GC Food và tham vọng xây chuỗi thực phẩm hạnh phúc chuẩn ESG

Năm 2019, thương hiệu đồ uống Mixue, một trong những chuỗi lớn nhất khu vực, đã quyết định chuyển toàn bộ quy trình sơ chế nguyên liệu tại Việt Nam cho Công ty CP Thực phẩm G.C (GC Food) thay vì đưa về Trung Quốc như thông lệ. Quyết định này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giao hàng và tiết giảm chi phí kho vận mà còn phản ánh mức độ tin cậy mà đối tác quốc tế dành cho một nhà cung cấp Việt Nam.

Với GC Food, đây là một bước ngoặt quan trọng trong việc đẩy nhanh quá trình củng cố năng lực sản xuất tại chỗ, chuẩn hóa quy trình và hoàn thiện chuỗi cung ứng theo hướng bền vững hơn.

Báo cáo phát triển bền vững đầu tiên của GC Food được phát hành vào quý II/2025 cho thấy công ty này đang từng bước tích hợp các yếu tố ESG vào hệ thống vận hành và chuỗi giá trị của mình. Cách làm được triển khai có lớp lang nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng kiểm soát và chuẩn bị cho quá trình niêm yết.

Kiểm soát chuỗi giá trị từ gốc

Được thành lập vào năm 2011 trong lĩnh vực sản xuất nha đam, qua hơn một thập kỷ, GC Food đã mở rộng vùng nguyên liệu, đầu tư nhà máy, tích hợp dây chuyền tự động và đưa sản phẩm vào chuỗi cung ứng nội địa lẫn xuất khẩu.

Đến nay, doanh nghiệp này đã cung cấp sản phẩm cho 22 quốc gia và nhiều chuỗi F&B trong nước. Tại thị trường miền Bắc, GC Food giữ vai trò nhà cung cấp chính về nha đam nguyên liệu với tỷ trọng phân phối trên 70% và đang hướng đến mục tiêu 80% thị phần. Ở thị trường thạch dừa, GC Food cũng đang nâng dần năng lực cạnh tranh bằng việc chủ động công nghệ và chuỗi vận hành.

Việc xây dựng báo cáo phát triển bền vững là bước tiếp theo trong một chuỗi cải tiến quản trị đã diễn ra vài năm trở lại đây. GC Food đã thành lập Hội đồng chỉ đạo ESG và Ban quản lý ESG theo mô hình hai cấp, có sự tham chiếu hướng dẫn từ IFC. Công ty cũng hợp tác với FPT Digital để thiết kế lộ trình tích hợp ESG vào quản trị và vận hành doanh nghiệp, bao gồm cả các yếu tố chuyển đổi số và kiểm toán ESG.

“Chuẩn ESG là bắt buộc nếu muốn mở rộng thị trường xuất khẩu”, ông Nguyễn Văn Thứ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thực phẩm G.C từng chia sẻ.

Một trong những điểm đáng chú ý trong cách GC Food tiếp cận phát triển bền vững là việc xây dựng cấu trúc giá trị dựa trên năm yếu tố: tổ chức, chuỗi cung ứng, sản phẩm, con người và khách hàng. Mỗi yếu tố được định vị như một trụ cột độc lập, có vai trò riêng trong vận hành, đồng thời liên kết với các chỉ số cụ thể.

Tại cấp tổ chức, GC Food đặt mục tiêu xây dựng một hệ thống vận hành có khả năng giám sát rủi ro, đảm bảo tính minh bạch và tạo điều kiện cho tăng trưởng dài hạn. Công ty áp dụng các chuẩn ISO về môi trường, an toàn thực phẩm và quản lý rủi ro. Dữ liệu vận hành được thu thập, tổng hợp và đưa vào hệ thống phân tích nội bộ, phục vụ việc ra quyết định theo thời gian thực. Đồng thời, họ đầu tư vào hệ thống ERP để nâng cao tính liền mạch giữa các bộ phận, giảm thiểu sai sót trong xử lý số liệu và tối ưu quy trình nội bộ.

Chuỗi cung ứng được tổ chức theo hướng kiểm soát chặt. GC Food đầu tư trực tiếp vào vùng nguyên liệu tại Ninh Thuận với quy mô 100ha thông qua công ty thành viên chuyên biệt. Cách làm này giúp ổn định sản lượng, duy trì chất lượng đồng đều và tăng khả năng truy xuất.

Ngoài vùng nguyên liệu tự chủ, công ty cũng ký hợp đồng dài hạn với nông dân, cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật và thu mua theo giá cố định. Định kỳ hằng quý, các nhóm kỹ thuật từ công ty xuống đồng ruộng để đánh giá thực địa, đo đếm sinh trưởng và đưa ra hướng dẫn canh tác phù hợp với biến động thời tiết.

Về sản phẩm, GC Food ưu tiên phát triển các dòng có giá trị gia tăng cao như nha đam chế biến, thạch dừa đóng gói theo yêu cầu đối tác hoặc các loại topping ứng dụng trong ngành đồ uống. Các sản phẩm này không chỉ tuân thủ tiêu chuẩn về an toàn mà còn được thiết kế theo hướng thân thiện với môi trường và dễ dàng tùy biến.

Công ty này đang triển khai cải tiến bao bì, từng bước giảm nhựa nguyên sinh và thử nghiệm các loại vật liệu thay thế. Song song với đó là các nghiên cứu nhằm kéo dài hạn sử dụng sản phẩm mà không cần tăng phụ gia bảo quản, để phù hợp với yêu cầu của thị trường châu Âu và Nhật Bản.

Nguồn nhân lực được đào tạo theo hướng đa năng. Nhân viên được khuyến khích luân chuyển vị trí để tăng cường hiểu biết chuỗi vận hành. Các khóa đào tạo không chỉ tập trung vào chuyên môn kỹ thuật mà còn bao gồm kỹ năng số, quản trị chất lượng và cải tiến liên tục. Đội ngũ trung gian bao gồm trưởng bộ phận và quản lý cấp trung được xác định là lực lượng chủ chốt để giữ nhịp và truyền tải văn hóa làm việc.

Ngoài các chương trình đào tạo định kỳ, GC Food còn áp dụng mô hình phản hồi nội bộ 360 độ, giúp nhân viên các cấp hiểu rõ năng lực, khoảng trống kỹ năng và kỳ vọng từ các bên liên quan trực tiếp.

Đối với khách hàng, GC Food đầu tư hệ thống theo dõi phản hồi và phân tích dữ liệu tiêu dùng. Thay vì đẩy mạnh quảng bá, công ty duy trì mối quan hệ trực tiếp với các chuỗi F&B, nhà sản xuất và nhà phân phối trong nước và quốc tế. Cơ chế hợp tác với từng đối tác được xây dựng riêng, từ yêu cầu chất lượng, định dạng sản phẩm đến kế hoạch giao hàng và kiểm tra lô hàng.

Nhờ cách tiếp cận theo chiều sâu, GC Food duy trì được hợp đồng dài hạn với nhiều thương hiệu lớn như Mixue, Vinamilk, TH, IDP...

Cách GC Food tiếp cận tăng trưởng cũng mang nhiều khác biệt. Công ty điều chỉnh tỉ lệ đóng góp giữa các dòng sản phẩm, ưu tiên những mặt hàng có biên lợi nhuận cao và khả năng kiểm soát chất lượng tốt hơn. Nha đam được giữ làm sản phẩm chủ lực trong nước trong khi thạch dừa được đầu tư mạnh để xuất khẩu.

Từ nền tảng ESG đến mục tiêu niêm yết của GC Food

Từng bước, GC Food dịch chuyển từ vai trò nhà cung cấp nguyên liệu sang nhà sản xuất có năng lực tích hợp. Việc chuyển đổi này diễn ra thông qua từng giai đoạn nhỏ được kiểm tra, đánh giá, hiệu chỉnh và mở rộng.

Bên cạnh việc kiểm soát đầu vào và năng lực chế biến, GC Food còn đầu tư vào hệ thống quản trị rủi ro theo chuẩn ISO 31000. Các nhóm rủi ro được nhận diện rõ, từ thị trường, pháp lý, khí hậu đến chất lượng sản phẩm và chuỗi cung ứng. Mỗi nhóm đều có kế hoạch ứng phó và người phụ trách cụ thể. Đây là một trong những yếu tố giúp công ty giữ ổn định trong bối cảnh biến động.

Ngoài ra, công ty cũng bắt đầu xây dựng hệ thống đánh giá tác động khí hậu và kịch bản khí hậu cực đoan đối với vùng trồng chủ lực, đặc biệt là các khu vực phụ thuộc vào nguồn nước ngầm.

Chiến lược ESG không được tách rời khỏi các chỉ tiêu kinh doanh. Trong năm 2024, GC Food đạt doanh thu gần 579 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế tăng 142%, đạt hơn 63 tỷ đồng. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 300 tỷ đồng. Sản lượng vượt 28.000 tấn.

Các con số này phản ánh một chiến lược tăng trưởng có kiểm soát thay vì mở rộng ồ ạt hoặc phụ thuộc vào các hợp đồng ngắn hạn. Tốc độ tăng trưởng được giữ trong biên độ kỳ vọng trong khi năng lực sản xuất và vùng nguyên liệu đều được nâng cấp để sẵn sàng cho giai đoạn sau niêm yết.

GC Food đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết trên HOSE trong năm 2025. Việc công bố báo cáo phát triển bền vững chỉ là một trong những điều kiện cần. Phần việc quan trọng hơn nằm ở khả năng xây dựng nền tảng nội tại đủ vững, từ kiểm toán nội bộ, phân tích dữ liệu, đến minh bạch trong giao tiếp với nhà đầu tư. Công ty xem ESG như một hệ điều hành quản trị, thay vì một bộ chỉ số bên ngoài.

Trong năm qua, công ty này cũng triển khai xây dựng quy trình đối thoại định kỳ với các nhóm cổ đông tiềm năng, qua đó chuẩn bị cho kỳ IPO một cách bài bản và phù hợp với năng lực vận hành hiện tại.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, trường hợp của GC Food gợi mở một hướng đi khác trong nông nghiệp chế biến. Doanh nghiệp không nhất thiết phải lớn để làm ESG. Họ cần có cấu trúc, hiểu rõ chuỗi giá trị và đủ kiên nhẫn để thiết lập hệ thống phù hợp với năng lực thực tế.

“Chúng tôi không chạy theo ESG như một mốt thời thượng. Chúng tôi làm nó, sống với nó vì chúng tôi tin nó là con đường duy nhất để đi xa và đi cùng”, ông Thứ chia sẻ.