Nỗi sầu đằng sau kỳ tích sầu riêng

Sơn Phạm Thứ ba, 21/05/2024 - 17:11

Ngành sầu riêng tăng trưởng nóng vô tình tạo ra nhiều hệ lụy tiêu cực đến cả người dân và doanh nghiệp.

Sầu riêng trở thành cây tỷ đô của nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: Hoàng Anh

Xuất khẩu sầu riêng năm ngoái tạo ra một kỳ tích mới ngành nông nghiệp với tổng kim ngạch hơn 2,2 tỷ USD. Bốn tháng đầu năm nay, sầu riêng vẫn giữ phong độ khi đạt hơn 500 triệu USD kim ngạch xuất khẩu, tăng 30% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, đằng sau kỳ tích của trái sầu riêng, nhiều câu chuyện đáng buồn cũng được ghi nhận. Điển hình như Công ty CP Sầu riêng Tây Nguyên (Sarita) dù đã hỗ trợ hơn 3,7 tỷ đồng cho bà con nông dân trồng sầu riêng nhưng bị 80 – 90% nông dân hủy cọc, không bán hàng cho doanh nghiệp.

“Chỉ cần giá chênh nhau 1 ngàn đồng là nông dân sẵn sàng bỏ cọc”, ông Vũ Phi Hổ, Chủ tịch công ty Sarita, cho biết.

Dù không bị bỏ cọc, doanh nghiệp vẫn chưa thoát “kiếp nạn”. Bà Ngô Tường Vy, Tổng giám đốc Công ty CP Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu nêu thực trạng một số nơi bà con nông dân không tuân thủ tiến độ thu hoạch, hái trái non để bán cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến chất lượng của trái sầu riêng.

Bà Vy cho biết, trên thực tế đã có nhiều doanh nghiệp mất hàng trăm tỷ đồng vì bị hủy hợp đồng.

Đó là chưa kể đến những trường hợp sầu riêng vi phạm mã số vùng trồng hay vấp phải sự cạnh tranh gay gắt từ phía đối thủ như Thái Lan, Malaysia. 

Ở tầm vĩ mô hơn, Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, khuyến cáo, diện tích trồng sầu riêng đang tăng mạnh, có nguy cơ phá vỡ quy hoạch và đẩy sầu riêng vào tình trạng dư cung.

Có thể nói, dù vụt sáng trở thành ngành hàng xuất khẩu tỷ đô nhưng đằng sau trái sầu riêng vẫn còn nhiều câu chuyện “cười ra nước mắt”.

Luật hóa quản lý sầu riêng

Theo bà Vy, một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng rối ren trong thu mua sầu riêng xuất phát từ việc chưa có quy định pháp lý ràng buộc bà con nông dân vào các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc hay tiến độ thu hoạch.

Trong khi đó, tại Thái Lan, đối thủ chính của Việt Nam, xuất khẩu sầu riêng được quản lý rất chặt chẽ, thậm chí là luật hóa. Bà Vy đề xuất, cần nghiên cứu áp dụng giải pháp này đối với ngành hàng đặc thù như sầu riêng.

“Cần có những cơ chế quản lý riêng để bảo vệ và phát triển bền vững hoạt động xuất khẩu sầu riêng”, bà Vy nhấn mạnh tại

Ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An, nhìn nhận một giải pháp khác là minh bạch giống cây trồng và truy xuất nguồn gốc. Theo ông Huy, các quy định này có thể trở thành bắt buộc đối với nhiều thị trường trong giai đoạn 5 – 10 năm tới.

Còn theo ông Nguyễn Phong Phú, Giám đốc kỹ thuật Công ty Xuất nhập khẩu Vina T&T, cần phải tăng cường chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, thương lái và bà con nông dân. Bởi lẽ, khó khăn lớn nhất đặt ra cho ngành sầu riêng hiện tại là hiện tượng tranh mua, tranh bán, bỏ cọc, loạn giá, phá chuỗi liên kết.

Ghi nhận ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, tại hội nghị sản xuất và xuất khẩu sầu riêng bền vững, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và nông thôn Hoàng Trung nhìn nhận, cần phải nâng cao tư duy với cách làm ăn chân chính, chia sẻ hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và nông dân để xây dựng liên kết chắc chắn.

Tuy nhiên, vẫn cần thiết phải có những chế tài đủ mạnh để kiểm soát hoạt động xuất khẩu sầu riêng. Thứ trưởng cho biết, bộ sẽ đề xuất, tham mưu với Chính phủ để lồng ghép những quy định quản lý sầu riêng vào các văn bản quy phạm pháp luật.

Xuất siêu nông sản quý I gấp đôi cùng kỳ 2023

Xuất siêu nông sản quý I gấp đôi cùng kỳ 2023

Tiêu điểm -  2 năm

Kim ngạch xuất khẩu nông sản tăng mạnh ba tháng đầu năm nhờ nhu cầu tăng cao tại nhiều thị trường trên thế giới. Trong đó, giá trị xuất siêu tăng tới 96% so với cùng kỳ năm 2023.

Xây dựng nền nông nghiệp thuận thiên

Xây dựng nền nông nghiệp thuận thiên

Phát triển bền vững -  2 năm

Một số mô hình canh tác nông nghiệp thuận thiên đã được chứng minh đem lại hiệu quả cao, giải quyết nhiều thách thức ngành nông nghiệp nói chung và nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng đang phải đối diện.

‘Đừng để sầu riêng rơi vào bi kịch’

‘Đừng để sầu riêng rơi vào bi kịch’

Tiêu điểm -  2 năm

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết đã nhìn ra được những khó khăn, thách thức có thể xảy ra ngay từ khi ký nghị định thư về xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang Trung Quốc.

Xuất khẩu chuối, sầu riêng của HAGL vẫn bình thường

Xuất khẩu chuối, sầu riêng của HAGL vẫn bình thường

Doanh nghiệp -  2 năm

HAGL cho biết hoạt động xuất khẩu chuối của công ty sang Trung Quốc vẫn diễn ra bình thường mà không có bất kỳ hạn chế hoặc vướng mắc gì. Ngoài ra, sầu riêng cũng đã thu hoạch xong mùa vụ đầu tiên nên không còn hàng để xuất khẩu.

Đồng bộ hệ giá trị để phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam

Đồng bộ hệ giá trị để phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam

Tiêu điểm -  7 giờ

Chính phủ triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và con người nhằm phát huy sức mạnh văn hóa, nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Tiêu điểm -  15 giờ

Để gỡ bỏ gánh nặng chi phí logistics đang bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, các doanh nghiệp xuất khẩu tìm cách liên kết để hạ giá.

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Tiêu điểm -  16 giờ

Nhiều vướng mắc trong quá trình giao đất, cho thuê đất cần cấp bách sửa đổi trong Luật Đất đai 2024 nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư có sử dụng đất.

Từ Aalto đến Bách Khoa, ngành giáo dục chuyển mình cùng Nghị quyết 57

Từ Aalto đến Bách Khoa, ngành giáo dục chuyển mình cùng Nghị quyết 57

Tiêu điểm -  17 giờ

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giờ đây trở thành chiến lược bắt buộc, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn bộ hệ thống giáo dục Việt Nam.

Quyết tâm cao nhất đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương

Quyết tâm cao nhất đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương

Tiêu điểm -  1 ngày

Đẩy mạnh giám định ADN cho các anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng đang thắp lên hy vọng đưa những người đã ngã xuống sớm trở về với tên tuổi, quê hương và người thân của mình.

Đồng bộ hệ giá trị để phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam

Đồng bộ hệ giá trị để phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam

Tiêu điểm -  7 giờ

Chính phủ triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và con người nhằm phát huy sức mạnh văn hóa, nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chuẩn hoá hoạt động ‘gọi’ vốn qua kênh trái phiếu doanh nghiệp

Chuẩn hoá hoạt động ‘gọi’ vốn qua kênh trái phiếu doanh nghiệp

Tài chính -  11 giờ

Một thị trường vốn phát triển toàn diện không chỉ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn huy động vốn với chi phí hợp lý, mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.

F88 muốn định nghĩa lại thị trường bảo hiểm như cách thay đổi ngành cầm đồ

F88 muốn định nghĩa lại thị trường bảo hiểm như cách thay đổi ngành cầm đồ

Doanh nghiệp -  11 giờ

Lãnh đạo F88 kỳ vọng có thể tái hiện lại "kỳ tích" với mảng bảo hiểm nhờ chiến lược bình dân hóa, thông qua công ty thành viên là Ngôi Nhà Xanh.

Tránh lệch pha khi áp dụng KPI trong khu vực công

Tránh lệch pha khi áp dụng KPI trong khu vực công

Leader talk -  15 giờ

Áp dụng OKR và KPI trong khu vực công không đồng nghĩa nâng cao hiệu quả quản trị nếu thiếu mục tiêu và ưu tiên nhất quán.

Đằng sau khoản lãi thêm hàng trăm tỷ đồng chỉ 'sau một đêm' của Tập đoàn Gelex

Đằng sau khoản lãi thêm hàng trăm tỷ đồng chỉ 'sau một đêm' của Tập đoàn Gelex

Tài chính -  15 giờ

Theo chuyên gia, dù lợi nhuận Gelex tăng mạnh khi áp dụng chuẩn mực kế toán mới, phần tăng này không đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Thay vào đó, nó phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị.

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Oằn mình vì chi phí logistics, doanh nghiệp xuất khẩu tính chuyện bắt tay mặc cả giá

Tiêu điểm -  15 giờ

Để gỡ bỏ gánh nặng chi phí logistics đang bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, các doanh nghiệp xuất khẩu tìm cách liên kết để hạ giá.

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Sửa đổi Luật Đất đai: Sáu điểm nghẽn cần tháo gỡ của các dự án đầu tư

Tiêu điểm -  16 giờ

Nhiều vướng mắc trong quá trình giao đất, cho thuê đất cần cấp bách sửa đổi trong Luật Đất đai 2024 nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư có sử dụng đất.

Đọc nhiều