Ngành gỗ tăng năng lực cạnh tranh

Ông Vũ Hải Bằng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Woodsland cho biết, gia công vẫn đang là mô hình phổ biến trong các doanh nghiệp nội thất Việt Nam.

Ngành có khả năng xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm nhưng hầu như không thực sự tiếp cận được thị trường mà bị động chờ đơn hàng.

Đã đến lúc các doanh nghiệp ngành gỗ cần chú ý đến giá trị khác như xây dựng thương hiệu, bán hàng và phát triển bền vững để tăng tính cạnh tranh.

Với mục tiêu hoàn thiện, tự chủ chuỗi cung ứng, cuối tháng 7/2024, đoàn doanh nghiệp thành viên Hội mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM (Hawa) đã có chuyến khảo sát vùng đồng bằng sông Cửu Long và làm việc với các nhà nghiên cứu thuộc trường đại học Cần Thơ để tìm hiểu về tiềm năng của cỏ năn tượng và gỗ acasia (gỗ keo, gỗ tràm).

Theo ông Trần Lam Sơn, Phó tổng giám đốc Công ty Thiên Minh, cỏ năn tượng và gỗ acasia là hai nguồn nguyên liệu bền vững nếu khai thác tốt sẽ trở thành thế mạnh của ngành thủ công mỹ nghệ và chế biến gỗ Việt Nam.

“Chỉ riêng cỏ năn tượng, khả năng cung ứng của vùng đồng bằng sông Cửu Long vào khoảng 1 triệu ha. Với mỗi vụ từ khi trồng đến lúc thu hoạch mất bốn tháng, một năm có thể trồng ba vụ, vùng này có thể cung ứng 10 triệu tấn/năm. Hơn nữa, cỏ năn tượng trồng ở đồng bằng sẽ dễ có được chứng chỉ của Hội đồng quản lý rừng (FSC) đáp ứng các tiêu chí trong quy định ngăn chặn phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR)”, ông Sơn cho biết.

Ngoài ra, cỏ năn tượng hoàn toàn có thể ứng dụng kết hợp với gỗ để làm nội thất hoặc sản xuất viên nén, bột giấy. Nguồn nguyên liệu cỏ năn tượng bền vững này trị giá hơn 9 tỷ USD.

Khai thác tiềm năng của cỏ năn tượng và gỗ acasia vào sản xuất sản phẩm thủ công mỹ nghệ, nội thất xuất khẩu đã và đang được các doanh nghiệp thành viên của Hawa hướng tới.

Tân chủ tịch Hawa nhiệm kỳ IX Phùng Quốc Mẫn cho biết, hội xác định mục tiêu chiến lược là tự cường trên chuỗi cung ứng. Bên cạnh chủ động nguồn nguyên liệu bản địa, phát triển bền vững, các doanh nghiệp trong ngành sẽ theo đuổi mục tiêu tự chủ nguồn lực, nâng cao năng suất đội ngũ lao động, thu hút thế hệ trẻ.

Đặc biệt trong đó có mục tiêu là phát triển thiết kế từ OEM đến ODM (từ nguyên liệu bản địa đến thiết kế gốc) nhằm đưa sản phẩm gỗ Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế.

Ngoài ra, Hawa còn hướng đến phát triển nội thất Việt thông qua việc xây dựng thương hiệu, tự chủ công nghệ, triển khai chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao khả năng quản trị cho các doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc Khanh, nhà sáng lập thương hiệu AA Corporation đồng thời là Chủ tịch Hawa nhiệm kỳ VIII phân tích, trên chuỗi giá trị ngành nội thất Việt Nam hiện đã hội tụ đầy đủ các thành tố từ trồng rừng, khai thác sơ chế nguyên liệu, sản xuất, chế biến, nguyên phụ liệu, công nghiệp phụ trợ, hệ thống doanh nghiệp sản xuất vệ tinh.

Dựa trên nền tảng đã có, nếu biết khai thác doanh nghiệp sẽ nhận được giá trị tốt hơn, ngành nội thất Việt Nam cũng cải thiện được vị thế trên trường quốc tế.

Để làm được điều đó, ngành gỗ sẽ phải chú trọng các mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng hàm lượng thiết kế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và cam kết theo đuổi mục tiêu netzero.

Số liệu từ Cục lâm nghiệp, xuất khẩu gỗ và lâm sản 6 tháng đầu năm 2024 đạt gần 8 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2023. Kết quả này được đại diện Cục lâm nghiệp giải thích đến từ việc nhu cầu của các thị trường như Mỹ, EU và Trung Quốc tăng mạnh trở lại, trên 20%.

Dự kiến xuất khẩu gỗ và lâm sản cả năm 2024 có thể đạt trên 16 tỷ USD, vượt kế hoạch xuất khẩu dự kiến của ngành là 15,2 tỷ USD.

Ngày 8/8, Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM (Hawa) đã tiến hành đại hội nhiệm kỳ IX và bầu ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch HĐTV Công ty Bảo Hưng, Phó chủ tịch Hawa nhiệm kỳ VIII làm chủ tịch nhiệm kỳ IX.