Oxfam: Nhóm người giàu đang ngày càng giàu hơn nhưng đóng thuế ít đi
Minh Anh
Thứ hai, 21/01/2019 - 13:51
Nhiều loại thuế dành cho người giàu đang được xóa bỏ hoặc cắt giảm mức đóng ở nhiều quốc gia.
Báo cáo Lợi ích công hay tài sản tư của Oxfam cho biết,khối tài sản của nhóm tỷ phú đã tăng 12% vào năm ngoái, tương đương tăng 2,5 tỷ USD một ngày, trong khi 3,8 tỷ người thuộc nửa nghèo nhất của nhân loại phải chứng kiến tài sản của mình sụt đi 11%.
Khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn đang hủy hoại cuộc chiến chống nghèo đói, gây tổn thất cho nền kinh tế cũng như châm ngòi cho làn sóng bất bình diễn ra trên toàn cầu. Báo cáo cho thấy các chính phủ đang khiến cho bất bình đẳng trở nên trầm trọng hơn qua việc đầu tư không thích đáng cho các dịch vụ công như chăm sóc y tế và giáo dục, mặt khác lại áp thuế thấp cho các tập đoàn và các nhóm giàu có và thất bại trong việc chống trốn thuế.
Trong đó, phụ nữ và trẻ em gái là những nạn nhân chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do bất bình đẳng kinh tế gia tăng.
Cũng theo Oxfam cho biết, số lượng tỉ phú đã tăng gấp đôi kể từ khủng hoảng tài chính. Từ 2017 - 2018, cứ hai ngày lại có thêm một tỉ phú mới tuy nhiên, các cá nhân và tập đoàn giàu có lại đang đóng mức thuế thấp hơn so với mức phải họ đã đóng trong nhiều thập kỷ trước.
Chỉ cần 1% giàu nhất thế giới đóng thêm 0,5% thuế tài sản, chúng ta đã có nhiều tiền hơn cả mức chi phí cho toàn bộ 262 triệu trẻ em đang thất học được tiếp cận giáo dục và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cứu mạng sống cho 3,3 triệu người.
Tính trong năm 2015, chỉ có 4 xu trong mỗi đô la tiền thuế trên toàn cầu là tiền thuế tài sản như thuế thừa kế hay thuế bất động sản. Những loại thuế này đang được cắt giảm, thậm chí xóa bỏ ở nhiều nước giàu và ít được áp dụng ở các nước đang phát triển.
Mức thuế mà các cá nhân và tập đoàn giàu có phải đóng cũng được cắt giảm đáng kể. Ví dụ, tỉ lệ cao nhất về thuế thu nhập cá nhân ở các nước giàu giảm từ 62% vào năm 1970 xuống còn 38% năm 2013. Trong khi đó, tỉ lệ trung bình này ở các nước nghèo là 28%.
Ở một số quốc gia như Brazil, nhóm 10% nghèo nhất trong xã hội đang phải đóng mức thuế so với thu nhập của họ cao hơn nhóm 10% giàu nhất.
Nguy cơ gia tăng bất bình đẳng xã hội
Trong khi đó, các dịch vụ công triền miên chịu cảnh đầu tư không thích đáng hoặc bị đưa cho các các công ty tư nhân đầu tư; điều này đã gạt những người nghèo nhất ra ngoài lề. Ở nhiều quốc gia, một môi trường giáo dục tốt hay dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng đã trở thành một khái niệm xa xỉ mà chỉ giới giàu có mới đủ khả năng chi trả.
Mỗi ngày có 10,000 người chết vì không tiếp cận được dịch vụ y tế mà họ có khả năng chi trả. Ở các nước đang phát triển, một đứa trẻ sinh ra trong gia đình nghèo có khả năng tử vong trước 5 tuổi cao gấp đôi so với đứa trẻ sinh ra trong gia đình giàu có. Ở các nước như Kenya, một đứa trẻ của gia đình giàu có sẽ có trình độ học vấn cao gấp đôi so với đứa trẻ của một gia đình nghèo.
Cắt giảm thuế tài sản chủ yếu mang lại lợi ích cho nam giới - nhóm sở hữu số tài sản nhiều hơn 50% so với nữ giới trên toàn thế giới, và nắm giữ hơn 86% các tập đoàn. Ngược lại, khi dịch vụ công bị xao nhãng, phụ nữ và trẻ em gái phải gánh chịu nhiều hậu quả nhất.
Các em gái sẽ buộc phải thôi học đầu tiên khi không đủ tiền trả học phí, và phụ nữ sẽ phải dành thêm nhiều giờ cho các công việc không được trả lương như chăm sóc cho người thân bị ốm khi dịch vụ y tế không làm được điều này. Oxfam ước tính nếu các công việc chăm sóc không được trả lương do phụ nữ trên toàn thế giới đang làm được vận hành bởi một công ty, công ty này sẽ thu về doanh thu hàng năm lên tới 10 nghìn tỷ đô la – gấp 43 lần doanh thu của Apple, công ty lớn nhất thế giới.
Theo bà Winnie Byanyima, Giám đốc Điều hành của Oxfam quốc tế: "Con số trong tài khoản ngân hàng của bạn không nên là yếu tố quyết định con cái bạn được đi học bao nhiêu năm hay bạn sẽ sống bao lâu, nhưng đây lại là thực tế của quá nhiều quốc gia trên thế giới".
Trong khi các tập đoàn và nhóm siêu giàu hưởng lợi từ việc đóng thuế thấp, hàng triệu trẻ em gái đang không được tiếp cận một nền giáo dục đàng hoàng và phụ nữ vẫn đang mất đi mạng sống vì thiếu chế độ chăm sóc thai sản.
“Người dân trên toàn thế giới đang tức giận và thất vọng. Các chính phủ có thể mang lại sự thay đổi thực chất bằng cách đảm bảo các tập đoàn và cá nhân giàu có đóng thuế công bằng và đầu tư số tiền đó vào dịch vụ y tế và giáo dục miễn phí để đáp ứng nhu cầu của tất cả mọi người, trong đó có phụ nữ và trẻ em gái, những đối tượng thường bị coi nhẹ. Các chính phủ có thể mang lại một tương lai tươi sáng hơn cho tất cả mọi người, không chỉ là đặc quyền cho một số ít”, bà Byanyima chia sẻ.
Theo TS. Nguyễn Đức Thành, thuế tài sản nếu được ban hành như dự thảo hiện nay sẽ làm giảm thu nhập và chi tiêu của hộ gia đình. Tuy nhiên, nó không ảnh hưởng tới đói nghèo mà chủ yếu làm giảm thu nhập của người giàu.
Theo TS. Nguyễn Đức Thành, thuế tài sản nếu được ban hành như dự thảo hiện nay sẽ làm giảm thu nhập và chi tiêu của hộ gia đình. Tuy nhiên, nó không ảnh hưởng tới đói nghèo mà chủ yếu làm giảm thu nhập của người giàu.
Theo TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, nếu tăng thuế VAT chỉ để phục vụ chi tiêu thường xuyên của Chính phủ sẽ khiến người dân khó khăn và đất nước nghèo đi.
Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì tăng bao nhiêu người dân cũng sẵn sàng đóng thuế.
Theo nhiều chuyên gia, việc quan trọng bây giờ của Nhà nước không phải là cứ bắt dân nộp thêm thuế, mà là siết chặt việc thu chi, có như vậy ngân sách nhà nước mới cân đối bền vững.
Quảng Ninh đang bước từ cải cách hành chính sang tối ưu hóa bằng dữ liệu và công nghệ, mở ra một cách vận hành dịch vụ công nhanh, minh bạch và thuận tiện hơn.
Đợt lũ ở Nam Trung Bộ đang diễn ra, Đắk Lắk và Khánh Hòa là hai địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất về người, lần lượt ghi nhận 16 và 14 người chết.
Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXIV đánh dấu bước chuyển của điện ảnh Việt, từ sân chơi nghệ thuật sang một ngành kinh tế sáng tạo với tham vọng hội nhập toàn cầu.
Ngày 20/11 hàng năm từ lâu đã trở thành một mốc thời gian thân thuộc với người Việt Nam, gắn liền với truyền thống “tôn sư trọng đạo” và những ký ức học trò đầy cảm xúc. Nhưng nếu nhìn rộng hơn ra bối cảnh quốc tế, có thể thấy ngày 20/11 cũng là thời điểm diễn ra rất nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch sử thế giới – từ những biến chuyển lớn của nền chính trị quốc tế, các phát minh khoa học – công nghệ, cho tới những quyết định quan trọng về quyền con người.
Quảng Ninh đang bước từ cải cách hành chính sang tối ưu hóa bằng dữ liệu và công nghệ, mở ra một cách vận hành dịch vụ công nhanh, minh bạch và thuận tiện hơn.
Quỹ chuyển đổi xanh của Touchstone Partners sẽ bắt đầu giải ngân vốn từ tháng 12/2025, đồng thời cố vấn trực tiếp và hỗ trợ chiến lược cho các startup.
Tín dụng được dự báo duy trì cao, nhưng áp lực huy động và lãi suất tăng khiến việc cân đối vốn ngày càng khó khăn khi nhiều ngân hàng đã gần chạm hạn mức.
Công ty CP Nhựa sinh thái Việt Nam (Eco Plastic) có kế hoạch niêm yết trên sàn HoSE chỉ sau hơn một năm lên Upcom, trong bối cảnh kinh doanh thuận lợi.
