Chìa khóa để MB mở ra 'không gian tăng trưởng mới'

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), khi nhà băng này chính thức bước vào một “không gian tăng trưởng mới” sau quá trình nhận chuyển giao bắt buộc một ngân hàng yếu kém.

Đây không đơn thuần là sự mở rộng về quy mô mà là bước dịch chuyển mang tính cấu trúc, nâng cao vị thế của MB trong hệ thống tài chính.

Với tổng tài sản vượt 1,6 triệu tỷ đồng và lợi nhuận lần đầu tiên cán mốc trên 30.000 tỷ đồng, MB tiếp tục củng cố vai trò của một định chế tài chính hàng đầu với sức mạnh ngày càng rõ nét của mô hình hệ sinh thái tập đoàn.

Tuy vậy, phía sau những con số kỷ lục là một bài toán quản trị phức tạp, nơi yêu cầu sự cộng hưởng cùng năng lực kiểm soát rủi ro và điều phối hiệu quả giữa các mảng kinh doanh đa dạng.

Sức bật đến từ các động cơ thành viên

Trong cấu trúc MB Group hiện nay, các công ty thành viên đã bước ra khỏi vai trò hỗ trợ để trở thành những động cơ tăng trưởng độc lập, đóng góp trực tiếp vào kết quả hợp nhất của toàn tập đoàn.

Tại Hội nghị Nhà đầu tư năm 2025, bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Giám đốc Tài chính MB cho biết năm 2025 là năm đầu tiên sau nhiều năm mà toàn bộ các công ty thành viên đều vượt kế hoạch cả về doanh thu lẫn lợi nhuận.

Theo đó, doanh thu khối công ty thành viên tăng 32% trong khi lợi nhuận bật tăng tới 61% so với năm trước. Đây là con số phản ánh rõ năng lực tự chủ, khả năng khai thác thị trường và mức độ trưởng thành của từng mảng kinh doanh trong hệ sinh thái.

Nền tảng cho sự cộng hưởng này đến từ tệp khách hàng hơn 35 triệu người, nơi MB tích hợp sâu các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán và tài chính tiêu dùng vào một hành trình trải nghiệm thống nhất.

Hiện hệ sinh thái của MB hiện phục vụ hơn 10 triệu khách hàng có giao dịch bảo hiểm, qua đó giúp tập đoàn giữ vững vị trí dẫn đầu thị trường Bancassurance trong khối các tổ chức tín dụng.

Bà Nga nhấn mạnh về sự chuyển mình đồng bộ này khi cho rằng “đây cũng là một năm mà các công ty thành viên cùng nhau bứt tốc với quá trình tăng trưởng mạnh mẽ của MB”.

Vị thế Top 4 về doanh thu phí bảo hiểm của MIC và Top 3 về quy mô tài chính tiêu dùng của Mcredit đã hình thành một thế chân kiềng vững chắc giúp thu nhập ngoài lãi của tập đoàn duy trì tăng trưởng, ổn định ở mức 24% tổng thu nhập.

Thách thức từ sự đa dạng hóa và rủi ro tín dụng

Chiến lược đa dạng hóa mang lại nguồn thu phong phú nhưng đồng thời cũng đặt MB trước những thách thức lớn trong quản trị sự khác biệt giữa các mảng kinh doanh.

Việc mở rộng quy mô tín dụng hợp nhất lên tới 37%, vượt xa mức tăng trưởng chung của ngành (khoảng 19%) đã chính thức đưa dư nợ MB vượt 1 triệu tỷ đồng, tạo áp lực không nhỏ lên công tác kiểm soát chất lượng tài sản, đặc biệt trong bối cảnh tập đoàn vừa tiếp nhận một ngân hàng yếu kém.

Thêm nữa, thách thức còn nằm ở sự chênh lệch về khẩu vị rủi ro và tỷ lệ nợ xấu ở nhóm các công ty con hiện đang vượt cao hơn ngân hàng mẹ. Vị giám đốc tài chính MB cho biết đặc thù của nợ xấu tại các công ty tài chính tiêu dùng luôn cao hơn ngân hàng, thường dao động từ 6% đến 8%, trong khi nợ xấu riêng lẻ của MB chỉ quanh mức 1%.

Chính sự khác biệt này khiến chi phí rủi ro trên báo cáo hợp nhất cao hơn đáng kể so với báo cáo riêng lẻ, buộc tập đoàn phải duy trì chính sách trích lập dự phòng thận trọng, đầy đủ hơn so với các tổ chức tín dụng đơn lẻ cùng ngành.

Trong năm 2025, MB đã trích lập khoảng 9.300 tỷ đồng dự phòng, tăng 2.800 tỷ đồng so với năm trước, hằm đảm bảo tỷ lệ bao phủ nợ xấu riêng lẻ đạt 100%. Điều này cho thấy đa dạng hóa không chỉ là câu chuyện lợi nhuận mà còn đòi hỏi nền tảng vốn đủ dày và năng lực quản trị rủi ro mang tính hệ thống để hấp thụ các cú sốc cục bộ.

Bên cạnh đó, chi phí vốn cũng là một bài toán không dễ dàng. Trong hai quý cuối năm 2025, mặt bằng lãi suất huy động gia tăng khi nhu cầu tín dụng cuối năm của toàn hệ thống lên cao, khiến chi phí vốn của MB chịu áp lực đáng kể.

Để duy trì biên lãi ròng ở mức 4%, ngân hàng đã chủ động tái cấu trúc danh mục tài sản sinh lời, tận dụng không gian tăng trưởng mới để quay vòng sang các khoản tín dụng có lợi suất cao hơn. Điều này phản ánh yêu cầu về sự linh hoạt rất lớn trong điều hành dòng vốn khi vận hành một tập đoàn tài chính đa năng.

"Chất keo" công nghệ và quản trị rủi ro hệ thống

Để kiểm soát chi phí vận hành trong một hệ thống nhiều tầng, MB lựa chọn chuyển đổi số như một “chất keo” kết nối và tối ưu hóa năng suất trên toàn tập đoàn.

Giai đoạn 2015-2025, MB đầu tư 16.800 tỷ đồng cho hạ tầng công nghệ thông tin, với điểm khác biệt nằm ở việc chuyển đổi số được thực hiện đồng bộ trên toàn tập đoàn. Nhờ đó, các công ty thành viên cùng thụ hưởng nền tảng chung, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tối ưu chi phí vận hành.

Kết quả là chỉ số chi phí trên thu nhập của MB Group giảm mạnh, từ 38,6% năm 2020 xuống còn 29,1% vào năm 2025. “Chúng tôi duy trì ngưỡng quản trị tối ưu hàng năm thông qua quá trình chuyển đổi số và doanh thu kênh số của MB hiện đã đạt 50,3% tổng doanh thu”, Bà Nga chia sẻ về thành quả tại buổi hội nghị.

Sự cộng hưởng về công nghệ còn thể hiện rõ qua mô hình ngân hàng dịch vụ BaaS, với 1.460 API kết nối cùng gần 1.500 đối tác và đơn vị thành viên.

Dù vậy, ở giai đoạn đầu, mảng này ghi nhận sự sụt giảm ngắn hạn về thu phí do MB chủ động triển khai các chính sách miễn giảm để thu hút và giữ chân khách hàng trong quá trình tích hợp hệ thống.

Ban lãnh đạo cho biết việc chấp nhận sự đánh đổi này nhằm xây dựng một nền tảng khách hàng trung thành, đồng thời kỳ vọng doanh thu phí thanh toán sẽ tăng tốc mạnh hơn trong giai đoạn 2026-2028 khi thói quen giao dịch đã hình thành.

Đây là bước đi quan trọng trong chiến lược trở thành một “Transaction Bank” đúng nghĩa, nơi quy mô và hiệu suất đóng vai trò bù đắp cho biên lãi ròng đang dần thu hẹp.

Kỷ nguyên mở rộng và bứt phá

Không dừng lại ở những con số kỷ lục vừa đạt được, giai đoạn 2026-2030 hứa hẹn mở ra một chương mới với những mục tiêu tham vọng hơn cho MB Group.

Theo đó, Chủ tịch Lưu Trung Thái đã đặt dấu mốc vốn hóa thị trường 10 tỷ USD vào cuối năm 2027 như một cột mốc đặc biệt cho bước tiến tiếp theo của MB Group.

Để hướng tới lợi nhuận mục tiêu 39.500 tỷ đồng vào năm 2026, MB đang chuẩn bị mở rộng sang các lĩnh vực mới như kinh doanh vàng và dịch vụ tài sản số bên cạnh các mảng kinh doanh truyền thống.

Chiến lược này nhằm đón đầu xu hướng tích lũy tài sản tài chính của người dân khi thu nhập bình quân đầu người tiếp tục cải thiện, hiện đã vượt mức 5.000 USD/người vào năm vừa qua.

Tháng 8/2025, MB ký biên bản ghi nhớ với Tập đoàn Dunamu, đơn vị vận hành sàn Upbit, để nghiên cứu thành lập sàn giao dịch tiền mã hóa tại Việt Nam, đồng thời phối hợp xây dựng khung pháp lý và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.

Tuy nhiên, vị chủ tịch MB cho rằng tài sản số không phải “miếng bánh dễ ăn”, khi trên toàn cầu số doanh nghiệp thành công rất hạn chế. Ngay tại Hàn Quốc, trong khoảng 30 doanh nghiệp được cấp phép, chỉ khoảng 2 đơn vị hoạt động hiệu quả, còn lại chủ yếu ở mức cầm chừng.

Do đó, MB xác định vai trò là đơn vị cung cấp hạ tầng giao dịch an toàn và tin cậy, thay vì trực tiếp tham gia đầu tư. Cách tiếp cận này cho phép ngân hàng tận dụng xu hướng công nghệ mới, đồng thời bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro biến động giá.

Trong khi đó, chiến lược năm tới là MBBank dự kiến tập trung triển khai mảng kinh doanh vàng nhằm bổ sung nguồn thu ngoài lãi và đáp ứng nhu cầu đầu tư, tích trữ của khách hàng cá nhân.

Việc đẩy mạnh bán lẻ, với mục tiêu tăng tỷ trọng từ 1,5 - 2% mỗi năm, sẽ là bệ phóng để các dịch vụ mới nhanh chóng tiếp cận thị trường.

Trong tương lai, các công ty thành viên được kỳ vọng đóng góp 12 - 13% tổng lợi nhuận tập đoàn, qua đó hình thành một cấu trúc thu nhập cân bằng và bền vững hơn.