Thủ tướng: Không được chuyển giao, Việt Nam vẫn tự phát triển công nghệ

Thủ tướng Phạm Minh Chính hôm nay đã tham dự phiên thảo luận cấp cao “Lưới thông minh: Kết nối thông qua AI tự chủ” trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Malaysia và Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 46.

Cùng góp mặt trong phiên khai mạc của Diễn đàn Kinh tế ASEAN – Hội đồng Hợp tác vùng vịnh (GCC) năm 2025 còn có Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, Tổng giám đốc Tập đoàn G42 (UAE) Peng Xiao, Bộ trưởng Công thương Malaysia Tengku Zafrul Aziz điều phối chương trình.

Tại phiên thảo luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) là một yêu cầu tất yếu, một lựa chọn chiến lược và cần được đặt làm ưu tiên hàng đầu. Ông cho rằng AI đã và đang len lỏi vào mọi khía cạnh của đời sống, từ hỗ trợ giao tiếp, sản xuất kinh doanh đến góp phần phát triển bền vững.

Về hợp tác ASEAN – GCC trong phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), Thủ tướng nhấn mạnh ASEAN phát triển năng động nhờ lực lượng lao động trẻ, đa dạng văn hóa và thị trường rộng. Trong khi đó, GCC dồi dào về năng lượng, tài chính và công nghệ tiên tiến. Hai bên có thể bổ trợ lẫn nhau để kết nối phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực AI.

Ông cho rằng người dân và doanh nghiệp phải là trung tâm, là chủ thể trong kết nối số, trong khi nhà nước đóng vai trò kiến tạo. Hợp tác cần bao trùm cả đào tạo nhân lực, hoàn thiện thể chế, và phát triển hạ tầng AI theo hướng vừa kiểm soát được, vừa tạo điều kiện phát triển.

Về mặt rủi ro và thách thức, Thủ tướng cho rằng AI cũng như mọi công nghệ mới đều có hai mặt. Vấn đề không phải là né tránh mà là làm chủ, phát huy mặt tích cực và hạn chế tác động tiêu cực. Ông nhấn mạnh việc xây dựng một dòng chảy AI mở, an toàn, kiểm soát được là nhiệm vụ của nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà sáng tạo công nghệ.

“Không thể để AI thay thế con người, khiến con người mất việc hay mất đi khả năng sáng tạo”, Thủ tướng nhấn mạnh. “AI là do con người phát minh, nên phải phục vụ con người” và cần khuyến khích phát triển AI, bảo đảm dòng chảy phát triển AI mở nhưng an toàn, kiểm soát được.

Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế đề cao chủ nghĩa đa phương, tăng cường hợp tác để đảm bảo mọi quốc gia đều có cơ hội tiếp cận AI một cách bình đẳng và nhân văn. Theo ông, các nước phát triển cần hỗ trợ các nước đang phát triển về nguồn tài chính ưu đãi, công nghệ và thể chế để không ai bị bỏ lại phía sau trong làn sóng chuyển đổi số.

Về giải pháp cụ thể, Thủ tướng đề xuất tăng cường đầu tư hạ tầng AI như điện, dữ liệu và mạng kết nối; đào tạo nhân lực chất lượng cao có đạo đức, nhân văn; thiết kế thể chế linh hoạt để vừa phát triển vừa kiểm soát. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của chuyển giao công nghệ cao và quản trị thông minh.

Trước thực tế các nước nắm giữ nhiều công nghệ cao vẫn hạn chế chuyển giao và Việt Nam cũng đang bị hạn chế xuất khẩu công nghệ cao, Thủ tướng nhấn mạnh muốn tự chủ thì phải phát triển.

"Nếu Việt Nam được chuyển giao công nghệ thì phát triển nhanh hơn, còn nếu không được chuyển giao thì vẫn phải phát triển, phải tự mày mò, càng áp lực càng nỗ lực, tạo động lực để phát triển", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Trước phát biểu của Thủ tướng Malaysia về hợp tác ASEAN, GCC và Trung Quốc trong lĩnh vực AI, Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng tình rằng ba khu vực có thể phối hợp để tận dụng lợi thế của nhau, hướng tới phát triển hài hòa, cùng thắng, cùng hưởng lợi ích và hạnh phúc chung từ thành quả công nghệ.