Phát triển bền vững

Vòng luẩn quẩn nông nghiệp và tín dụng bao giờ mới thoát?

Phạm Sơn Thứ tư, 20/11/2024 - 08:26

Tín dụng khó tiếp cận, chưa phù hợp với điều kiện sản xuất khiến lúa gạo cũng như ngành nông nghiệp miền Tây chưa phát huy hết tiềm năng.

Nông nghiệp dễ chịu tác động của thời tiết nên ngân hàng e ngại rủi ro tín dụng khi cho vay. Ảnh: Hoàng Anh

Mô hình cánh đồng mẫu lớn được triển khai từ năm 2011, đến năm 2013 có quyết định chính thức của Thủ tướng Chính phủ để tạo hành lang pháp lý. Theo ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, giai đoạn từ 2011 – 2017, mô hình này thu hút sự tham gia của đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã.

Tuy nhiên, đến nay, chỉ còn hai doanh nghiệp duy trì được các cánh đồng liên kết, bao gồm Công ty Trung An. Ông Bình cho biết, các chủ thể tham gia mô hình gặp khó trong tiếp cận tín dụng, dẫn đến việc thanh toán cho các khâu trong chuỗi liên kết bị chậm trễ. Bởi vậy, cánh đồng mẫu lớn “teo nhỏ” dần.

Cũng như nhiều doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu lúa gạo khác, Công ty Trung An rất kỳ vọng và chờ đợi vào Đề án 1 triệu ha lúa chuyên canh bền vững được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cuối tháng 11/2023. Tuy nhiên, nếu không gỡ được nút thắt tín dụng, việc thực hiện đề án cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn tương tự.

Nhu cầu tín dụng của 1 triệu ha lúa

Tổng giám đốc Công ty Trung An nhìn nhận, để thực hiện đề án 1 triệu ha lúa, doanh nghiệp cần vay vốn trong dài hạn, từ 7 – 10 năm để xây dựng, lắp đặt các công trình, thiết bị như máy sấy lúa, silo chứa lúa, các máy móc cơ giới hóa cho hoạt động liên kết từ xay xát, chế biến, đóng gói.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần vay vốn ngắn hạn để có thể thanh toán “tiền tươi” cho bà con nông dân sau mỗi vụ thu hoạch lúa.

Hiện tại, ngân hàng đã cho doanh nghiệp vay vốn ngắn hạn để thực hiện mua bán, xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, điều này mới chỉ giải quyết được phần ngọn, doanh nghiệp không có vốn để đầu tư vào chuỗi liên kết.

Ông Bình cho biết, nếu ngân hàng đồng hành với doanh nghiệp cho vay dài hạn để doanh nghiệp có đủ tiền thu mua lúa gạo cũng như đầu tư bài bản vào chuỗi liên kết sẽ chấm dứt tình trạng ép giá, tranh mua tranh bán rồi đua nhau hạ giá gạo xuất khẩu để có tiền đáo hạn.

Để làm được điều này, các ngân hàng, tổ chức tín dụng cần cho vay khoảng 2 tỷ USD vốn dài hạn và 2 tỷ USD vốn ngắn hạn. Đáp ứng đủ nhu cầu về vốn, đề án 1 triệu ha lúa có thể giúp chuỗi giá trị lúa gạo thu về 10 tỷ USD, chưa tính những cơ hội tăng thêm chẳng hạn như tín chỉ carbon.

“Nếu không được ngân hàng hỗ trợ vốn đầy đủ, tình trạng sản xuất, kinh doanh lúa gạo như hiện nay, Việt Nam tự đánh mất cơ hội khoảng 5 tỷ USD mỗi năm”, ông Bình nói tại hội thảo Thúc đẩy tín dụng cho ngành hàng nông sản chủ lực, đưa đồng bằng sông Cửu Long phát triển nhanh, bền vững.

Gỡ nút thắt vốn

Lý giải cho việc ngành hàng lúa gạo nói riêng và ngành nông nghiệp miền Tây nói chung vẫn khó khăn tiếp cận tín dụng, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trần Việt Trường cho biết, nông nghiệp gặp rủi ro lớn từ biến đổi khí hậu. Thời tiết thất thường có thể tạo tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp nên ngân hàng e ngại khi cho vay.

Bên cạnh đó, quy mô sản xuất nông nghiệp vẫn còn nhỏ lẻ nên ngân hàng khó đánh giá chính xác về rủi ro tín dụng. Nói cách khác, điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, muốn làm cánh đồng lớn, sản xuất tập trung thì cần phải tiếp cận tín dụng nhưng tín dụng cũng mong muốn ngành nông nghiệp sản xuất tập trung, giảm tình trạng manh mún để tránh rủi ro khi cho vay.

Mặt khác, nhiều nông hộ, hợp tác xã có trình độ quản lý tài chính chưa cao, hệ thống sổ sách, kế toán thiếu rõ ràng, gây khó cho ngân hàng, tổ chức tín dụng khi đánh giá khả năng trả nợ.

Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng của ngành nông nghiệp, ví dụ như đất đai bị chia cắt, giá trị không cao nên không đủ thế chấp, ngân hàng chưa có sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu vốn dài hạn của ngành nông nghiệp.

Giải quyết những vướng mắc trên, ông Trường đề xuất tăng cường sự hợp tác giữa các ngân hàng, tổ chức tín dụng với chính quyền địa phương để xây dựng gói tín dụng phù hợp, linh hoạt cho từng đối tượng trong chuỗi giá trị nông sản, tính đến chu kỳ sản xuất và yếu tố mùa vụ trong nông nghiệp.

Song song với đó, các ngân hàng, tổ chức tín dụng cần ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa thủ tục, thời gian xét duyệt khoản vay, nâng cao năng lực định giá tài sản và đánh giá rủi ro tín dụng.

Lãnh đạo TP. Cần Thơ kiến nghị thúc ẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận các chương trình từ trung ương, các dự án ODA cũng như các nguồn lực quốc tế khác. Đồng thời, cần xây dựng chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn để tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, giảm bớt gánh nặng chi phí sản xuất.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh hỗ trợ xây dựng các mô hình hợp tác xã và chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản. Những mô hình này không chỉ góp phần ổn định sản xuất và giảm thiểu rủi ro mà còn giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận các khoản vay với lãi suất thấp hơn thông qua các tổ chức tập thể.

Một giải pháp đặc biệt quan trọng là cơ chế bảo hiểm nông nghiệp, quỹ bảo lãnh tín dụng nông nghiệp để giảm rủi ro sản xuất nông nghiệp, qua đó cũng giảm rủi ro cho ngân hàng, tổ chức tín dụng khi cho vay.

Gỡ 'nút thắt' tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao nhìn từ Tập đoàn TH

Gỡ 'nút thắt' tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao nhìn từ Tập đoàn TH

Tài chính -  1 năm
Nhờ nguồn tín dụng và tư vấn của các ngân hàng thương mại từ những ngày đầu, Tập đoàn TH đã thành công phát triển nông nghiệp hiện đại, trở thành doanh nghiệp đi đầu về nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.
Gỡ 'nút thắt' tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao nhìn từ Tập đoàn TH

Gỡ 'nút thắt' tín dụng cho nông nghiệp công nghệ cao nhìn từ Tập đoàn TH

Tài chính -  1 năm
Nhờ nguồn tín dụng và tư vấn của các ngân hàng thương mại từ những ngày đầu, Tập đoàn TH đã thành công phát triển nông nghiệp hiện đại, trở thành doanh nghiệp đi đầu về nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.
Đề án 1 triệu ha lúa: Trợ lực từ cộng đồng doanh nghiệp

Đề án 1 triệu ha lúa: Trợ lực từ cộng đồng doanh nghiệp

Phát triển bền vững -  2 năm

Xác định là cơ hội lớn cho ngành lúa gạo Việt Nam vươn tầm chất lượng, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhận được nhiều sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp.

Giải quyết tận gốc điểm yếu ngành lúa gạo

Giải quyết tận gốc điểm yếu ngành lúa gạo

Phát triển bền vững -  2 năm

Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 được kỳ vọng sẽ giải quyết vấn đề phân mảnh, nhỏ lẻ, tự phát của ngành lúa gạo, hướng đến chuyên nghiệp, minh bạch, bền vững và có trách nhiệm.

Hỗ trợ ngành lúa gạo tiếp cận vốn vay để khơi luồng lưu thông

Hỗ trợ ngành lúa gạo tiếp cận vốn vay để khơi luồng lưu thông

Tiêu điểm -  5 năm

Phó thống đốc thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề nghị các ngân hàng thương mại tập trung nguồn vốn để đáp ứng kịp thời nhu cầu của doanh nghiệp kinh doanh, đầu tư, chế biến, sản xuất thóc, gạo với thời hạn và lãi suất hợp lý.

Nhà sáng lập Gaia: Trồng rừng hay kiến tạo xã hội bền vững đều cần sự kiên nhẫn

Nhà sáng lập Gaia: Trồng rừng hay kiến tạo xã hội bền vững đều cần sự kiên nhẫn

Phát triển bền vững -  1 ngày

Qua lăng kính của nhà sáng lập Gaia, một xã hội bền vững cũng tựa như một cánh rừng: Cần sự kiên nhẫn bồi đắp và chỉ thực sự hài hòa khi phụ nữ được tự do chọn lối đi, được cống hiến bằng đúng thế mạnh thấu cảm của mình.

Bầu trời mơ ước sau những gánh ve chai

Bầu trời mơ ước sau những gánh ve chai

Phát triển bền vững -  2 ngày

Những người phụ nữ hành nghề ve chai đang âm thầm giữ nhịp tuần hoàn vật liệu, cũng như đánh đổi sức khỏe lấy một tương lai tươi sáng hơn cho thế hệ sau.

Tín chỉ carbon ‘bơm’ vốn cho tăng trưởng kinh tế

Tín chỉ carbon ‘bơm’ vốn cho tăng trưởng kinh tế

Phát triển bền vững -  4 ngày

Việc vận hành thị trường tín chỉ carbon được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn vốn quan trọng cho doanh nghiệp, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Giá trị tín chỉ carbon không chỉ nằm ở quy mô giao dịch

Giá trị tín chỉ carbon không chỉ nằm ở quy mô giao dịch

Phát triển bền vững -  4 ngày

Tín chỉ carbon được niêm yết trên sàn giao dịch có thể giúp doanh nghiệp hoạch định chi phí carbon, qua đó lên kế hoạch giảm phát thải phù hợp.

Chuyển đổi bền vững từ nhà máy đến chuỗi cung ứng

Chuyển đổi bền vững từ nhà máy đến chuỗi cung ứng

Phát triển bền vững -  1 tuần

Phát triển bền vững giờ đây được xác định là năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp, góp phần định hình tương lai kinh tế đất nước.

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

Doanh nghiệp -  1 giờ

Mở rộng từ bất động sản sang hạ tầng khu thương mại tự do và xe điện, KITA Group có thêm dư địa tăng trưởng.

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Diễn đàn quản trị -  1 giờ

Khoảng gần 43.000 doanh nghiệp được thống kê chưa có thông tin kê khai về chủ sở hữu hưởng lợi sẽ bị rà soát và có nguy cơ bị phạt lên đến 100 triệu đồng.

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Bất động sản -  2 giờ

Chủ đầu tư giữ giá niêm yết nhờ các chính sách bán hàng, còn người vay mua nhà phải một mình đối mặt với lãi suất thả nổi. Dù vậy, giới phân tích cho rằng đây chưa phải làn sóng bán tháo.

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

Doanh nghiệp -  2 giờ

Ngày 20/10/2026, VinaCapital đã ký biên bản ghi nhớ với A.P. Moller Capital, công ty quản lý quỹ toàn cầu đầu tư hạ tầng thuộc Tập đoàn A.P. Moller của Đan Mạch, nhằm tìm hiểu các cơ hội hợp tác đầu tư vào hạ tầng giao thông và logistics tại Việt Nam.

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Diễn đàn quản trị -  4 giờ

Tổng giám đốc New Toyo (Vietnam) Nhan Húc Quân cho rằng một doanh nghiệp tiến bộ không chỉ được đánh giá qua số lượng phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo, mà còn ở việc họ có thực sự được trao cơ hội, được lắng nghe và phát huy tối đa năng lực của mình hay không.

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Leader talk -  4 giờ

Đôi khi, thứ khiến doanh nghiệp mắc kẹt lại chính là mô hình từng giúp họ thành công. Gần 20 năm kể từ ngày sáng lập YouNet, từng mua lại cả một doanh nghiệp nước ngoài chỉ để sửa một mô hình kinh doanh sai, đến hôm nay, chúng tôi vẫn tiếp tục đập đi những thành công cũ để đi xa hơn.

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  17 giờ

Lợi nhuận trước thuế FPT tăng 17% so với cùng kỳ 9 tháng năm ngoái, các mảng dịch vụ AI, dữ liệu đều ghi nhận tín hiệu tích cực.

Đọc nhiều