Ba thách thức của doanh nghiệp sản xuất

Quỳnh Chi Thứ bảy, 08/04/2023 - 10:39

Nắm được các nguyên tắc để thiết kế và triển khai một chương trình cải tiến bền vững không chỉ giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với bối cảnh nhiều thách thức hiện nay mà còn giúp tổ chức trang bị một nền tảng mới để sẵn sàng cho cạnh tranh và chiếm lĩnh vị trí trong chuỗi cung ứng khi điều kiện trở nên thuận lợi hơn.

Ông Phạm Minh Thắng, Phó Chủ tịch VASI chia sẻ về cải tiến trong doanh nghiệp sản xuất

Ba sức ép 

Doanh nghiệp sản xuất đang đứng trước nhiều sức ép đến từ ngoại cảnh, đặc biệt là khi 2023 được đánh giá là một năm khó để xây dựng kịch bản tăng trưởng trong doanh nghiệp, lợi nhuận có thể sẽ mỏng và giá thành sản xuất tăng cao. Thay vì chỉ chú trọng vào chất lượng như trước đây thì việc tập trung cải thiện tiến độ và chi phí là vấn đề mà doanh nghiệp sản xuất buộc phải quan tâm nếu muốn gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Cùng với đó, sự thay đổi quá nhanh về bối cảnh thị trường cũng khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất dễ bị tụt lại phía sau. Để có thể thích nghi, cải tiến kịp thời và phù hợp với bối cảnh, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời hai yếu tố: nắm chắc thực trạng bản thân, và triển khai đồng bộ các thay đổi.

Cuối cùng, doanh nghiệp sản xuất cũng chịu thêm một sức ép đến từ mức độ cạnh tranh về lao động và công nghệ. Sau Covid-19, mức độ gắn bó của nhân viên với doanh nghiệp giảm sút, nhiều nhân sự nghỉ việc khiến doanh nghiệp lâm vào tình trạng thiếu hụt nhân công. Bên cạnh đó, tỷ trọng công nghệ chung trong các nhà máy sản xuất tăng, đòi hỏi doanh nghiệp cần đầu tư và ứng dụng mạnh mẽ phần mềm để đảm bảo lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ khác.

Những sức ép trên đặt ra 3 thách thức cho doanh nghiệp sản xuất: hiệu suất phải tăng một cách liên tục và chi phí cần được tối ưu; tăng cường sự phối hợp giữa các đội nhóm, đơn vị, các cấp; và tạo ra các cơ hội để phát triển, thúc đẩy năng lực cá nhân của nhân sự và đầu tư công nghệ.

"Chúng ta có tài chính và công nghệ, nhưng đó không phải là lợi thế cạnh tranh bền vững vì doanh nghiệp nào cũng có thể đầu tư được. Nhưng nếu chúng ta cải tiến và tốc độ cải tiến nhanh hơn, chắc chắn đó sẽ là một lợi thế cạnh tranh bền vững mà không ai có thể bắt chước được", ông Phạm Minh Thắng, Giám đốc P&Q Solutions, Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) khẳng định.

Nguyên tắc bất di bất dịch

Theo ông Thắng, mỗi doanh nghiệp sẽ có đặc thù và mục tiêu khác nhau nên cách thức cải tiến khác nhau nhưng nhìn chung, chương trình cải tiến nào cũng cần tập trung vào ba thứ cơ bản: tôn trọng con người, cải tiến liên tục, và cải tiến dựa trên tư duy khoa học.

Con người là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp mà không một máy móc nào có thể thay thế. Con người có thể tự học, tự cải thiện, tự tiến bộ qua thời gian, thực hiện những mục tiêu thách thức và liên tục đổi mới sáng tạo. Vì vậy, các hoạt động, chiến lược cải tiến tại doanh nghiệp nên tập trung vào nhân sự của doanh nghiệp đó. Ngoài ra, con người có tính xã hội cao nên doanh nghiệp cần gắn mối cá nhân người lao động với các mối quan hệ xung quanh để kích thích sự phát triển của họ.

Cùng với đó, ngay từ khi bắt đầu, doanh nghiệp cần xác định phải thực hiện hoạt động cải tiến liên tục. Cải tiến không phải là những hoạt động phụ thuộc vào thời điểm, mang tính bộc phát, mà cần thực hiện đầy đủ tất cả các bước trong vòng tròn PDCA một cách thường xuyên: nắm bắt hiện trạng, xác định mục tiêu, lên kế hoạch, thực hiện kiểm tra, điều chỉnh và lặp lại.

Cải tiến phải xuất phát từ hiện trạng doanh nghiệp và thực tế xung quanh. Khi doanh nghiệp nắm rõ hiện trạng, hiện thực thì những ý tưởng cải tiến sẽ đến. 

“Cải tiến là quá trình học tập: đưa ra các giải pháp cho thực trạng, kiểm định cách giải pháp đó qua thực tiễn và rút ra bài học kinh nghiệm”, ông Thắng nói trong chia sẻ tại sự kiện "Dẫn dắt cải tiến - kiến tạo đổi thay trong doanh nghiệp sản xuất" do Base.vn tổ chức.

Thiết kế chương trình cải tiến bền vững

Để thiết kế được một chương trình cải tiến, doanh nghiệp cần đảm bảo: các yếu tố cốt lõi của một chương trình cải tiến, người tham gia chương trình cải tiến, lựa chọn hình thức cải tiến phù hợp, và các bước triển khai chương trình cải tiến.

Theo Giám đốc P&Q Solutions, một chương trình cải tiến thành công cần phải đảm bảo 3 yếu tố. Một là tầm nhìn và nhận thức về cải tiến của người lãnh đạo, phải hiểu rõ vai trò và lợi ích của cải tiến, cách thức mà cải tiến có thể giúp doanh nghiệp hiện thực hóa kế hoạch kinh doanh. Hai là sự tham gia của toàn bộ đội ngũ ở mọi cấp - yếu tố tiên quyết giúp xây dựng một hệ thống cải tiến thành công. Ba là lựa chọn được mô hình dẫn dắt cải tiến phù hợp với đặc thù và nội tại doanh nghiệp.

Theo đó, chương trình cải tiến cần được áp dụng đối với mọi cấp trong doanh nghiệp: từ thành viên tổ sản xuất, quản lý hiện trường, quản lý cấp trung đến lãnh đạo cấp cao.

Quy tắc bất di bất dịch của cải tiến trong doanh nghiệp sản xuất
Chương trình cải tiến trong doanh nghiệp cần sự tham gia của nhân sự ở mọi cấp

Trong đó, thành viên tổ sản xuất có nhiệm vụ duy trì tiêu chuẩn và đề xuất cải tiến; quản lý hiện trường có nhiệm vụ thực hiện các cải tiến nhỏ cấp dây chuyền, cấp công đoạn; quản lý cấp trung có nhiệm vụ thực hiện các cải tiến lớn hơn trên dòng chảy giá trị; và lãnh đạo cấp cao có nhiệm vụ đưa ra các sáng kiến đổi mới, đồng thời vẫn hỗ trợ duy trì tiêu chuẩn và xem xét các đề xuất đưa từ dưới lên.

Về các hình thức cải tiến, hiện nay có 6 hình thức thường được sử dụng trong các doanh nghiệp sản xuất. Các hình thức này được sắp xếp theo thứ tự tăng dần về mức độ ảnh hưởng, giảm dần về tần suất thực hiện: nhóm chất lượng, đề xuất cải tiến, kaizen nhỏ, dự án/sự kiện kaizen, cải tiến hiện trường sản xuất, chuyển đổi doanh nghiệp tinh gọn.

Tùy vào mục đích mà doanh nghiệp có cách lựa chọn hình thức cải tiến phù hợp. Ngoài ra, tùy vào từng giai đoạn và lĩnh vực mà doanh nghiệp có thể áp dụng cùng lúc nhiều hình thức cải tiến hoặc ưu tiên áp dụng một số hình thức.

Khi xác định được hình thức cải tiến phù hợp, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ các bước trong chương trình cải tiến như sau: Xác định mục đích, Nắm bắt hiện trạng, Thiết lập điều kiện mục tiêu, Triển khai thử nghiệm đối sách, và Tiêu chuẩn hóa.

"Chỉ khi hiểu rõ được bản chất, thực trạng và đặc thù của doanh nghiệp, lãnh đạo mới có thể thiết kế được chương trình cải tiến, từ đó có cách thức cải tiến bộ máy vận hành, phân công trách nhiệm, đo lường và đánh giá nhân sự phù hợp nhất. Tùy vào mỗi doanh nghiệp, mỗi giai đoạn, người lãnh đạo sẽ lựa chọn những hình thức thiết kế chương trình cải tiến khác nhau", ông Thắng cho biết thêm.

Quy tắc bất di bất dịch của cải tiến trong doanh nghiệp sản xuất 1
Quy trình 5 bước theo mô hình cải tiến Toyota Kata

Trong bối cảnh của những năm trở lại đây, khi đòi hỏi của thị trường càng trở nên khắt khe và tỉ trọng công nghệ trong các nhà máy sản xuất tăng lên, ứng dụng công nghệ trong một chương trình cải tiến càng trở thành nhu cầu tất yếu. Doanh nghiệp sản xuất không chỉ cần các thiết bị tự động hóa phục vụ trong dây chuyền sản xuất, mà còn cần các phần mềm giúp họ chuẩn hóa, tăng tốc vận hành và sản sinh các báo cáo hiệu quả trong quá trình sản xuất.

“Sức lao động của con người có giới hạn. Dù có cố mấy, thức đêm đến mấy, thì vẫn có những việc mình không thể làm được bằng máy móc. Công nghệ thông tin có thể thay thế biết bao sức lao động của con người, mà lại rất ít sai sót; cũng có thể giải phóng sự quản lý mệt nhọc, kém hiệu quả của người đứng đầu”, ông Đỗ Văn Mạnh, Phó tổng Giám đốc Công ty CP Phát triển kỹ thuật công nghệ EDH nhận định.

"Thực trạng giá thành sản xuất cao là vấn đề chung của ngành và thị trường, nhưng chính điều này chứng minh rằng còn rất nhiều dư địa cho các hoạt động cải tiến, tối ưu bộ máy. Doanh nghiệp nào có thể tận dụng được công nghệ để nâng cao hiệu suất của chương trình cải tiến, doanh nghiệp đó sẽ có thêm lợi thế", Phó Chủ tịch VASI kết luận.

Cải tiến không phải đích đến, mà là công cụ giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản để đi đến đích. Trong bối cảnh 2023 không có kịch bản tăng trưởng, một chương trình cải tiến hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp sản xuất tối ưu thêm về chi phí, giá thành sản xuất, từ đó tăng thêm lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Chuyển đổi số là một vòng xoay cải tiến

Chuyển đổi số là một vòng xoay cải tiến

Diễn đàn quản trị -  2 năm
Theo bà Nguyễn Phương Tú, Phó Giám đốc Triển khai của Base, chuyển đổi số là vòng xoay cải tiến với quy trình - công nghệ - dữ liệu. Muốn cải tiến cần tích lũy, muốn có tích lũy cần cải tiến liên tục.
Chuyển đổi số là một vòng xoay cải tiến

Chuyển đổi số là một vòng xoay cải tiến

Diễn đàn quản trị -  2 năm
Theo bà Nguyễn Phương Tú, Phó Giám đốc Triển khai của Base, chuyển đổi số là vòng xoay cải tiến với quy trình - công nghệ - dữ liệu. Muốn cải tiến cần tích lũy, muốn có tích lũy cần cải tiến liên tục.
Sản xuất thông minh: Hướng đi cần thiết cho các doanh nghiệp sản xuất

Sản xuất thông minh: Hướng đi cần thiết cho các doanh nghiệp sản xuất

Tiêu điểm -  2 năm

Để không bị bỏ lại trong cuộc đua hội nhập và trở thành mảnh ghép của chuỗi cung ứng toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam cần xem xét việc áp dụng sản xuất thông minh vào dây chuyền sản xuất, tạo nhiều tiềm năng cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Ba bài toán lớn khi chuyển đổi số doanh nghiệp sản xuất

Ba bài toán lớn khi chuyển đổi số doanh nghiệp sản xuất

Diễn đàn quản trị -  2 năm

Trong bối cảnh chuyển đổi số, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất phải đối mặt với nhiều vấn đề để có thể hạn chế tối đa sự đứt gãy, gián đoạn trong phương thức cộng tác và vận hành doanh nghiệp.

Sản xuất tinh gọn: Động lực lớn của doanh nghiệp sản xuất

Sản xuất tinh gọn: Động lực lớn của doanh nghiệp sản xuất

Tiêu điểm -  2 năm

Sản xuất tinh gọn là một trong những phương pháp quản trị hiện đại nhằm tinh gọn hóa sản xuất, giảm thiểu lãng phí trong doanh nghiệp, gia tăng hiệu quả kinh doanh.

Doanh nghiệp sản xuất thích ứng với bình thường mới

Doanh nghiệp sản xuất thích ứng với bình thường mới

Tiêu điểm -  3 năm

Trong giải đoạn bình thường mới, các hoạt động sản xuất kinh doanh ở nhiều địa phương đang tiếp tục được tăng tốc. Nhiều tỉnh thành đã ghi nhận trên 90% doanh nghiệp hoạt động, khôi phục chuỗi sản xuất trở lại.

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  1 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  22 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Nguồn tiền cho phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số

Nguồn tiền cho phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số

Tiêu điểm -  1 ngày

Chính phủ dành 51.000 tỷ đồng cùng 1% chi thường xuyên, đồng thời đẩy mạnh hợp tác công tư để tài trợ vốn cho các mục tiêu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trump Organization muốn đẩy nhanh tiến độ dự án 1,5 tỷ USD ở Hưng Yên

Trump Organization muốn đẩy nhanh tiến độ dự án 1,5 tỷ USD ở Hưng Yên

Tiêu điểm -  1 ngày

Mong muốn này được ông Charles James Boyd Bowman, Tổng giám đốc dự án của Tập đoàn Trump Organization tại Việt Nam, chia sẻ trong cuộc gặp với Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Tiến tới Chính phủ không giấy tờ, quản trị thông minh

Tiến tới Chính phủ không giấy tờ, quản trị thông minh

Tiêu điểm -  1 ngày

Chính phủ đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới Chính phủ không giấy tờ và điều hành trên môi trường điện tử dựa trên dữ liệu.

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  1 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  1 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  13 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  18 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  22 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  22 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.

Sở hữu 'thần dược', The Komorebi dẫn đầu xu hướng sống nghỉ dưỡng xa xỉ gắn với chăm sóc sức khỏe

Sở hữu 'thần dược', The Komorebi dẫn đầu xu hướng sống nghỉ dưỡng xa xỉ gắn với chăm sóc sức khỏe

Nhịp cầu kinh doanh -  23 giờ

Tại phân khu phong cách Nhật The Komorebi (Vinhomes Royal Island, Hải Phòng), đặc quyền tắm khoáng nóng Onsen suốt bốn mùa mang đến cho cư dân trải nghiệm nghỉ dưỡng đỉnh cao ngay tại nhà, đồng thời đưa phân khu trở thành điểm đến dẫn đầu xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe tại miền Bắc.