Lãi suất thấp có tốt cho nền kinh tế?

Nguyễn Ánh Thứ tư, 22/05/2024 - 11:07

Giảm lãi suất để bơm tiền cho nền kinh tế hay tăng lãi suất để tránh bong bóng tài sản và bảo vệ tỷ giá Việt Nam đồng là bài toán khó đối với điều hành chính sách.

Giá vàng tăng là dấu hiệu cảnh báo sớm cho sự hình thành bong bóng tài sản. Ảnh: Hoàng Anh

Hạ mặt bằng lãi suất để hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp được nhiều chuyên gia khuyến nghị là giải pháp ưu tiên hiện nay, khi doanh nghiệp đang ngày càng kiệt quệ, số lượng rút lui khỏi thị trường không ngừng tăng trong những tháng đầu năm.

Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Đức Hùng Linh, Sáng lập viên Think Future Consultancy, chính sách tiền tệ nghịch chu kỳ, tức nới lỏng tiền tệ, hạ lãi suất khi nền kinh tế khó khăn, chưa chắc đã có tác dụng tạo đà cho tăng trưởng.

Ông Linh lý giải, lãi suất thấp giúp kích cầu tiêu dùng nhưng cầu tiêu dùng hiện đang còn yếu. Trong bối cảnh đó, dù lãi suất có xuống thấp thì “người dân cũng chẳng đi vay tiền để tiêu”.

Ngoài ra, trước những biến động toàn cầu vẫn chưa đi đến hồi kết, triển vọng tăng trưởng kinh tế đang bị bóp nghẹt. Là quốc gia có độ mở lớn, Việt Nam khó có thể tạo đà tăng trưởng khi kinh tế toàn cầu gặp khó khăn.

Trong khi đó, lãi suất thấp có thể gây ra những bong bóng tài sản, dễ thấy nhất như hiện tượng người người, nhà nhà mở tài khoản chứng khoán trong giai đoạn 2021 – 2022. Đầu năm nay, giá vàng, giá nhà chung cư tăng mạnh là những dấu hiệu cảnh báo trước cho các bong bóng tài sản có thể hình thành, đến khi “nổ bong bóng”, nền kinh tế sẽ phải trả giá đắt.

Một tác động lớn khác của chính sách hạ lãi suất là vấn đề tỷ giá, bởi lãi suất thấp khiến tỷ giá đồng Việt Nam bị giảm trong ngắn hạn.

Theo vị chuyên gia của Think Future Consultancy, tỷ giá của Việt Nam đã chịu áp lực lớn từ năm 2022, khi Ngân hàng Nhà nước bắt buộc phải bán ngoại hối và nâng lãi suất ở mức vừa phải để duy trì tỷ giá.

Năm 2023, tỷ giá có phần ổn định nhờ kinh tế tăng trưởng yếu, nhập khẩu suy giảm. Tuy nhiên, nhập khẩu đang có dấu hiệu phục hồi trong năm 2024 sẽ tiếp tục tạo áp lực rất lớn lên tỷ giá. Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đồng đã mất giá gần 5%, ngang với dự báo cho cả năm 2024.

Trước tình hình đó, ông Linh nhìn nhận, các chính sách hỗ trợ nền kinh tế nên tập trung vào phần cung, tức là gỡ khó cho doanh nghiệp thông qua giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư.

Tuy nhiên, TS. Trương Văn Phước, nguyên quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, phân tích, sức khỏe của doanh nghiệp đang đi xuống, cầu tiêu dùng cũng đang suy giảm nên tuyệt đối không thể đánh đổi lãi suất để giữ ổn định tỷ giá, bởi đây là “sự đánh đổi đắt giá nhất”.

Ông Phước đồng tình vấn đề tỷ giá rất quan trọng, có thể ảnh hưởng đến ổn định vĩ mô và niềm tin của nhà đầu tư nhưng cũng tin rằng việc duy trì tỷ giá chỉ biến động trong khoảng 3 – 4% nằm trong khả năng của Ngân hàng Nhà nước.

Do đó, điều cần thiết lúc này là không thể nâng lãi suất nhằm ổn định tỷ giá. Bởi lẽ, đến khi tỷ giá ổn định mới nâng lãi suất, doanh nghiệp có thể đã rơi vào tình trạng kiệt quệ và không thể phục hồi.

Rủi ro lớn nhất từ tỷ giá tăng

Rủi ro lớn nhất từ tỷ giá tăng

Tài chính -  1 năm

VND mất giá có tác động không lớn đến xuất khẩu nhưng lại có rủi ro làm tăng lạm phát.

Chuyên gia: NHNN có thể nâng lãi suất để ổn định tỷ giá

Chuyên gia: NHNN có thể nâng lãi suất để ổn định tỷ giá

Tài chính -  1 năm

Theo chuyên gia Trần Đức Anh, nếu tỷ giá tiếp tục tăng mạnh thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước có thể phải can thiệp bằng việc nâng lãi suất tiền đồng.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước nói về tỷ giá và giá vàng

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước nói về tỷ giá và giá vàng

Tài chính -  1 năm

Tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá tăng 4,9% và là mức tăng thấp so với các đồng tiền trong khu vực và trên thế giới. Phó thống đốc Đào Minh Tú cho biết, NHNN sẵn sàng thực hiện ngay các biện pháp can thiệp nếu tỷ giá có những diễn biến bất lợi.

Tỷ giá nổi sóng còn đáng ngại?

Tỷ giá nổi sóng còn đáng ngại?

Tài chính -  1 năm

Mặc dù tỷ giá bật tăng mạnh thời gian qua, song các chuyên gia nhận định đây không còn là thách thức lớn đối với Việt Nam như giai đoạn 2022 – 2023.

Quảng Ninh và tầm nhìn FDI xanh

Quảng Ninh và tầm nhìn FDI xanh

Tiêu điểm -  10 giờ

Quảng Ninh đang tích cực thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững để tạo động lực phát triển mới.

Giải lãnh đạo quốc tế TES 2025 lần đầu gọi tên tiến sĩ 9X người Việt

Giải lãnh đạo quốc tế TES 2025 lần đầu gọi tên tiến sĩ 9X người Việt

Tiêu điểm -  10 giờ

TS. Nguyễn Quang Minh được đề cử ở giải lãnh đạo quốc tế TES 2025 nhờ những đóng góp trong quản trị đội ngũ, văn hóa học tập và mô hình trường học quốc tế.

Dữ liệu và công nghệ dẫn dắt cải cách hành chính tại Quảng Ninh

Dữ liệu và công nghệ dẫn dắt cải cách hành chính tại Quảng Ninh

Tiêu điểm -  1 ngày

Quảng Ninh đang bước từ cải cách hành chính sang tối ưu hóa bằng dữ liệu và công nghệ, mở ra một cách vận hành dịch vụ công nhanh, minh bạch và thuận tiện hơn.

52 người chết và mất tích do lũ ở Nam Trung Bộ

52 người chết và mất tích do lũ ở Nam Trung Bộ

Tiêu điểm -  3 ngày

Đợt lũ ở Nam Trung Bộ đang diễn ra, Đắk Lắk và Khánh Hòa là hai địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất về người, lần lượt ghi nhận 16 và 14 người chết.

Ngày 21/11 là ngày gì? Ý nghĩa và các sự kiện nổi bật ngày 21 tháng 11

Ngày 21/11 là ngày gì? Ý nghĩa và các sự kiện nổi bật ngày 21 tháng 11

Tiêu điểm -  3 ngày

Ngày 21/11 là ngày gì? Tìm hiểu ý nghĩa, các sự kiện lịch sử quan trọng của Việt Nam và thế giới diễn ra ngày 21 tháng 11 trong nhiều thời kỳ.

Về tay SCG, Bao bì Biên Hòa muốn hủy niêm yết

Về tay SCG, Bao bì Biên Hòa muốn hủy niêm yết

Doanh nghiệp -  6 phút

Bao bì Biên Hòa dự kiến trình cổ đông phương án hủy niêm yết trên HoSE do cơ cấu sở hữu quá cô đặc, hơn 94% cổ phần nằm trong tay Tập đoàn SCG (Thái Lan).

Nhiều doanh nghiệp có thể mất hàng nghìn tỷ đồng lợi nhuận vì tỷ giá

Nhiều doanh nghiệp có thể mất hàng nghìn tỷ đồng lợi nhuận vì tỷ giá

Doanh nghiệp -  14 phút

Tỷ giá USD/VND tăng sẽ khiến các công ty có nợ vay bằng USD và các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu bằng USD gặp khó khăn.

Người lãnh đạo thời AI: Khi dữ liệu phải đi cùng tâm và trí

Người lãnh đạo thời AI: Khi dữ liệu phải đi cùng tâm và trí

Leader talk -  1 giờ

Theo CEO YouNet Group, người lãnh đạo thời AI không chỉ biết đo, mà còn biết dừng đúng lúc, biết khi nào nên ra quyết định bằng dữ liệu, và khi nào nên lắng nghe bằng tâm.

SOL giải bài toán mở rộng chuỗi ẩm thực Nhật giữa thời F&B thanh lọc khắc nghiệt

SOL giải bài toán mở rộng chuỗi ẩm thực Nhật giữa thời F&B thanh lọc khắc nghiệt

Diễn đàn quản trị -  2 giờ

Kiên định giữ tinh thần ẩm thực Nhật và tạo phiên bản vừa vặn cho người Việt, CEO Hoàng Viễn Đông đang đưa SOL bứt phá giữa “cơn bão thanh lọc” ngành F&B.

Ba trụ cột làm nên 'triết lý giá thấp' của ông chủ Thorakao

Ba trụ cột làm nên 'triết lý giá thấp' của ông chủ Thorakao

Phát triển bền vững -  2 giờ

Ông chủ Thorakao lý giải triết lý giá thấp dựa trên ba giá trị cốt lõi: đạo đức kinh doanh, thương khách hàng và tinh thần học tập suốt đời.

Dự báo giá vàng tuần 24-28/11/2025: Khó tăng

Dự báo giá vàng tuần 24-28/11/2025: Khó tăng

Vàng -  6 giờ

Giá vàng hôm nay 24/11 được giữ nguyên đối với cả vàng miếng và vàng nhẫn SJC. Giới chuyên gia dự báo giá vàng tuần này khó tăng.

TOD: Cuộc cách mạng đô thị bị ngộ nhận thành cuộc đua metro

TOD: Cuộc cách mạng đô thị bị ngộ nhận thành cuộc đua metro

Leader talk -  7 giờ

TOD chỉ hiệu quả khi triển khai đúng chuẩn từ quy hoạch đến pháp lý và tài chính. Nếu không, rất dễ rơi vào tình trạng “đầu tư lớn nhưng hiệu quả thấp”.