Rào cản lớn nhất của trí tuệ nhân tạo chính là con người?

Câu hỏi tồn tại từ những năm 1960

"AI đang thay đổi cách chúng ta sống, học tập và làm việc", TS. Xuedong Huang, Giám đốc công nghệ Tập đoàn Zoom nói về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) tại tuần lễ khoa học công nghệ VinFuture.

Khi cả hội trường lặng đi, ông tiếp tục với câu hỏi đến nay vẫn chưa có lời giải: "Liệu trí tuệ nhân tạo đã thực sự vươn xa hay vẫn chỉ là một giấc mơ".

TS. Xuedong Huang không phải là người đầu tiên nêu ra câu hỏi này. GS. Yann LeCun, Giám đốc khoa học trí tuệ nhân tạo tại Meta kể rằng, từ những năm 1960, người ta đã mơ về một thế giới, nơi AI thay thế hoàn toàn con người. Nhưng năm tháng trôi qua, thực tế lại khác xa.

"AI sẽ không bao giờ toàn năng. AI chỉ xuất sắc ở một vài lĩnh vực, khi được chúng ta dạy dỗ kỹ lưỡng", ông nói.

Cũng xoay quanh những câu hỏi, GS. Đỗ Ngọc Minh đến từ Trường đại học VinUni cho hay: "Nhiều doanh nghiệp nói với chúng tôi rằng họ có ý tưởng lớn về AI, nhưng các giám đốc điều hành thì lại đang lo ngại. Có một rào cản vô hình nào đó khiến mọi người chùn bước trước những điều chưa biết".

Theo ông Minh, rào cản lớn nhất của trí tuệ nhân tạo có thể chính là con người. Câu chuyện này tuy không mới, nhưng nó là bài học nhắc nhở chúng ta rằng, AI không tự nhiên phát triển mà cần sự quyết tâm và niềm tin từ con người.

Tất nhiên, không ai có thể phủ nhận tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của AI. Những mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT của OpenAI, hay Claude của Anthropic đang thay đổi cách loài người giao tiếp và làm việc.

TS. Bùi Hải Hưng, CEO VinAI chia sẻ đầy hào hứng: "AI giờ đây có thể hiểu ngôn ngữ gần như con người. Chúng ta có thể nói với AI bằng cảm xúc, biểu cảm, và nó sẽ hiểu".

Hình ảnh ấy gợi lên sự lạc quan, nhưng cũng đi kèm những thách thức. GS. Leslie Gabriel Valiant, chuyên gia về khoa học máy tính và toán ứng dụng tại Đại học Harvard nhấn mạnh: "AI giống như một cánh cửa mở ra vô vàn lựa chọn, nhưng để tận dụng nó một cách đúng đắn vẫn là bài toán khó".

Tầm nhìn cho Việt Nam trong thời đại trí tuệ nhân tạo

TS. Xuedong Huang tiếp tục câu chuyện của mình: “Điều quan trọng nhất với AI không phải là nó có thể làm gì, mà là chúng ta quản lý nó như thế nào".

Ông chỉ vào một biểu đồ cho thấy mức độ đầu tư khổng lồ vào AI từ các công ty lớn như Meta và Microsoft, nhấn mạnh rằng AI cần được sử dụng như một công cụ hỗ trợ thay vì để kiểm soát hoàn toàn các hệ thống.

GS. Yann LeCun cũng đồng tình, chia sẻ câu chuyện về việc thành lập phòng nghiên cứu FAIR tại Pháp vào năm 2015. "Paris trở thành điểm nóng cho khởi nghiệp AI, nhưng cơ hội cho các nhà khoa học trẻ vẫn rất hạn chế", ông nói.

Nhìn vào hoạt động đầu tư cho AI, các chuyên gia đặt câu hỏi cho Việt Nam: "Làm sao Việt Nam có thể tận dụng AI để vươn mình trong tương lai?"

GS. Đỗ Ngọc Minh cho rằng: "Việt Nam có dân số trẻ, một nguồn nhân lực dồi dào. Nếu tập trung đầu tư vào giáo dục STEM, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm nghiên cứu và ứng dụng AI hàng đầu khu vực".

Đồng quan điểm, TS. Bùi Hải Hưng cũng nhấn mạnh tiềm năng của AI trong lĩnh vực y tế: "Việt Nam có dân số đông và tình trạng y tế đa dạng, đây là mỏ vàng dữ liệu để phát triển các ứng dụng AI". Từ đó, ông gợi ý về việc sử dụng AI để thu thập dữ liệu sức khỏe, hỗ trợ nghiên cứu và sản xuất thuốc.

Khép lại những câu chuyện và giấc mơ về AI, TS. Xuedong Huang khẳng đinh: "AI là công cụ của tương lai". "Nhưng cách chúng ta sử dụng nó sẽ quyết định tương lai đó tốt đẹp đến đâu", ông nói với một nụ cười.

Câu chuyện về AI giờ đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là câu chuyện của con người. Đó là hành trình từ những giấc mơ xa vời đến những ứng dụng thực tiễn, từ những lầm tưởng đến sự thật rõ ràng, và từ những thách thức đến cơ hội.

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới, nơi AI có thể trở thành chìa khóa mở ra một tương lai rực rỡ, nếu chúng ta đủ dũng cảm để bước qua.