Thứ trưởng Bộ Công thương nêu 3 nguyên nhân gây chậm trễ thoái vốn nhà nước

Theo kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại công văn số 991/TTg-ĐMDN ngày 10/7/2017, năm 2018, cả nước phải hoàn thành cổ phần hóaít nhất 85 doanh nghiệp, gồm 21 doanh nghiệp thuộc danh mục năm 2017 và 64 doanh nghiệp thuộc danh mục năm 2018.

Tuy nhiên, theo thông tin của Bộ Tài chính, tính đến hết tháng 5 cả nước mới cổ phần hóa được 5 doanh nghiệp. Trong đó chỉ có 1 doanh nghiệp thuộc danh sách thực hiện cổ phần hóa theo công văn số 991 của Chính phủ, các doanh nghiệp đã thoái được 1.469 tỷ đồng, thu về 3.973 tỷ đồng.

Lý giải nguyên nhân của việc chậm trễ trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, các thương vụ cổ phần hóa đang có dấu hiệu dừng lại, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2018, ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, chủ trương thoái vốn nhà nước ở các doanh nghiệp là nhất quán từ lãnh đạo của Chính phủ.

Tuy nhiên, hiện nay đang có nhiều nguyên nhân khiến việc thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước không được như kỳ vọng. 

Thứ nhất là do chính sách của của Việt Nam chưa đồng bộ dẫn đến khi thực hiện thoái vốn có những vướng mắc nhất định. 

Thứ hai là quan điểm của các cơ quan, bộ ngành về nhiều vấn đề trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước còn có những ý kiến khác nhau. 

Thứ ba là từ phía các cơ quan, bộ ngành, các địa phương còn chưa thực sự quyết liệt trong chủ trương cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước theo đúng chỉ đạo của Chính phủ. 

Gần đây Thủ tướng Chính phủ đã có yêu cầu các bộ ngành phải thực hiện việc cổ phần hoá theo đúng tiến độ đã đề ra. 

Với riêng vấn đề thoái vốn tại Sabeco, ông Hải cho biết đang còn vướng một số điểm vướng mắc trong hợp đồng với một hãng bia nước ngoài, hiện đang cố gắng giải quyết, thường xuyên cập nhật báo cáo tình hình với Chính phủ.

Ông Hải hy vọng trong thời gian sớm nhất nhiều doanh nghiệp sẽ thực hiện đúng lộ trình thoái vốn.

Về vấn đề cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, trước đó Bộ Tài chính cũng cho rằng, lũy kế đến nay, mới có 12 đơn vị thực hiện thoái vốn, năm 2017 có 11 đơn vị thực hiện thoái vốn. Như vậy, việc triển khai thoái vốn nhà nước cũng được nhìn nhận là chậm. việc triển khai cổ phần hoá còn rất chậm, có khả năng không đạt được số lượng theo kế hoạch.

Theo Bộ Tài chính, để phấn đấu hoàn thành kế hoạch được giao, các doanh nghiệp thuộc danh sách phải thực hiện cổ phần hoá, thoái vốn trong năm 2018, cơ quan đại diện chủ sở hữu khẩn trương thực hiện kế hoạch.

Đối với các doanh nghiệp có khả năng không hoàn thành kế hoạch, cần kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ các khó khăn, vướng mắc để xem xét, giải quyết.

Cũng theo yêu cầu của Bộ Tài chính, đối với các doanh nghiệp cổ phần hoá năm 2018, cần khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án sử dụng đất đai theo quy định, trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước khi quyết định cổ phần hoá doanh nghiệp theo đúng quy định tại các nghị định liên quan.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo người đại diện phần vốn Nhà nước tại công ty cổ phần do mình quản lý yêu cầu doanh nghiệp đã cổ phần hoá khẩn trương thực hiện đăng ký giao dịch; niêm yết trên thị trường chứng khoán theo quy định của pháp luật.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, kiểm toán, không để xảy ra thất thoát vốn, tài sản Nhà nước trong quá trình sắp xếp, cổ phần hoá, thoái vốn; kiên quyết xử lý các doanh nghiệp thua lỗ, các dự án đầu tư không hiệu quả, hiệu quả thấp theo cơ chế thị trường.