Mở rộng thị trường cho rau quả

Bảy tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam đạt khoảng 34,3 tỷ USD, tăng gần 19%, trong đó xuất siêu đạt 9,5%, tăng đến 60% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là con số hết sức tích cực trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn đang đối diện với căng thẳng địa chính trị và rủi ro suy thoái.

Theo ghi nhận của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, xuất khẩu nông sản giai đoạn vừa qua chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ từ các ngành hàng có thế mạnh, từ rau quả, gạo, hạt điều, cà phê cho đến gỗ và các sản phẩm từ gỗ. Trong đó riêng ngành rau quả đạt kim ngạch xuất khẩu trên 3,8 tỷ USD, với sự đóng góp lớn từ sầu riêng, thanh long và chuối.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho biết, ngành rau quả có thể đạt kim ngạch xuất khẩu từ 6,5 – 7 tỷ USD năm 2024, thiết lập một kỷ lục mới nối tiếp con số 5,6 tỷ USD năm 2023.

Đại diện Vinafruit cho biết, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội lớn để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Đông Á bởi căng thẳng địa chính trị khiến xuất khẩu rau quả từ Mỹ, châu Âu sang khu vực này giảm mạnh. Thực tế cho thấy, không chỉ Trung Quốc mà cả Hàn Quốc và Nhật Bản cũng đang tăng mạnh nhu cầu nhập khẩu nông sản Việt Nam.

Đây là những thị trường hết sức tiềm năng nhờ quy mô dân số đông, thu nhập người dân cao, có sự tương đồng về văn hóa, lại có vị trí địa lý thuận lợi. Ông Nguyên cho rằng, xuất khẩu rau quả có thể đạt con số 10 tỷ USD mỗi năm nếu tận dụng tốt thị trường các nước ở khu vực Đông Bắc Á.

Trong đó, riêng ngành hàng sầu riêng đông lạnh và dừa tươi, nếu được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc có thể đem về ít nhất 500 triệu USD mỗi năm.

Trong thời gian qua, nhiều mặt hàng rau quả đã và đang được mở cửa tiến ra thị trường Đông Bắc Á cũng như một số thị trường lớn khác, chẳng hạn như trái bưởi đã hoàn thiện hồ sơ để xuất khẩu vào Hàn Quốc và đang hoàn thiện hồ sơ xuất sang Ấn Độ, trái chanh leo sắp hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu sang Mỹ và Úc.

Sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, chanh không hạt và trái bơ đang được hoàn thiện hồ sơ để xuất sang Trung Quốc, dự kiến sẽ có kết quả sớm.

Theo Cục Bảo vệ thực vật, việc đàm phán và hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu nông sản thường mất rất nhiều thời gian cho quy trình, thủ tục. Tuy nhiên, các cơ quan liên quan đang tích cực triển khai để mở rộng cơ cấu ngành hàng nông sản, nâng cao kim ngạch xuất khẩu cho Việt Nam.

Theo Tổng thư ký Vinafruit, để tận dụng được tốt thị trường, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát chất lượng nông sản, thực hiện chuẩn hóa quy trình từ vùng trồng cho tới thu mua, đóng gói.

Bên cạnh đó, ngành rau quả cũng phải tập trung cho thị trường trong nước. Theo ông Nguyên, nông sản xuất khẩu cần phải được đảm bảo chất lượng bất kể xuất khẩu hay để tiêu thụ trong nước, bởi đây là nền tảng để ngành hàng phát triển bền vững.