Tận dụng thuế quan, doanh nghiệp thủy sản thắng lớn

Cá tra lập nhiều kỷ lục lợi nhuận

Công ty CP Vĩnh Hoàn vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2025, ghi nhận doanh thu thuần gần 3.200 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 523 tỷ đồng, tăng 54% so với quý II/2024 và là mức lợi nhuận theo quý cao nhất trong hai năm trở lại đây.

Giải trình về lợi nhuận đột biến dù doanh thu đi ngang, theo Vĩnh Hoàn, công ty được hưởng lợi nhờ giá thành sản xuất giảm giúp tăng biên lợi nhuận, bên cạnh giảm chi phí tài chính và tăng doanh thu tài chính.

Lũy kế nửa đầu năm, doanh thu của Vĩnh Hoàn đạt gần 5.850 tỷ đồng, giảm 3% nhưng lợi nhuận ròng đạt 734 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ. Với kết quả này, công ty hoàn thành 73% lợi nhuận năm theo kịch bản cơ sở và 56% so với kịch bản tăng trưởng cao.

Tương tự Vĩnh Hoàn, Công ty CP Đầu tư và phát triển đa quốc gia IDI cũng ghi nhận doanh thu đi ngang trong quý II/2025 nhưng lãi ròng đạt 33 tỷ đồng, tăng 83% so với cùng kỳ và là mức lãi theo quý cao nhất trong ba năm trở lại đây.

Tính nửa đầu năm, IDI đạt doanh thu thuần gần 3.500 tỷ đồng, giảm 3% nhưng lợi nhuận sau thuế 62 tỷ đồng, tăng mạnh 72%. Qua đó, công ty hoàn thành 43% kế hoạch doanh thu và 42% kế hoạch lợi nhuận của năm 2025.

Trong khi đó, Công ty CP Nam Việt ghi nhận doanh thu thuần quý II/2025 tăng vọt 45% lên hơn 1.700 tỷ đồng, lợi nhuận gộp 486 tỷ đồng, tăng gần 230% so với cùng kỳ và thiết lập kỷ lục lợi nhuận theo quý cao nhất, thậm chí vượt qua thời điểm 2018 – 2019 khi ngành cá tra bước vào giai đoạn bùng nổ.

Lũy kế nửa đầu năm, Nam Việt đạt doanh thu hơn 2.800 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế tăng 32 lần lên 465 tỷ đồng. Như vậy, Nam Việt đã hoàn thành kế hoạch lợi nhuận năm và đang hướng đến mục tiêu cao hơn.

Kết quả kinh doanh khởi sắc của các doanh nghiệp cá tra diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu cá tra đạt hơn 1 tỷ USD trong nửa đầu năm, tăng 13% so với cùng kỳ. Trong đó, thị trường Mỹ tăng trưởng 10% do các nhà nhập khẩu tăng cường tích trữ hàng trước thềm thuế đối ứng.

Xuất khẩu cá tra sang một loạt các thị trường như Nam Mỹ, EU cũng chứng kiến sự tăng trưởng, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm nhẹ 4%.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp đang tập trung vào các dòng sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao hơn. Nửa đầu năm, kim ngạch xuất khẩu cá tra chế biến sâu tăng đến 48% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ giúp doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận.

Ngoài ra, tỷ giá đồng Việt Nam với USD giảm cũng là nguyên nhân giúp cá tra xuất khẩu bán được giá cao, đem về lợi nhuận tăng bằng lần cho doanh nghiệp.

Ngành tôm phân hóa

Công ty CP Thực phẩm Sao Ta ghi nhận doanh thu quý II/2025 tăng gấp rưỡi cùng kỳ, đạt gần 1.900 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 100 tỷ đồng, tăng 22%.

Lũy kế, Sao Ta tăng 43% doanh thu lên gần 3.870 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế giảm nhẹ 1% về 139 tỷ đồng do các chi phí tăng cao. Công ty cũng lần đầu tiên ghi nhận chi phí thuế đối ứng 27 tỷ đồng và chi phí thuế chống trợ cấp 17 tỷ đồng.

Được biết, ngay từ đầu quý II/2025, Mỹ công bố mức thuế chống trợ cấp cho doanh nghiệp xuất khẩu tôm từ Ấn Độ, Ecuador và Việt Nam, mức phổ biến là 2,84%.

Ngoài ra, chi phí thuế chống bán phá giá của Sao Ta cũng tăng mạnh 200% lên 40 tỷ đồng.

Trong khi đó, Công ty CP Thủy sản Minh Phú đã được Mỹ miễn thuế chống bán phá giá từ năm 2021. Cộng thêm việc tập trung vào mảng chế biến sâu để gia tăng giá trị, Minh Phú ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng.

Cụ thể, “vua tôm” Minh Phú ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng 4,3 lần so với cùng kỳ, đạt gần 165 tỷ đồng, dù doanh thu giảm nhẹ 3% về 3.620 tỷ đồng trong quý II/2025.

Kết thúc nửa chặng đường năm 2025, Minh Phú đạt doanh thu thuần gần 6.500 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế hơn 182 tỷ đồng, tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ 2024.

Bên cạnh chiến lược kinh doanh tập trung vào mặt hàng giá trị cao và không bị áp thuế chống bán phá giá, một nguyên nhân khiến Minh Phú lãi lớn là khoảng 90% nguyên liệu của công ty đến từ các hộ nuôi trồng, qua đó hưởng lợi nhờ giá tôm thương phẩm tụt dốc.

Tuy nhiên, chính điều kiện này lại đẩy “vua tôm giống” – Công ty CP Thủy sản Việt Úc ghi nhận kết quả kinh doanh tụt dốc. Nửa đầu năm 2025, Việt Úc ghi nhận doanh thu 546 tỷ đồng, giảm 7,5% so với cùng kỳ, lỗ sau thuế hơn 41 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2024 lãi hơn 13 tỷ đồng.

Theo Việt Úc, việc giá tôm thương phẩm xuống thấp khiến người nông dân đối mặt với áp lực chi phí đầu vào, do đó thu hẹp quy mô hoặc “treo ao” đợi thị trường khởi sắc.

Doanh nghiệp thủy sản phải “vượt khó” nửa cuối năm

Mức thuế chống bán phá giá được Mỹ công bố áp cho Việt Nam là 20%, cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh trong xuất khẩu thủy sản như Ecuador (15%), Philippines (19%), Thái Lan (19%), Indonesia (19%).

Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), ngành tôm chứng kiến “áp lực kép” khi vừa phải chịu thuế đối ứng, vừa phải chịu thuế chống bán phá giá lên đến hơn 33%.

Đặc biệt, nếu mức thuế chống bán phá giá không được điều chỉnh, VASEP cho rằng nhiều khả năng tôm Việt Nam sẽ bị loại khỏi thị trường Mỹ, bắt buộc phải tập trung vào các thị trường khác như châu Á, EU, thị trường CPTPP.

Trong khi đó, bức tranh thị trường Mỹ của doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu cá tra có phần tươi sáng hơn khi Vĩnh Hoàn cùng nhiều doanh nghiệp khác được miễn thuế chống bán phá giá. Dù vậy, mức thuế đối ứng 20% cộng với áp lực chi phí đầu vào cũng đặt ra bài toán khó để doanh nghiệp cân đối lợi nhuận.

Ngoài ra, thị trường Trung Quốc cũng đang tồn kho cá tra cao, bắt buộc các doanh nghiệp phải tìm đường mở rộng sang những thị trường tiềm năng khác như ASEAN, Nam Mỹ, Trung Đông.

VASEP dự báo, kim ngạch xuất khẩu tôm có thể đạt 1,1 – 1,3 tỷ USD, còn kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt khoảng 600 triệu USD trong nửa cuối năm, đều chỉ bằng một nửa so với nửa đầu năm.

Đáng chú ý, mức xuất khẩu này chỉ đạt được nếu doanh nghiệp thủy sản khai thác tốt các thị trường thay thế, tiếp tục tập trung vào chủ động nguyên liệu, đầu tư công nghệ chế biến để nâng cao chất lượng sản phẩm.