành trải nghiệm hữu hình cho nhân sự, để người mới hiểu mình đang bước vào đâu, người cũ nhớ lại điều gì đã tạo nên tổ chức, còn các thế hệ tiếp theo hiểu điều gì cần được tiếp tục giữ lại.

Điểm đáng chú ý là tinh thần ấy không chỉ dừng lại trong không gian triển lãm. Trong nhiều năm qua, ACB xây dựng văn hóa "Work:Live:Learn như một nền tảng phát triển con người, nơi nhân sự không chỉ được kỳ vọng hoàn thành công việc, mà còn có cơ hội học hỏi, phát triển bản thân và duy trì sự cân bằng trong dài hạn.

Nếu “Learn” phản ánh định hướng đầu tư vào năng lực học tập và phát triển nghề nghiệp, thì “Live” lại gắn với sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng trải nghiệm của nhân sự trong quá trình làm việc.

Vì thế, ACB đầu tư khá mạnh cho năng lực học tập nội bộ. Ngân hàng này là một trong số ít đơn vị xây dựng riêng trung tâm đào tạo nhằm cập nhật nghiệp vụ chuyên môn, giúp nhân sự làm chủ công việc và mở rộng cơ hội thăng tiến.

Song song đó, ACB cũng triển khai Eneji Station, không gian tái tạo năng lượng dành cho nhân viên với các dịch vụ nghỉ ngơi, vận động nhẹ, thư giãn và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Nếu nhìn đơn thuần, đây có thể được xem là các chính sách phúc lợi. Nhưng ở góc độ sâu hơn, nó cho thấy ACB đang cố gắng biến văn hóa Work:Live:Learn từ khẩu hiệu thành trải nghiệm thực tế trong đời sống hằng ngày của nhân sự.

Với ACB, việc giữ chân con người dường như không chỉ đến từ thu nhập hay cơ hội thăng tiến, mà còn từ cảm giác thuộc về một môi trường có bản sắc rõ ràng.

Khi nhân sự hiểu tổ chức được hình thành như thế nào, vì sao những nguyên tắc cốt lõi cần được duy trì và mình đang đóng vai trò gì trong hành trình đó, mức độ gắn kết thường bền hơn rất nhiều so với những chính sách ngắn hạn.

Khi văn hóa đã trở thành một phần trong cách tổ chức vận hành và phát triển con người, tuyển dụng cũng không còn đơn thuần là bài toán bổ sung nhân sự, mà trở thành điểm khởi đầu cho quá trình nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp của ACB.

Chẳng hạn, chương trình The Next Banker không được thiết kế như một đợt tuyển thực tập sinh thông thường, nơi sinh viên chỉ trải nghiệm ngắn hạn rồi rời đi.

Thay vào đó, chương trình này giống một quá trình “nhập môn văn hóa ngân hàng”, nơi người trẻ được tiếp cận trực tiếp cách ACB vận hành, cách đội ngũ tương tác với khách hàng, xử lý tình huống và đưa ra quyết định trong môi trường thực tế. Trọng tâm không chỉ nằm ở đào tạo nghiệp vụ, mà ở việc giúp người tham gia hiểu cách một tổ chức tài chính duy trì kỷ luật vận hành, tinh thần học hỏi và sự cẩn trọng trong từng trải nghiệm khách hàng.

Nếu The Next Banker là điểm khởi đầu cho quá trình hòa nhập vào “DNA tổ chức”, thì chương trình “Đối tác sự nghiệp” lại phản ánh cách ACB xây dựng sự gắn kết trong dài hạn với đội ngũ hiện hữu.

Thay vì đặt nhân sự trong vai trò “người làm thuê” theo nghĩa truyền thống, ACB định vị họ như những người đồng hành cùng tổ chức trên hành trình phát triển dài hạn.

Vì thế, trọng tâm của chương trình không dừng ở thu nhập hay KPI, mà hướng đến khả năng giúp mỗi cá nhân xây dựng sự nghiệp bền vững, mở rộng mạng lưới khách hàng, nâng cao năng lực tự phát triển và từng bước làm chủ công việc của mình.

Toàn bộ chương trình được đặt trên ba từ khóa: chuyển đổi, kết nối, học hỏi. Nếu “chuyển đổi” là khả năng thích nghi với bối cảnh mới, “kết nối” là năng lực xây dựng giá trị với khách hàng và đội ngũ, thì “học hỏi” lại phản ánh một tinh thần khá xuyên suốt trong văn hóa ACB là tổ chức chỉ có thể đi xa khi con người duy trì được năng lực tự phát triển liên tục.

Nhìn rộng hơn, đây không chỉ là các chương trình nhân sự riêng lẻ, mà là cách ACB dùng văn hóa để tạo tính liên tục cho tổ chức.