Ngân hàng số muốn thành công phải xây dựng dựa trên hành trình khách hàng

Lam Giang Thứ hai, 10/06/2019 - 16:27

Với một hệ sinh thái hoàn thiện, người tiêu dùng không còn nhu cầu rút tiền mặt ra để chi tiêu nữa, đồng nghĩa với số dư tài khoản ngày một lớn ở trong ngân hàng

Theo báo cáo của PwC, số lượng người Việt Nam thực hiện thanh toán di động tại các cửa hàng đang phát triển nhanh hơn so với các nơi khác ở Đông Nam Á. Tỷ lệ người tiêu dùng tại Việt Nam sử dụng thanh toán di động từ mức 37% năm 2018 đã tăng lên 61% vào năm 2019.

Tiến tới mục tiêu xã hội không tiền mặt, các phương thức thanh toán phi tiền mặt đang có lợi thế từ chính sách lẫn người tiêu dùng. Theo số liệu của NHNN, số lượng giao dịch năm 2018 thông qua Internet là 255 triệu lượt, tương ứng với giá trị 16 triệu tỷ đồng, tăng 19,5% so với 2017. Giá trị giao dịch thông qua điện thoại là 1,86 triệu tỷ đồng, tăng 169%.

Đây cũng là nguồn cơn thúc đẩy các ngân hàng số hóa trong thời gian qua. Trên thực tế, các ngân hàng sau chu kỳ tăng trưởng chỉ nhờ vào tín dụng truyền thống, đều công bố sẽ sớm số hóa ngân hàng. Bài học từ thị trường Trung Quốc và Ấn Độ cho thấy ngân hàng số là bước đi bắt buộc trong tương lai.

Không chỉ đơn thuần là số hóa về hoạt động thanh toán, số hóa ngân hàng được thực hiện trên quy mô rộng, khi tất cả các hoạt động từ bên ngoài (tiếp cận trực tiếp với khách hàng như hoạt động gửi tiền, cho vay, chuyển tiền,…), và hệ thống bên trong (phân tích dữ liệu lớn để tiến hành thẩm định, đánh giá chất lượng khoản vay, khách hàng,…) đều có thể thực hiện online.

Mặc dù vậy, đa phần các ngân hàng Việt Nam hiện mới triển khai ngân hàng số ở cấp độ chuyển đổi về quy trình và kênh giao tiếp, trong khi đó chuyển đổi về nền tảng dữ liệu chỉ mới được triển khai hạn chế.

Ngân hàng số muốn thành công phải xây dựng dựa trên hành trình khách hàng
Tỷ lệ người tiêu dùng tại Việt Nam sử dụng thanh toán di động đang tăng nhanh

Ông Nguyễn Chiến Thắng – Giám đốc cao cấp Phát triển Kinh doanh dịch vụ ngân hàng số của VPBank cho biết, số hóa ngành ngân hàng cũng như áp dụng lợi thế công nghệ vào bất kỳ ngành nghề nào khác. Chi phí đầu tư ban đầu có thể lớn, tuy nhiên sau khi hoàn thành sẽ giúp giải quyết một khối lượng công việc khổng lồ gấp nhiều lần trước đây với chi phí lại không đổi.

Cách đây 5 năm, 1 tháng tại VPBank diễn ra khoảng 800.000 giao dịch, con số này vào cuối năm 2018 là khoảng 5,5 triệu giao dịch. Trong khi số lượng lẫn quy mô giao dịch tăng vọt lên gấp nhiều lần, mạng lưới quầy giao dịch của VPBank trong những năm qua không phình ra, mà thậm chí có xu hướng thu hẹp lại.

Thành quả này đến từ hoạt động chuyển đổi số của ngân hàng. Nếu năm 2013, có 75% số lượng giao dịch của ngân hàng phải thực hiện tại quầy thì tới năm 2018, con số này chỉ còn 8%, chủ yếu là những hoạt động không thể tiến hành online như mang tiền mặt đến gửi.

Đơn giản hóa các hoạt động tại quầy giao dịch chỉ là một tiện ích trong hoạt động chuyển đổi số của ngân hàng. Với VPBank, Ngân hàng đã có một bước tiền mới khi đưa cả hoạt động cho vay lên môi trường online. Toàn bộ quy trình xử lý phía sau như dữ liệu khách hàng đằng sau, hệ thống khởi tạo khoản vay, xử lý thẩm định để cấp tín dụng,… trên nền tảng số. Khách hàng chỉ cần đưa ra một thông tin cơ bản như số điện thoại hay địa chỉ email, hệ thống của VPBank có thể tổng hợp thông tin từ trung tâm tín dụng (CIC), công ty viễn thông, hay thậm chí cả trên mạng xã hội để xếp hạng tín dụng.

“Đối với khách hàng nhìn từ bên ngoài vào thì hệ thống giao tiếp rất đơn giản và thuận tiện, nhưng đằng sau sự đơn giản đó là cả một hệ thống robot được kết nối với kho dữ liệu lớn, liên tục đọc và phân tích hành vi người dùng đằng sau”, ông Thắng cho biết.

Số hóa cả hoạt động cho vay được xem là hoạt động khá ‘mạo hiểm’ của VPBank khi chỉ một sai sót nhỏ trong việc phân tích dữ liệu tự động sẽ khiến ngân hàng phải trả giá bằng các khoản nợ xấu. Đến cuối năm 2018, khoảng 15% các khoản cho vay của ngân hàng, chủ yếu cho vay tín chấp được thực hiện qua môi trường online.

Hiểu rõ hành trình khách hàng

Có 4 rào cản chính với hoạt động số hóa của ngân hàng, bao gồm niềm tin của người tiêu dùng đối với loại hình dịch vụ mới; phát triển mạng lưới chấp nhận hình thức thanh toán mới; các chính sách hỗ trợ của Chính phủ và công nghệ.

Trong đó công nghệ tuy quan trọng, nhưng lại không phải là rào cản lớn nhất khi xây dựng ngân hàng số. Kể cả ngân hàng có đi tiên phòng về các tính năng mới, các ngân hàng đi sau vẫn có thể sao chép lại nhanh chóng và dễ dàng.

Điểm khác biệt quan trọng nhất giữa các ngân hàng số, theo ông Thắng, nằm ở việc tạo ra một mạng lưới sẵn sàng chấp nhận hình thức thanh toán mới, hay nói nôm na là một hệ sinh thái. Với công nghệ, ngân hàng có thể dễ dàng phân loại khách hàng, tạo tài khoản, thẩm định để cung cấp cho họ một nguồn tài chính. Tuy nhiên, tất cả đều trở nên vô nghĩa nếu không có dịch vụ nào có thể thanh toán online. Đó chính là lúc cần tới hệ sinh thái chấp nhận hình thức thanh toán online.

Việc thiết lập được một hệ sinh thái hoàn chỉnh không đơn giản, đòi hỏi ngân hàng phải hiểu rõ ‘hành trinh khách hàng’. Hành trình này bao gồm từ lúc khách hàng tìm đến ngân hàng, được thẩm định, cung cấp hạn mức chi tiêu và cuối cùng là có càng nhiều lựa chọn để ‘tiêu tiền” càng tốt. Làm sao cho một chuỗi hoạt động thường ngày của họ có thể làm ở bất kỳ đâu, bất kỳ nơi nào, trên bất kỳ thiết bị nào.

Không giống như công nghệ có thể sao chép ngay lập tức, hành trình khách hàng đòi hỏi quá trình tích lũy, hoàn tiện lâu dài. Từ đầu năm 2015, VPBank đã rất chú trọng mở rộng tối đa hệ sinh thái thông qua kết hợp với các nhà cung cấp dịch vụ. Đó là liên kết với các công ty điện lực, viễn thông, hệ thống nước, truyền hình, tài chính, bảo hiểm; cho tới các nhà bán lẻ như nhà hàng, cửa hiệu, siêu thị, tạp hóa,… để họ sẵn sàng chấp nhận thanh toán qua VPBank online. Song song đó, ngân hàng còn cần mở rộng hợp tác với các startup công nghệ (fintech) để tạo ra các dịch vụ thuận tiện nhất cho người dùng. Hiện tại, trong số 27 ví được cấp phép, có hơn một nửa là đối tác của VPBank.

Để người dùng quen với hình thức mới, ngân hàng còn phải chi trả khá nhiều tiền để đào tạo thông qua các chương trình khuyến mãi, điểm thưởng, giảm giá các hóa đơn,…

“Tốn nhiều thời gian và chi phí đầu tư, nhưng lợi ích ngân hàng thu về cũng rất lớn. Với một hệ sinh thái hoàn thiện, người tiêu dùng không còn nhu cầu rút tiền mặt ra để chi tiêu nữa, đồng nghĩa với số dư tài khoản ngày một lớn ở trong ngân hàng”, ông Thắng chia sẻ.

Các doanh nghiệp đầu ngành đang số hóa như thế nào?

Các doanh nghiệp đầu ngành đang số hóa như thế nào?

Diễn đàn quản trị -  6 năm
Tùy lĩnh vực sản xuất, quy mô cũng như chiến lược kinh doanh mà các doanh nghiệp có lộ trình số hóa khác nhau.
Các doanh nghiệp đầu ngành đang số hóa như thế nào?

Các doanh nghiệp đầu ngành đang số hóa như thế nào?

Diễn đàn quản trị -  6 năm
Tùy lĩnh vực sản xuất, quy mô cũng như chiến lược kinh doanh mà các doanh nghiệp có lộ trình số hóa khác nhau.
Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.

Dòng vốn ngoại chực chờ đảo chiều, chứng khoán đón sóng tăng

Dòng vốn ngoại chực chờ đảo chiều, chứng khoán đón sóng tăng

Tài chính -  4 ngày

Xu hướng bán ròng của khối ngoại tại thị trường Việt Nam được kỳ vọng sẽ dần hạ nhiệt với những thông tin tích cực tới từ chính sách vĩ mô, xu hướng dòng tiền.

Ngân hàng lại chạy đua tăng vốn

Ngân hàng lại chạy đua tăng vốn

Tài chính -  6 ngày

Để đáp ứng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng và nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế, nhiều nhà băng năm nay tiếp tục đưa ra các kế hoạch tăng vốn mạnh mẽ.

Sự bứt phá của ngân hàng mở đầu làn sóng nhận sáp nhập và tầm nhìn chiến lược trước thời cuộc

Sự bứt phá của ngân hàng mở đầu làn sóng nhận sáp nhập và tầm nhìn chiến lược trước thời cuộc

Tài chính -  1 tuần

Chỉ trong vòng 3 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn tất việc chuyển giao 4 ngân hàng yếu kém, tất cả đều đã được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt từ năm 2015. Trước đó, nhiều thương vụ nhận sáp nhập đã được thực hiện thành công làm tiền đề cho việc thúc đẩy chủ trương này.

Chứng khoán Đông Nam Á về vực sâu, Việt Nam giữ phong độ vượt trội

Chứng khoán Đông Nam Á về vực sâu, Việt Nam giữ phong độ vượt trội

Tài chính -  1 tuần

Niềm tin trở lại đã giúp cải thiện thanh khoản của thị trường chứng khoán liên tục trong nhiều tuần qua và kéo VN-Index vượt mốc 1.300 điểm.

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  21 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  2 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  2 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  18 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  23 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.