Doanh nghiệp nhà nước lộ nhiều 'lỗ hổng' trong quản lý vốn

Thái Bình Chủ nhật, 27/07/2025 - 06:35
Nghe audio
0:00

Nhiều doanh nghiệp nhà nước để phát sinh nợ quá hạn hàng nghìn tỷ đồng, đầu tư dài hạn thua lỗ, sử dụng đất chưa đúng mục đích.

Căn cứ theo kết quả kiểm toán 9 doanh nghiệp nhà nước năm 2024 (đối với niên độ 2023), Kiểm toán Nhà nước cho biết, một số doanh nghiệp ghi nhận kinh doanh có lãi như Tập đoàn Than và khoáng sản Việt Nam, Petrolimex, Vinataba, Sodanezi…, nhưng quản lý, sử dụng vốn và tài sản còn nhiều "lỗ hổng".

Cơ quan kiểm toán cho biết, phần lớn doanh nghiệp sai sót trong hạch toán, kê khai nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, một số trường hợp phát sinh nợ phải thu quá hạn lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng, có đơn vị ghi nhận nợ tỷ lệ nợ khó đòi chiếm tới 1/4 tổng nợ phải thu.

Nhiều doanh nghiệp nhà nước kinh doanh có lãi nhưng ghi nhận lỗ hổng trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản. Ảnh: Hoàng Anh.

Đặc biệt, một tập đoàn có vốn chủ sở hữu lớn hơn vốn điều lệ được phê duyệt vào 31/12/2023 tới hơn 5.500 tỷ đồng và một tổng công ty khác có vốn chủ sở hữu tại thời điểm 31/12/2023 cao hơn vốn điều lệ dự kiến đến năm 2025 là gần 728 tỷ đồng. Cơ quan kiểm toán cho biết hai đơn vị này đã trình cơ quan thẩm quyền về vấn đề trên.

Đầu tư thua lỗ, kém hiệu quả

Chốt tại 31/12/2023, Kiểm toán Nhà nước chỉ ra bức tranh đầu tư tài chính hiệu quả chưa cao, sản xuất kinh doanh thua lỗ ở nhiều đơn vị như Công ty CP Dược phẩm Trung ương 2 và Công ty CP Dược Davina thuộc Công ty mẹ - Vinapharm; Công ty CP Sài Gòn - Rạch Giá, Công ty CP Khách sạn và du lịch Bảo Việt thuộc Công ty mẹ - HUD; Công ty CP Cấp nước Đồng Nai thuộc Sonadezi đầu tư góp vốn vào Công ty CP Cấp nước Gia Tân 50 tỷ đồng (chiếm 10,47% vốn điều lệ), phải trích lập dự phòng 16,47 tỷ đồng...

Một tổng công ty khoáng sản có một khoản đầu tư không bảo toàn vốn và ba khoản đầu tư vào công ty con chưa chia cổ tức do lợi nhuận sau phân phối không đủ chia cổ tức hoặc có lãi nhưng còn lỗ lũy kế. Kiểm toán Nhà nước nhấn mạnh một số khoản đầu tư của các tập đoàn, tổng công ty vào công ty liên doanh, liên kết, đầu tư dài hạn khác bị thua lỗ; có đơn vị trích lập dự phòng đầu tư tài chính không đúng quy định hàng tỷ đồng.

Liên quan đến quản lý sử dụng đất, còn một số diện tích đất chưa đủ hồ sơ pháp lý, chưa/chậm sử dụng, sử dụng chưa đúng mục đích, điển hình như tại Sonadezi (khoảng 14,4ha).

Những tồn tại, bất cập nêu trên, theo Kiểm toán Nhà nước, càng thấy rõ hơn qua kết quả kiểm toán chuyên đề việc thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu theo quy định Nghị định số 10/2019/NĐ-CP giai đoạn 2022-2023 tại Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước - SCIC.

Cụ thể, tại Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước, đến tháng 8/2024, còn ba đề án cơ cấu lại doanh nghiệp giai đoạn 2021-2025, hai kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư giai đoạn 2021-2025 và bốn Chiến lược phát triển của các doanh nghiệp chưa được phê duyệt, 10/12 doanh nghiệp 100% vốn nhà nước chưa được đánh giá, xếp loại năm 2023 và 01 doanh nghiệp chưa được đánh giá, xếp loại năm 2022; chưa hoàn thành phê duyệt quyết toán cổ phần hóa theo quy định…

Bên cạnh đó, một số khoản SCIC trực tiếp đầu tư không hiệu quả với 3/14 doanh nghiệp lỗ lũy kế khoảng 32.580 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2023; 2/14 doanh nghiệp không chia cổ tức, lợi nhuận trong giai đoạn 2019-2023.

Theo Kiểm toán Nhà nước, SCIC đã thoái vốn tại 37 (trong tổng số 77) doanh nghiệp với tổng giá vốn là 2.801/12.821 tỷ đồng, bằng 21,8% kế hoạch 5 năm trong giai đoạn 2021-2023; đã bán hết vốn tại 50 doanh nghiệp nhưng chưa thu hồi hết cổ tức, lợi nhuận được chia 23,8 tỷ đồng.

Ngoài ra, SCIC chưa hoàn thành cổ phần hóa tại một số đơn vị; chưa hoàn thành tiếp nhận đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại năm doanh nghiệp từ hai Bộ; chưa xây dựng kế hoạch và giải pháp thực hiện tái cơ cấu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại một số doanh nghiệp tiếp nhận.

Đến 31/12/2023, SCIC chưa phê duyệt chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển năm năm giai đoạn 2021-2025 của bốn doanh nghiệp mà SCIC nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Loạt siêu dự án nợ nghĩa vụ tài chính của kiểm toán

Loạt siêu dự án nợ nghĩa vụ tài chính của kiểm toán

Tiêu điểm -  2 năm

Một số trường hợp trong danh mục 12 dự án yếu kém ngành công thương hiện vẫn “nợ” nghĩa vụ tài chính lớn theo kiến nghị, kết luận của Kiểm toán Nhà nước.

Vì sao chưa thu được 67.000 tỷ đồng về ngân sách?

Vì sao chưa thu được 67.000 tỷ đồng về ngân sách?

Tiêu điểm -  2 năm

Kiểm toán nhà nước cho biết hiện vẫn chưa thu được 67.000 tỷ đồng liên quan đến các kết luận, kiến nghị thời kỳ trước.

Gặp Thủ tướng, chủ tịch Viettel, PVN, TKV, Becamex kiến nghị gì?

Gặp Thủ tướng, chủ tịch Viettel, PVN, TKV, Becamex kiến nghị gì?

Tiêu điểm -  1 năm

Đối mặt nhiều thách thức, các doanh nghiệp nhà nước kiến nghị Chính phủ tháo gỡ vướng mắc về thể chế, vốn, hạ tầng và chuyển đổi số.

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiêu điểm -  7 giờ

Dự án Luật Dầu khí sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tăng thêm hàng nghìn chuyến bay phục vụ dịp nghỉ lễ Quốc khánh

Tiêu điểm -  8 giờ

Hàng nghìn chuyến bay bổ sung được các hãng hàng không đồng loạt tăng thêm để phục vụ nhu cầu di chuyển trong cao điểm nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài năm ngày.

Xử lý dự án treo cần hơn một cơ chế giải cứu

Xử lý dự án treo cần hơn một cơ chế giải cứu

Tiêu điểm -  1 ngày

Nghị quyết 21 đang mở ra lối đi mới cho những dự án treo nhưng để biến những khối bê tông dang dở, khu đất hoang thành không gian sống, cần nhiều hơn một cơ chế giải cứu.

Năm dự án điện mặt trời mắc kẹt ở Gia Lai

Năm dự án điện mặt trời mắc kẹt ở Gia Lai

Tiêu điểm -  1 ngày

Năm dự án điện mặt trời chậm tiến độ kéo dài tại Gia Lai đang được cơ quan chức năng vào cuộc tháo gỡ các điểm nghẽn trọng yếu như giải tỏa công suất, hạ tầng lưới điện.

Quảng Ninh 'phá băng' nguồn lực để bứt tốc

Quảng Ninh 'phá băng' nguồn lực để bứt tốc

Tiêu điểm -  1 ngày

Bước vào chặng nước rút của năm 2026 với tâm thế mới của một thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh vừa quyết định nâng kịch bản tăng trưởng kinh tế.

Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh: Ngân hàng tăng năng suất hằng năm nhờ công nghệ

Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh: Ngân hàng tăng năng suất hằng năm nhờ công nghệ

Doanh nghiệp -  6 giờ

Với mức đầu tư xấp xỉ 100 triệu USD mỗi năm, MB đang cho thấy công nghệ và niềm tin chính là chìa khóa mở ra tương lai của lĩnh vực tài chính số.

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Chủ đầu tư chấp nhận chia sẻ gánh nặng dòng tiền với khách hàng

Bất động sản -  6 giờ

Để phá băng thanh khoản, các chủ đầu tư buộc phải bước vào cuộc đua tái cấu trúc dòng tiền, kéo giãn tiến độ và trực tiếp 'gánh' rủi ro lãi suất cùng khách hàng.

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Động lực bứt phá của thị trường căn hộ Hải Phòng

Bất động sản -  6 giờ

Cùng với nhu cầu ở thực của người dân địa phương, tỷ suất sinh lời vượt trội từ hoạt động cho thuê đang kích hoạt dòng tiền đầu tư mạnh mẽ đổ về thị trường căn hộ Hải Phòng.

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp xây dựng qua cơn bĩ cực?

Doanh nghiệp -  7 giờ

Khối nợ khổng lồ, biên lợi nhuận mỏng cùng áp lực ứng vốn ngày càng lớn đang đè nặng lên các doanh nghiệp xây dựng bất chấp sự tấp nập của các đại công trường trên khắp cả nước.

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Luật Dầu khí sửa đổi: Tăng phân cấp phân quyền, bổ sung ưu đãi

Tiêu điểm -  7 giờ

Dự án Luật Dầu khí sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Áp lực kép với doanh nghiệp bán lẻ ô tô

Doanh nghiệp -  8 giờ

Thị trường bán lẻ ô tô khởi sắc với doanh số tăng trưởng nhưng biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, áp lực tồn kho, chi phí vốn gia tăng và sự thay đổi nhanh chóng trong khẩu vị tiêu dùng.

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

10 điểm đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi

Sổ tay quản trị -  8 giờ

Quy định về ký kết hợp đồng đặt cọc, trách nghiệm của chủ đầu tư và các sàn giao dịch, là những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Tuy nhiên, vẫn còn một số quy định cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn triển khai.