Còn 250.000 tỷ vốn đầu tư công phải giải ngân trong quý IV/2021

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, 8 tháng đầu năm giải ngân vốn đầu tư công đạt 183.320 tỷ đồng, tương đương 39,74% kế hoạch. Dự kiến số vốn giải ngân đến hết tháng 9 đạt 218.550 tỷ đồng (47,38%). Do đó, theo kế hoạch Thủ tướng giao trong năm 2021, vẫn còn khoảng 242.750 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa giải ngân.

Trong khi đó, theo Bộ Kế hoạch và đầu tư, hiện mới có 4 bộ, 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 60%. 76/114 ban, bộ, cơ quan trung ương, địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình cả nước (47%), có cơ quan chưa giải ngân được đồng nào.

Tình hình trên có nguyên nhân khách quan do dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, khó lường, ngoài dự báo. Tuy nhiên, trong điều kiện chung, vẫn có cơ quan, địa phương giải ngân tốt, cho nên vấn đề vẫn là khâu tổ chức thực hiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về đầu tư công ngày 28/9.

Ông nhấn mạnh, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, biểu hiện ở một số điểm như xây dựng các dự án, chuẩn bị đầu tư tính toán không kỹ càng, dàn trải; từ dàn trải dẫn tới thiếu tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và không đúng bản chất đầu tư công là đầu tư cho phát triển.

Sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp để tổ chức thực hiện có những nơi, những lúc thiếu tập trung, thiếu quyết liệt, sâu sát, cụ thể, đặc biệt là khâu kiểm tra, giám sát chưa nghiêm túc. Công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc, có nơi thiếu minh bạch, không làm tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân.

“Năm 2021 chỉ còn 3 tháng nhưng còn hơn 50% nguồn vốn đầu tư công phải giải ngân, đây là thách thức rất lớn, đòi hỏi nỗ lực, quyết tâm rất cao mới làm được”, Thủ tướng nêu rõ.

Với vai trò Tổ trưởng Tổ công tác đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ về rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy thực hiện dự án đầu tư, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh cho biết tổng số dự án triển khai trong năm 2021 khoảng 2.511 dự án, trong đó có 2.021 dự án chuyển tiếp từ các năm trước, chỉ có 490 dự án khởi công mới.

Tổ công tác đã tiếp nhận hơn 80 vướng mắc về quy định, trong đó có tới quá nửa là do cách hiểu không đúng, hiểu khác của các địa phương nên dự án bị ‘nghẽn’.

Một nguyên nhân khác là tình trạng chuẩn bị dự án sơ sài nên khi thực hiện khó khăn, có dự án rồi thì lãnh đạo địa phương không tham gia mà giao hết cho các ban quản lý dự án, trong khi ban quản lý không đủ năng lực, dẫn đến tình trạng “gặp vướng mắc thì cứ để đấy, trông chờ”.

Trước thực tế này, Thủ tướng yêu cầu việc giao vốn phải chuẩn bị kỹ càng, lựa chọn đúng các công trình trọng tâm, trọng điểm. Trong điều kiện nguồn vốn nhà nước có hạn, phải theo đúng tinh thần kết luận của Trung ương: đầu tư công phải dẫn dắt và kích hoạt đầu tư của mọi thành phần kinh tế, huy động mọi nguồn lực trong xã hội cho đầu tư phát triển.

Bộ trưởng, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu sớm hoàn thành giao kế hoạch vốn chi tiết cho các chương trình, dự án khởi công mới; rà soát kỹ, chủ động điều chỉnh vốn từ dự án chậm giải ngân sang dự án giải ngân tốt, từ cơ quan, địa phương này sang cơ quan, địa phương khác theo quy định.

Bộ Kế hoạch và đầu tư rà soát lại, cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính. Thủ tướng yêu cầu các địa phương, bộ ngành tăng cường trao đổi, làm việc trực tuyến, hồ sơ giấy tờ gửi theo đường công văn, "các địa phương không phải cầm hồ sơ trực tiếp chạy lên các bộ ngành Trung ương" để tiết kiệm thời gian, chi phí, tránh phiền hà.

Với các vướng mắc về thể chế, Thủ tướng đề nghị tiếp tục rà soát, những vấn đề thuộc thẩm quyền bộ, ngành, địa phương thì phối hợp để giải quyết. Nội dung nào thuộc thẩm quyền của Chính phủ, cơ quan chịu trách nhiệm tổng hợp, trình Chính phủ giải quyết nhanh nhất; nếu vượt thẩm quyền thì chuẩn bị hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Nhiều ý kiến tại hội nghị đề nghị tách riêng khâu dự án giải phóng mặt bằng ra khỏi dự án đầu tư. Việc này đã có dự án cấp quốc gia áp dụng, nên Thủ tướng giao Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và đầu tư, Văn phòng Chính phủ đề xuất Chính phủ trình Quốc hội khi chưa sửa quy định thì cho phép thực hiện thí điểm với các dự án khác.