Luật Doanh nghiệp sửa đổi siết phát hành trái phiếu riêng lẻ

Với 455/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội hôm nay đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp và có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Trước đó, báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội đối với dự án luật lần này, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc rà soát kỹ lưỡng giúp đảm bảo sự thống nhất giữa các luật liên quan, tránh mâu thuẫn trong thực thi.

Một điểm nổi bật trong lần sửa đổi này là quy định về phát hành trái phiếu riêng lẻ của các công ty chưa đại chúng. Một số đại biểu đề xuất không quy định cụ thể điều kiện phát hành trong luật, thay vào đó nên giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết như Luật Chứng khoán.

Tuy nhiên, Chính phủ giữ nguyên đề xuất trong dự thảo, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu để giảm thiểu rủi ro thanh toán trái phiếu đối với cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư.

Do đó, luật này quy định doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ phải đảm bảo nợ phải trả, gồm cả giá trị trái phiếu dự kiến phát hành, không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính đã kiểm toán của năm liền trước, trừ tổ chức phát hành là doanh nghiệp nhà nước, đơn vị phát hành trái phiếu cho dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, công ty chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định người đại diện pháp luật sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân nếu gây thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm nghĩa vụ quản lý. Bên cạnh đó, các hành vi kê khai sai, giả mạo thông tin trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cố ý kê khai khống vốn điều lệ cũng được bổ sung vào các hành vi bị nghiêm cấm.

Ngoài ra, Luật Doanh nghiệp sửa đổi cũng bổ sung quy định công chức, viên chức không được thành lập, góp vốn hay quản lý doanh nghiệp, theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức.

Chính phủ cũng điều chỉnh dự thảo luật để làm rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc quản lý đăng ký doanh nghiệp. Theo đó, các địa phương sẽ phải xây dựng quy trình kiểm tra minh bạch, phù hợp với chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, như đã nêu trong Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Luật Doanh nghiệp sửa đổi cũng đưa vào khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp,” hướng đến việc tăng tính minh bạch, phù hợp với Luật Phòng, chống rửa tiền.

Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể về tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp gồm tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ trực tiếp hoặc gián tiếp, quyền biểu quyết hoặc quyền bổ nhiệm/bãi nhiệm nhân sự.

Với doanh nghiệp đã thành lập trước thời điểm luật này có hiệu lực, việc bổ sung thông tin sẽ thực hiện khi đăng ký thay đổi nội dung gần nhất và cung cấp khi cơ quan nhà nước yêu cầu.