Giám đốc SSI Research nhấn mạnh, chỉ khi chứng minh được rõ ràng nguồn gốc xuất xứ, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể thụ hưởng ưu đãi thực sự về thuế quan.
Đàm phán thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã đạt được tiến triển đáng kể sau cuộc điện đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/7. Theo đó, hai bên đã thống nhất bước đầu một thỏa thuận thuế quan mang tính định hướng.
Dù chi tiết cụ thể vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện, song sự kiện này được giới phân tích đánh giá là bước ngoặt quan trọng giúp hạ nhiệt bất ổn thương mại, giảm thiểu các rủi ro chính sách và mở rộng dư địa thu hút dòng tiền đầu tư dài hạn trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
"Thỏa thuận này là 'tín hiệu rất tích cực'. Các mức thuế đang được đàm phán có thể chỉ dao động quanh 20% và đây không phải là một con số đáng lo”, ông Phạm Lưu Hưng, kinh tế trưởng, Giám đốc Trung tâm phân tích và tư vấn đầu tư Chứng khoán SSI (SSI Research) nói tại chương trình 'Café cùng Chứng' hôm nay 3/7.
Điểm "then chốt" để doanh nghiệp hưởng ưu đãi thực sự
Theo ông Phạm Lưu Hưng, mức thuế đang được đàm phán quanh 20% mới chỉ là một thỏa thuận sơ bộ, chưa mang tính cam kết cuối cùng. Mốc thời gian quan trọng là ngày 9/7 – hạn chót để hoàn tất toàn bộ nội dung.
“Nếu không đạt được đồng thuận chính thức trước thời điểm này, mức thuế 10% có thể tiếp tục kéo dài”, ông Hưng lưu ý.
Song, theo kinh tế trưởng của SSI Research, một yếu tố then chốt là tiêu chí về quy tắc xuất xứ. Bởi lẽ, chỉ khi chứng minh được rõ ràng nguồn gốc xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp mới có thể thụ hưởng ưu đãi thực sự về thuế quan của Mỹ.
Điều này đặt ra bài toán về nâng cấp chuỗi cung ứng nội địa và tỷ lệ nội địa hóa, đặc biệt với các ngành như dệt may, điện tử và đồ gỗ xuất khẩu – những lĩnh vực vốn có mức phụ thuộc cao vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc.
Ngoài yếu tố thuế quan, thị trường đang đặt kỳ vọng cao vào việc Hoa Kỳ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường. Theo ông Phạm Lưu Hưng, nếu điều này trở thành hiện thực, doanh nghiệp Việt sẽ tránh được các rào cản phòng vệ thương mại, đặc biệt là các vụ kiện chống bán phá giá.
"Những ngành từng đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật như thủy sản, thép và dệt may sẽ được hưởng lợi lớn, cả về chi phí pháp lý lẫn cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ", ông Hưng nói.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ bên ngoài, động lực nội tại cũng được đánh giá là yếu tố chủ lực giúp duy trì đà phục hồi của thị trường chứng khoán. Cụ thể, Việt Nam đang triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, đi kèm với các cam kết cải thiện môi trường đầu tư và cải cách hành chính.
Tuy nhiên, ông Hưng cũng nhấn mạnh rằng thỏa thuận thương mại chỉ là điều kiện cần. “Câu chuyện lớn nhất không phải là mức thuế bao nhiêu phần trăm, mà là chúng ta đã dần kiểm soát được bất định và mở ra triển vọng dài hạn cho đầu tư”, ông chia sẻ.
Vì vậy, chuyên gia này lưu ý nhà đầu tư cần theo dõi sát các cột mốc như ngày 9/7 – thời điểm chốt đàm phán thuế, tháng 10 – thời điểm FTSE công bố quyết định nâng hạng, cùng với kết quả kinh doanh quý II để có cơ sở xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn phù hợp.
Xét tổng thể, thỏa thuận thuế quan Mỹ – Việt Nam không chỉ mang lại sự “hạ nhiệt” nhất thời cho rủi ro chính sách, mà còn mở ra một chu kỳ định giá lại các cổ phiếu dẫn dắt gắn với tăng trưởng nội địa và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn nhóm ngành có sức bật nội tại và nền tảng tài chính bền vững sẽ là chìa khóa để nhà đầu tư nắm bắt cơ hội trung và dài hạn một cách hiệu quả.
Nhóm cổ phiếu nào triển vọng?
Việc Việt Nam là quốc gia châu Á thứ ba đạt được thỏa thuận sơ bộ về thuế quan với Mỹ đã phần nào giúp khôi phục niềm tin của dòng vốn ngoại. Theo đánh giá của SSI Research, các nhóm cổ phiếu có khả năng duy trì tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao (free-float), thanh khoản tốt và vốn hóa lớn sẽ là những ứng viên sáng giá để đón đầu dòng tiền ETF nếu khả năng nâng hạng thị trường thành hiện thực.
“Xác suất được nâng hạng bởi FTSE Russell vào tháng 10 có thể lên tới 90%”, ông Phạm Lưu Hưng nhận định.
Với kịch bản này, khoảng 20 - 30 mã cổ phiếu được dự đoán sẽ được thêm vào các rổ chỉ số của các quỹ ETF lớn. Trong đó, những cổ phiếu như Vinamilk, Hòa Phát, nhóm Vingroup và SSI nhiều khả năng được hưởng lợi từ việc gia tăng sức mua của khối ngoại, bất kể tác động trực tiếp từ chính sách thuế.
Bên cạnh đó, các cổ phiếu ngành chứng khoán cũng được đánh giá là “điểm sáng” trong giai đoạn hiện tại.
“Các công ty chứng khoán top đầu về thị phần khối ngoại sẽ là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn ngoại quay trở lại”, ông Phạm Lưu Hưng đánh giá.
