Sở Tài nguyên và môi trường TP.HCM kiến nghị thu hồi đất đã được nhà nước giao, cho thuê nhưng để trống nhằm tránh lãng phí tài nguyên.
Luật Đất đai 2024 đã quy định rõ các trường hợp bị thu hồi đất.
Theo khoản 1 và khoản 8, điều 81, người sử dụng đất không đúng mục đích và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà tiếp tục vi phạm; được nhà nước giao để làm dự án mà không sử dụng trong 12 tháng liên tiếp hoặc tiến độ sử dụng chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án.
Khoản 2, điều 82, người sử dụng đất giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng, có đơn tự nguyện trả lại đất.
Tuy nhiên, theo Sở Tài nguyên và môi trường TP.HCM, thời gian qua trong quá trình thực thi pháp luật nhiều trường hợp để đất trống, không sử dụng đúng mục đích được giao, cho thuê gây lãng phí tài nguyên, nhưng họ vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Một số trường hợp khi đăng ký sử dụng đất chỉ đề nghị công nhận quyền sử dụng đất hoặc gia hạn sử dụng đất do hết thời hạn, không phải đề nghị thực hiện dự án đầu tư nên cơ quan chức năng không có cơ sở để tiến hành thu hồi đất.
Do đó, để chống lãng phí tài nguyên, áp dụng luật một cách thống nhất khi giải quyết hồ sơ đất đai, Sở Tài nguyên và môi trường hướng dẫn làm rõ hành vi người sử dụng đất để trống, không sử dụng, bỏ đất hoang, không khai thác hết diện tích được giao có coi là hành vi vi phạm đất đai hay không? Đây có được coi là căn cứ để thu hồi đất không và nếu có thì xử lý theo điều khoản nào của pháp luật.
Trong trường hợp pháp luật hiện hành chưa có quy định, Sở Tài nguyên và môi trường kiến nghị bổ sung hành vi gây lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng đất (như để trống, không sử dụng, bỏ hoang, không khai thác hết diện tích được giao) vào quy định xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực đất đai.
Cùng với đó bổ sung vào điều 81, Luật Đất đai năm 2024 các trường hợp người sử dụng đất được nhà nước giao quản lý mà để trống, không sử dụng liên tục trong 12 tháng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà tiếp tục vi phạm, sẽ bị thu hồi.
Theo Sở Tài nguyên và môi trường, năm 2024 đơn vị đã lập sáu đoàn thanh tra về việc quản lý, sử dụng đất, lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, chấp hành pháp luật đất đai. Qua đó, sở này đã ban hành 248 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 18,5 tỷ đồng.
Hiện nay, trên địa bàn TP.HCM có 13.000 nhà đất công cần sắp xếp, trong đó có hơn 1.000 nhà đất bỏ trống, chưa sử dụng.
