HoREA đề xuất phương án giảm 'gánh nặng' tiền sử dụng đất cho người dân

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) Lê Hoàng Châu vừa đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết thí điểm cho phép áp dụng mức thu linh hoạt khi chuyển đổi đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất sang đất ở, theo Điều 156 Luật Đất đai 2024.

HoREA kiến nghị giảm mức thu phần diện tích trong hạn mức giao đất ở từ tối thiểu 30% xuống 20% tiền sử dụng đất. Diện tích vượt hạn mức sẽ thu 30% thay vì 50%, áp dụng cho tối đa 2.000 m2. Diện tích vượt 2.000 m2 mới phải nộp 100%. Quy định chỉ áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, trừ trường hợp tách thửa.

Theo ông Châu, điều chỉnh này cần thiết do bảng giá đất mới tăng 2,36-38,8 lần so với giai đoạn 2020-2024, đẩy chi phí chuyển mục đích sử dụng đất lên quá cao. Ông dẫn chứng một thửa đất 1.000 m2 ở Hóc Môn có số tiền phải nộp tới 35,25 tỷ đồng theo Nghị định 103/2024. Nếu áp dụng dự thảo Luật Đất đai, số tiền giảm còn 12,77 tỷ đồng (giảm 63,7%), và theo kiến nghị HoREA chỉ còn 9,69 tỷ đồng (giảm 72,5%).

Viện Kinh tế Tài nguyên và môi trường (IEEr) cũng đề xuất xây dựng bảng giá đất mới từ 1/1/2026 dựa trên giá trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, điều chỉnh theo hệ số K với biên độ ±3-5% mỗi lần. IEEr cho rằng cách này sẽ giảm áp lực tài chính, hạn chế đầu cơ và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Ngoài ra, viện đề xuất hai nguồn thu mới thay cho việc tăng giá đất: thu phí đất ở 0,01%/năm theo giá UBND tỉnh (tương đương 100.000 đồng/năm cho lô đất 1 tỷ đồng) và thu phí công trình kiến trúc đô thị 0,5% giá trị công trình khi hoàn công, miễn cho nhà cấp 4.