Những chỉ số bất thường của nền kinh tế

Hoàng Đông Thứ tư, 24/04/2024 - 08:00

Đang trong đà phục hồi với một vài con số “đẹp” nhưng theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), phục hồi kinh tế quý I/2024 là thiếu bền vững.

TS. Nguyễn Đình Cung tại tọa đàm Tọa đàm Kinh tế Việt Nam và Thế giới quý I/2024. Ảnh: VnEconomy

Số liệu dễ thấy nhất chứng tỏ sức khỏe của nền kinh tế đang yếu là số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng cao. Riêng quý I/2024, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cao hơn gấp đôi so với doanh nghiệp thành lập mới. Tính bình quân, trong ba tháng đầu năm, cứ mỗi tháng Việt Nam mất đi gần 5 nghìn doanh nghiệp.

Ông Cung nhìn nhận, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nền kinh tế đang gặp phải những khó khăn đáng kể, tổn thương đến tính ổn định và động lực tăng trưởng trong tương lai.

Đi sâu vào phân tích các số liệu, những điểm bất thường tiếp tục được nguyên lãnh đạo CIEM chỉ ra. Cụ thể, chỉ số sản xuất công nghiệp của từng tháng trong quý I/2024 không ổn định, tháng 1 tăng mạnh đến hơn 18%, tháng 2 lại giảm tương đối sâu. Dù tháng 2 là thời điểm Tết Nguyên đán nhưng những con số có sự biến động như vậy là quá lớn so với bình thường.

Mặt khác trong năm 2023 và quý I/2024, tăng trưởng trung bình của giá trị gia tăng sản xuất công nghiệp cao hơn nhiều so với giá trị sản xuất công nghiệp, trong khi thông thường hai con số này chênh lệch nhau không quá lớn.

Điều này càng bất thường khi đặt trong bối cảnh chi phí nguyên vật liệu có dấu hiệu tăng cao. Bởi lẽ chi phí tăng, bán hàng không thay đổi nhưng lợi nhuận lại tăng lên.

Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong quý đầu năm đạt hơn 93 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Riêng tháng 3, xuất khẩu đạt 34 tỷ USD, cao hơn mức trung bình 30 tỷ USD mỗi tháng của Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Cung, mức tăng này chưa đáng kể và sẽ rất khó có thể vượt trong những tháng còn lại bởi tình hình quốc tế diễn biến khó lường và doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn. Điều này dẫn đến hệ quả là nền kinh tế khó có khả năng bứt phá, bởi xuất khẩu là một trong những động lực tăng trưởng chính.

Một động lực tăng trưởng khác là dịch vụ cũng lộ rõ sự hụt hơi khi chỉ tăng hơn 6,1% trong ba tháng đầu năm, tăng trưởng loại trừ yếu tố giá chỉ đạt 5,1%. Lĩnh vực dịch vụ vẫn thấp hơn giai đoạn trước đại dịch và có thể sẽ đi xuống khi nguy cơ lạm phát tăng cao còn thu nhập của người dân không thay đổi.

Tiếp đó, đầu tư công vốn được xem là giải pháp quan trọng để kích thích kinh tế trong bối cảnh thách thức kép suốt những năm qua. Tuy nhiên, tăng trưởng đầu tư công đạt 3,7% trong quý I, tụt dốc mạnh so với mức tăng hơn 21% của quý IV/2023.

Ông Cung dự báo, đầu tư công khó có thể tăng mạnh so với năm 2023 bởi tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, “nhiều người chưa muốn làm”.

Tăng trưởng đầu tư tư nhân, đầu tư doanh nghiệp nhà nước và đầu tư toàn xã hội cũng có sự tụt giảm, duy chỉ có tăng trưởng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là tăng. Điều này cũng thể hiện sự thiếu ổn định trong hoạt động đầu tư, lộ rõ khó khăn trong thu hút vốn vào những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế.

Vốn FDI tăng nhưng mức tăng được nguyên Viện trưởng CIEM nhận xét là không đáng kể. Mặt khác, quy mô vốn đầu tư của mỗi dự án FDI đang có xu hướng giảm. Tính từ năm 2015 trở lại đây, trung bình quy mô mỗi dự án đều thấp hơn mức trung bình của hơn 30 năm thu hút vốn FDI.

Điều này bộc lộ những rủi ro của hoạt động thu hút FDI khi có dấu hiệu doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam kéo theo cả “họ hàng”, tức là những đơn vị phụ trợ, cung ứng. Từ đó, doanh nghiệp trong nước vấp phải sự cạnh tranh gay gắt và ít có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tăng trưởng có thể không phản ánh đúng nền kinh tế

Tăng trưởng có thể không phản ánh đúng nền kinh tế

Tiêu điểm -  1 năm

Tốc độ tăng trưởng của tiêu dùng cuối cùng, tích lũy tài sản đều giảm so với năm 2022 có thể là dấu hiệu cho thấy tăng trưởng năm 2023 thiếu thực chất, không phản ánh đúng sức khỏe của nền kinh tế.

Nghịch lý đằng sau sự phục hồi kinh tế, ổn định vĩ mô?

Nghịch lý đằng sau sự phục hồi kinh tế, ổn định vĩ mô?

Tiêu điểm -  1 năm

Doanh nghiệp nội khát vốn, kiệt quệ trong bức tranh kinh tế đang phục hồi, ổn định vĩ mô được đảm bảo đặt ra nhiều câu hỏi lớn trong cơ cấu tăng trưởng của Việt Nam.

Tiếp tục cảnh báo rủi ro với tăng trưởng kinh tế

Tiếp tục cảnh báo rủi ro với tăng trưởng kinh tế

Tiêu điểm -  1 năm

Theo AMRO, các rủi ro tăng trưởng với triển vọng kinh tế Việt Nam chủ yếu theo hướng tiêu cực.

Nghịch lý đầu tư công

Nghịch lý đầu tư công

Tiêu điểm -  2 năm

Trong khi nhu cầu ngày càng lớn, tổng đầu tư công của Việt Nam lại giảm xuống trong thập kỷ qua, đi cùng với hiệu suất thấp, theo Ngân hàng Thế giới.

Doanh nghiệp nỗ lực giữ giá hàng hoá trước áp lực giá xăng dầu tăng

Doanh nghiệp nỗ lực giữ giá hàng hoá trước áp lực giá xăng dầu tăng

Tiêu điểm -  1 giờ

Dù giá xăng dầu đang tạo áp lực đầu vào ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp sản xuất, bán lẻ và đơn vị tham gia chương trình bình ổn tại TP.HCM vẫn đang nỗ lực “gồng mình” giữ giá, hạn chế tối đa tác động đến người tiêu dùng.

Cân nhắc 400 triệu đồng thành khoản vay giá trị nhỏ

Cân nhắc 400 triệu đồng thành khoản vay giá trị nhỏ

Tiêu điểm -  5 giờ

Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng ngưỡng khoản vay nhỏ từ 100 triệu lên 400 triệu đồng nhằm phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay.

Giá dầu thế giới hôm nay giảm tiếp

Giá dầu thế giới hôm nay giảm tiếp

Tiêu điểm -  6 giờ

Giá dầu thế giới tiếp tục đà giảm khi các thông tin cho thấy nỗ lực đảm bảo nguồn cung của các bên.

Giá xăng dầu tăng vọt bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp xây dựng, công nghiệp

Giá xăng dầu tăng vọt bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp xây dựng, công nghiệp

Tiêu điểm -  6 giờ

Giá xăng dầu và chi phí logistics biến động đang tạo áp lực bao trùm lên một số ngành thuộc chuỗi sản xuất công nghiệp xây dựng.

Xu hướng du lịch thay đổi, điều gì sẽ định hình ngành khách sạn 2026?

Xu hướng du lịch thay đổi, điều gì sẽ định hình ngành khách sạn 2026?

Tiêu điểm -  1 ngày

Những trải nghiệm du lịch mang tính chân thực vẫn sẽ là yếu tố được du khách đề cao.

Vietravel Airlines mở lại đường bay Hà Nội - Bangkok từ cuối tháng 4

Vietravel Airlines mở lại đường bay Hà Nội - Bangkok từ cuối tháng 4

Nhịp cầu kinh doanh -  8 phút

Vietravel Airlines vừa bán trở lại đường bay Hà Nội - Bangkok, đánh dấu bước mở rộng hoạt động quốc tế trong giai đoạn củng cố nguồn lực và làm mới thương hiệu.

Chất lượng quản trị doanh nghiệp qua 'lăng kính' đại hội đồng cổ đông

Chất lượng quản trị doanh nghiệp qua 'lăng kính' đại hội đồng cổ đông

Diễn đàn quản trị -  15 phút

Đại hội đồng cổ đông không chỉ phản ánh việc tuân thủ quy định, mà còn cho thấy chất lượng quản trị và mức độ minh bạch của doanh nghiệp trước nhà đầu tư.

Doanh nghiệp nỗ lực giữ giá hàng hoá trước áp lực giá xăng dầu tăng

Doanh nghiệp nỗ lực giữ giá hàng hoá trước áp lực giá xăng dầu tăng

Tiêu điểm -  1 giờ

Dù giá xăng dầu đang tạo áp lực đầu vào ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp sản xuất, bán lẻ và đơn vị tham gia chương trình bình ổn tại TP.HCM vẫn đang nỗ lực “gồng mình” giữ giá, hạn chế tối đa tác động đến người tiêu dùng.

Khu đất vàng Tây Hồ Tây có thể mang về hơn 500 tỷ lợi nhuận cho Taseco Land

Khu đất vàng Tây Hồ Tây có thể mang về hơn 500 tỷ lợi nhuận cho Taseco Land

Doanh nghiệp -  2 giờ

Việc sớm mua lại các dự án và quỹ đất tại Tây Hồ Tây trước khi thị trường “nóng sốt” vào năm 2020 đã giúp Taseco Land hưởng lợi đáng kể khi giá đất tăng mạnh.

Loạt lãnh đạo doanh nghiệp chi hàng trăm tỷ đồng 'bắt đáy' cổ phiếu

Loạt lãnh đạo doanh nghiệp chi hàng trăm tỷ đồng 'bắt đáy' cổ phiếu

Tài chính -  5 giờ

Nhiều lãnh đạo tập đoàn lớn và người thân vừa đăng ký mua thêm hàng triệu cổ phiếu nhằm gia tăng tỷ lệ sở hữu và củng cố niềm tin nhà đầu tư sau phiên thị trường giảm mạnh.

Giới tinh hoa toàn cầu tái định nghĩa về cuộc sống xa xỉ

Giới tinh hoa toàn cầu tái định nghĩa về cuộc sống xa xỉ

Nhịp cầu kinh doanh -  5 giờ

Những tọa độ thiên tạo - nơi núi, rừng và biển nguyên sơ giao hòa - luôn có sức hấp dẫn đặc biệt với giới tinh hoa đang tìm kiếm một nơi chốn khác biệt để gắn bó lâu dài. Tại Việt Nam, một vùng vịnh dưới chân “thiên hạ đệ nhất hùng quan” Hải Vân đang thu hút sự chú ý của thị trường, với tiềm năng trở thành “thiên đường ẩn cư” mới giữa đại ngàn và biển cả.

VinFast bàn giao 9.903 ô tô điện trong tháng Tết

VinFast bàn giao 9.903 ô tô điện trong tháng Tết

Doanh nghiệp -  5 giờ

VinFast VF 3 tiếp tục khẳng định vững chắc vị thế “mẫu xe quốc dân” của người Việt, khi có tới 2.274 xe được khách hàng lựa chọn trong tháng vừa qua.