Chất lượng quản trị doanh nghiệp trong cuộc đua hút vốn

“Doanh nghiệp đang cần vốn thì làm thế nào để đưa tiền từ bất động sản vào chứng khoán”, là câu hỏi được Chủ tịch PwC Đinh Thị Quỳnh Vân đặt ra khi tham gia điều phối một sự kiện mới đây của VIOD về Nghị quyết 68 với các doanh nghiệp niêm yết.

Bởi theo bà Vân, thị trường bất động sản trong những năm gần đây thu hút được lượng tiền đầu tư lớn. Số liệu từ Bộ xây dựng cho thấy, tổng dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản đến cuối quý I/2025 hơn 1,57 triệu tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái. Bên cạnh đó, giá bán sơ cấp chung cư Hà Nội đã ghi nhận mức tăng đến 36% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng cao nhất ghi nhận được trong vòng tám năm trở lại đây.

Ông Vũ Quang Thịnh, Tổng giám đốc Dynam Capital nhận định, vì nhiều lý do, bất động sản từ lâu đã là kênh đầu tư hấp dẫn với tỷ suất sinh lời cao. Với mức tăng trưởng trung bình khoảng 15% mỗi năm, giá trị bất động sản có thể tăng gấp đôi sau 5 năm. Đây là con số vượt trội so với mức lợi nhuận dài hạn khoảng 12% của thị trường chứng khoán Việt Nam. Không khó hiểu khi nhà đầu tư cá nhân thường chọn kênh có lãi cao hơn.

Tuy nhiên, với niềm tin ngày càng lớn vào khu vực doanh nghiệp, đặc biệt sau khi Nghị quyết 68 và Nghị quyết 198 được ban hành, doanh nghiệp sẽ có động lực để tích cực đầu tư và ngay tại thời điểm khó khăn cũng không khó để tìm doanh nghiệp có lợi nhuận trên 20%, nếu bền vững thì có thể gấp đôi sau ba năm.

"Nếu hướng đến sự bền vững, đầu tư vào doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và tăng trưởng thực chất có thể là con đường dài hạn đáng tin cậy với các nhà đầu tư", ông Thịnh nói.

Nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp để hút vốn

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhận định, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty đại chúng và doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Trong tám nhóm giải pháp trọng tâm được đưa ra tại Nghị quyết 68, nhóm thứ hai về "hoàn thiện thể chế" đã đề cập rõ việc hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị. Nghị quyết 68 đặt trọng tâm phát triển thị trường vốn chuyên nghiệp đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán. Đây là lợi thế lớn đối với các doanh nghiệp đang niêm yết bởi mô hình quản trị minh bạch, hiệu quả vốn là nền tảng họ đang theo đuổi.

"Điều này mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư tổ chức và các quỹ đầu tư quốc tế trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện", TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) nhận định.

Có cùng quan điểm, ông Thịnh cho rằng, quá trình cải cách thể chế sẽ giúp Việt Nam xây dựng chuẩn quản trị công ty bài bản, từ đó niêm yết thành công và thu hút nhà đầu tư. Chất lượng quản trị doanh nghiệp là yếu tố sống còn để doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn dài hạn.

Thời gian qua, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã có những bước tiến rõ nét với việc triển khai hệ thống KRX nhằm thúc đẩy tính công khai và minh bạch cũng như nỗ lực nâng hạng thị trường.

Số thủ tục hành chính trong lĩnh vực chứng khoán được cắt giảm mạnh từ 95 thủ tục xuống còn khoảng 63 - 64 thủ tục. Từng thủ tục cũng được rà soát để giảm bớt giấy tờ, đơn giản hóa quy trình, từ đó xây dựng cầu nối vững chắc giữa doanh nghiệp và thị trường vốn, thúc đẩy làn sóng lên sàn niêm yết.

Bà Linh nhấn mạnh, trong bối cảnh tiếp cận các nguồn vốn truyền thống như tín dụng vẫn còn nhiều khó khăn, việc phát hành trái phiếu riêng lẻ với tiêu chí minh bạch và công bố thông tin rộng rãi sẽ mở ra nhiều cơ hội tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp tư nhân.

“Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 68, cần phải rà soát, hoàn thiện các quy định pháp lý, đồng thời ban hành những chính sách giúp cho các doanh nghiệp khi tiếp cận được nguồn vốn thông qua thị trường chứng khoán”, bà Linh nói.

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho biết, Quốc hội đang triển khai sửa đổi chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, cho phép khấu trừ chi phí nghiên cứu và phát triển ngay trong kỳ báo cáo thuế năm 2025. Đây là một thay đổi rất quan trọng để khuyến khích đầu tư vào khoa học - công nghệ.

Bên cạnh đó, đại diện Cục Phát triển Kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, bộ đang tham mưu xây dựng các nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 68 và Nghị quyết 198. Do nội dung liên quan đến nhiều bộ ngành nên cần có sự phối hợp chặt chẽ, song vị này khẳng định, toàn bộ văn bản hướng dẫn sẽ được hoàn thành trong năm 2025.

Ngoài cơ hội từ hỗ trợ chính sách, doanh nghiệp tư nhân cần nhanh chóng điều chỉnh tư duy từ bị động sang chủ động, trở thành một chủ thể kiến tạo sự phát triển của chính mình với việc nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế.

Ông Phan Lê Thành Long, Tổng giám đốc VIOD nhấn mạnh các yếu tố quan trọng như đảm bảo quyền lợi cổ đông, thực hiện đối xử công bằng, minh bạch, triển khai báo cáo phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế, công bố thông tin liên quan đến quản trị rủi ro khí hậu, lượng hóa các mục tiêu ESG, đi kèm với việc đo lường, đánh giá và công khai kết quả một cách nhất quán.

Ba trọng tâm với các doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng là đẩy mạnh chuyển đổi xanh và số để tiếp cận vốn và mở rộng thị trường, tích cực tham gia các chương trình hỗ trợ từ Nhà nước và chủ động góp tiếng nói vào quá trình hoàn thiện thể chế để thực sự đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế.