Cải cách trong chính sách kinh tế hướng đến bền vững ở Quảng Ninh

Quảng Ninh, với lợi thế là địa phương sở hữu Vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới, đang trở thành một điển hình trong việc phát triển bền vững, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, phát triển du lịch và bảo vệ môi trường.

Tăng trưởng xanh là trọng tâm trong chính sách phát triển

Quảng Ninh là địa phương có kinh tế phát triển sôi động. Với quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng nóng,” tỉnh đã áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt để bảo vệ môi trường. Từ năm 2013, Quảng Ninh đã xác định chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh,” giảm thiểu tác động môi trường trong khai thác tài nguyên.

Cụ thể, tỉnh đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống xử lý nước thải tại các khu vực như Hạ Long và Cẩm Phả, đạt tỷ lệ thu gom và xử lý trên 90% nước thải đô thị. Bên cạnh đó, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh duy trì ở mức 55%, cao hơn nhiều địa phương khác, nhờ các chương trình bảo vệ và trồng rừng bền vững.

Ngoài ra, Quảng Ninh chú trọng phát triển các ngành công nghiệp ít phát thải và năng lượng tái tạo. Các dự án như điện gió trên đảo Cô Tô và kế hoạch giảm phụ thuộc vào khai thác than là minh chứng cho tầm nhìn bền vững của tỉnh.

Về du lịch, tỉnh đã chuyển đổi trọng tâm từ công nghiệp khai thác sang phát triển các sản phẩm du lịch cao cấp, bao gồm khu nghỉ dưỡng Vinpearl Hạ Long, công viên Đại Dương, khu nghỉ dưỡng Legacy Yên Tử, khu nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp Quang Hanh, bảo tàng - thư viện tỉnh, công viên hoa Hạ Long… Tỉnh đồng thời đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm du lịch độc đáo để tạo dấu ấn riêng, trở thành hình mẫu tăng trưởng xanh ở Việt Nam.

Song song đó, Quảng Ninh còn triển khai các dự án như nâng cấp hệ thống xử lý rác thải tại Vịnh Hạ Long và chương trình “Ngày Chủ nhật xanh” nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Hợp tác với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), tỉnh thúc đẩy các sáng kiến như tiêu chuẩn “cánh buồm xanh” cho tàu du lịch, góp phần giảm phát thải và bảo vệ hệ sinh thái biển.

Chú trọng phát triển du lịch xanh

Với hệ sinh thái phong phú và hạ tầng hiện đại, du lịch đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Quảng Ninh. Để đón tiếp hơn 10 triệu lượt du khách trung bình hàng năm, Quảng Ninh không chỉ tập trung vào các hoạt động thu hút du khách mà còn chú trọng bảo tồn các giá trị di sản.

Tất cả tàu tham quan trên vịnh đều trang bị thiết bị lọc nước thải trước khi xả ra môi trường, sử dụng chai thủy tinh, ống hút và cốc giấy để giảm thiểu rác thải nhựa. Ngoài ra, các công trình nổi tại khu vực bảo vệ di sản đã thay phao xốp bằng vật liệu bền vững, góp phần duy trì môi trường sinh thái trong lành và bền vững.

Huyện đảo Cô Tô là một ví dụ điển hình trong tiên phong triển khai mô hình "huyện đảo không rác thải nhựa”. Bằng việc yêu cầu du khách không mang chai nhựa, túi nilon, các vật liệu có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường khi đi du lịch tại huyện đảo này, Cô Tô đã góp phần xây dựng hình ảnh du lịch xanh, hấp dẫn khách quốc tế.

TP. Hạ Long cũng thực hiện chiến dịch "Xây dựng Hạ Long - TP du lịch không khói thuốc". Trong khi đó, TP. Móng Cái đặt mục tiêu trở thành thành phố du lịch xanh, thông minh, thân thiện và an toàn…

Mới đây, Sở Du lịch Quảng Ninh đã xây dựng khung chương trình hành động về ứng dụng tiêu chuẩn Khách sạn xanh ASEAN và tập trung thúc đẩy việc áp dụng tiêu chuẩn trong hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch trên toàn bộ địa bàn tỉnh.

Những dự án này không chỉ giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn gia tăng giá trị thương hiệu cho du lịch Quảng Ninh​.

Đặc biệt, từ khi tỉnh Quảng Ninh đẩy mạnh các biện pháp làm sạch môi trường biển và giảm thiểu rác thải nhựa, hệ sinh thái biển đã có nhiều chuyển biến tích cực. Những dấu hiệu đáng mừng như sự xuất hiện của rùa biển, cá voi tại vùng biển Cô Tô, Hạ Long và sự phục hồi của san hô trong vùng lõi di sản cho thấy môi trường biển đang dần được cải thiện rõ rệt.

Bà Nguyễn Huyền Anh - Giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh nhận định, dù đạt được những kết quả đáng khích lệ, song việc xây dựng một nền du lịch xanh bền vững là cả một quá trình bền bỉ.

"Xác định được điều này, ngành du lịch Quảng Ninh đã và đang nỗ lực không ngừng từ các cấp chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, người dân để tạo dựng môi trường du lịch xanh bằng những hành động thật thiết thực, xuất phát từ những hành vi nhỏ nhất. Toàn tỉnh cũng đang ứng dụng các công nghệ tiên tiến, sử dụng năng lượng tái tạo, nhiên liệu sạch, vật liệu tái chế, tiết kiệm năng lượng; thực hiện các hoạt động du lịch có trách nhiệm với môi trường...", bà Huyền Anh nhấn mạnh.

Áp dụng mô hình kết hợp phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường

Ngoài du lịch, Quảng Ninh còn tập trung phát triển kinh tế bền vững thông qua việc tái cấu trúc ngành công nghiệp. Việc hạn chế khai thác than - ngành vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế tỉnh, được thực hiện đồng bộ với các chính sách thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo, dịch vụ cảng biển và công nghiệp sạch.

Quảng Ninh đã đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng cảng biển và quản lý môi trường nhằm đảm bảo không gây tổn hại đến hệ sinh thái biển. Đây là bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của tỉnh.

Tại Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long, tỉnh đã trang bị 40 thiết bị xử lý nước thải, 10 thùng rác nổi và 117 thùng rác tại các điểm tham quan, giúp cải thiện công tác thu gom và xử lý rác thải.

Đồng thời, các sản phẩm du lịch xanh, thân thiện môi trường được chú trọng phát triển, mang lại lợi ích bền vững. Cụ thể, các mô hình du lịch xanh như du lịch nông nghiệp ở Bình Liêu, du lịch sinh thái cộng đồng tại Hải Hà, Tiên Yên hay dịch vụ chèo thuyền tham quan làng chài Cửa Vạn, Vông Viêng đã tạo ra những trải nghiệm mới mẻ cho du khách. Dự án làng quê Yên Đức của Công ty CP Du thuyền Đông Dương cũng góp phần phát huy giá trị văn hóa và giải quyết vấn đề việc làm cho người dân.

Những nỗ lực trong phát triển bền vững đã giúp Quảng Ninh thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội việc làm ổn định, nâng cao đời sống của người dân địa phương.

Tuy còn phải đối mặt với một số thách thức như áp lực gia tăng dân số, sự phát triển ồ ạt của cơ sở hạ tầng du lịch và yêu cầu bảo tồn di sản, Quảng Ninh vẫn đã và đang chứng minh rằng phát triển kinh tế không nhất thiết phải đối lập với bảo vệ môi trường. Mô hình của tỉnh là một bài học quý giá cho các địa phương khác trong việc cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

Với chiến lược phát triển xanh và bền vững, Quảng Ninh không chỉ củng cố vị thế kinh tế mà còn góp phần bảo tồn những giá trị quý giá của thiên nhiên và văn hóa. Đây là nền tảng vững chắc để tỉnh tiến xa hơn trong hành trình trở thành hình mẫu phát triển bền vững của cả nước.