Cảnh báo 'kẽ hở' trong hậu kiểm

Quốc hội hôm nay tiếp tục chương trình làm việc với nội dung thảo luận tại hội trường về dự thảo nghị quyết liên quan đến cơ chế, chính sách phát triển khu vực kinh tế tư nhân – một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế giai đoạn mới.

Đa số đại biểu bày tỏ sự đồng thuận cao với sự cần thiết ban hành nghị quyết, xem đây là bước đi kịp thời để thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và các văn kiện Đại hội XIII.

Dự thảo được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng, ổn định để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế quốc dân.

Vấn đề quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là nguyên tắc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, thu hút sự quan tâm lớn của các đại biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn tỉnh Hải Dương) tán thành với hướng đi này, cho rằng đây là xu thế phù hợp với thông lệ quốc tế và giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo.

Tuy nhiên, bà cảnh báo nếu không xây dựng được hệ thống hậu kiểm đủ mạnh và minh bạch, chính sách này rất dễ trở thành ‘kẽ hở’ để các doanh nghiệp lợi dụng.

Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng đã lợi dụng chính sách thông thoáng để lập ra hàng trăm công ty không hoạt động thực tế, mua bán hóa đơn, trốn thuế, rửa tiền, gây thất thu ngân sách và làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Để tránh tình trạng này, đại biểu đề nghị cần bổ sung các quy định cụ thể về cơ chế hậu kiểm.

Bao gồm liên thông dữ liệu giữa các cơ quan thuế, hải quan, ngân hàng, tăng cường thanh tra – kiểm tra, ứng dụng công nghệ số trong giám sát và thiết lập chế tài đủ sức răn đe.

Ngoài ra, cần xác định rõ những ngành nghề vẫn bắt buộc phải áp dụng tiền kiểm, dựa trên mức độ rủi ro và kinh nghiệm quốc tế.

Liên quan đến các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực, đại biểu Việt Nga cho rằng quy định hiện tại còn chung chung, thiếu tính khả thi.

Việc cung cấp miễn phí các dịch vụ tư vấn pháp lý hay đào tạo về quản trị, thuế, nhân sự, pháp luật là cần thiết nhưng chưa đủ rõ ràng về phạm vi và cơ chế thực hiện.

Bà Nga đề xuất Chính phủ cần quy định cụ thể danh mục dịch vụ được hỗ trợ để tránh tình trạng "mạnh ai nấy làm", thiếu nhất quán giữa các địa phương.

Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển, khu vực kinh tế tư nhân cần nhiều cơ chế đặc biệt hỗ trợ để phát huy vai trò là trụ cột dẫn dắt nền kinh tế.

Ông cũng lưu ý, khu vực này hiện chiếm 51% GDP và đóng góp 1/3 ngân sách Nhà nước, nên không thể xem nhẹ vai trò của nó.

Mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp đến năm 2030 là tham vọng lớn, để đạt được, cần chính sách đủ lực, đặc biệt là chuyển đổi hàng triệu hộ kinh doanh cá thể trở thành doanh nghiệp, đồng thời mở rộng quy mô các doanh nghiệp đang hoạt động.

Một trong những đề xuất đáng chú ý được ông Ngân đưa ra là các địa phương có tiềm năng cần chủ động tạo quỹ đất sạch để phát triển khu công nghiệp dành riêng cho doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ. Ông cho rằng chỉ khi khu vực tư nhân lớn mạnh, kinh tế Việt Nam mới có thể thực sự độc lập và tự chủ.