Phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường bằng cơ chế thị trường

Phạm Sơn Thứ sáu, 28/01/2022 - 10:40

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất hay thị trường tín chỉ carbon là những công cụ bảo vệ môi trường dựa trên cơ chế thị trường, đặt nguồn lợi về tài chính làm động lực cho sự thay đổi mang tính bền vững.

Luật Bảo vệ môi trường 2020 đi vào hiệu lực với nhiều điểm nhấn quan trọng, hứa hẹn tạo sự đột phá cho hoạt động bảo vệ môi trường. Trên quan điểm “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, nhiều nhóm công cụ đã được đưa ra, đặt trách nhiệm về tài chính cho những hoạt động gây ô nhiễm.

Kể từ năm 2022, nhà sản xuất, nhập khẩu những sản phẩm tạo ra rác thải khó xử lý, thu gom, không có giá trị tái chế sẽ phải đóng thêm mức phí đóng góp vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Đây là một nội dung của công cụ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Theo giải thích của Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và môi trường, công cụ này nhằm tạo ra động lực giúp doanh nghiệp phải thay đổi thiết kế sản phẩm, sử dụng nguyên vật liệu làm sao tăng hiệu quả thu gom và khả năng tái chế, xử lý.

Khoản phí đóng góp sẽ được chi cho những đơn vị thu gom, xử lý, tái chế các loại rác thải nói trên, cũng như hỗ trợ các nghiên cứu, sáng kiến, giải pháp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực quản lý chất thải.

Bên cạnh đó, kể từ năm 2024, đối với một số ngành hàng như bao bì, săm lốp, pin và ắc quy…, nhà sản xuất được lựa chọn giữa tự thực hiện thu gom, tái chế hoặc đóng phí vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Nguồn thu mới cho Quỹ Bảo vệ môi trường

Khoản phí đóng góp sẽ cao hơn chi phí tự tổ chức thu gom, tái chế, nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp tương tự như trên. Thông tư quy định chi tiết hiện đang được Bộ Tài nguyên và môi trường xây dựng, sẽ sớm ban hành trong thời gian tới.

Hiện tại, cộng đồng doanh nghiệp đang có những bước chuẩn bị để thực thi công cụ EPR, có thể kể đến như Chương trình Việt Nam Tái chế của nhóm ngành điện tử; Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) của nhóm ngành bao bì…

Một công cụ khác được triển khai là tín chỉ carbon, về bản chất là một loại “giấy phép” cho phép chủ sở hữu được phát thải một lượng khí thải carbon nhất định.

Dự kiến, đến năm 2025, sàn giao dịch tín chỉ carbon sẽ được triển khai thí điểm. Trên sàn giao dịch này, những đơn vị có lượng phát thải cao như nhiệt điện, luyện kim, khai khoáng… sẽ phải mua tín chỉ của những cơ sở sản xuất, kinh doanh có lượng phát thải thấp hay có khả năng thu hồi carbon.

Với công cụ EPR và sàn giao dịch tín chỉ carbon, sẽ có một nguồn vốn đáng kể rót vào những lĩnh vực bảo vệ môi trường như thu gom, xử lý, tái chế rác thải; năng lượng sạch; trồng rừng…

Đáng chú ý, nguồn vốn này không đến từ Nhà nước mà đến từ chính những doanh nghiệp, tổ chức có hoạt động gây ô nhiễm môi trường. Như vậy, những công cụ kể trên vừa đẩy mạnh hoạt động bảo vệ môi trường, vừa tạo tác động hạn chế những hành vi gây ô nhiễm mà không đòi hỏi nhiều nguồn lực của Nhà nước.

Theo ông Hoàng Đức Vượng, Chủ tịch Chi hội nhựa tái sinh, những công cụ này chính là đang bảo vệ môi trường dựa trên cơ chế thị trường. Trong đó, nguồn lợi về tài chính là động lực để giảm bớt hành vi gây ô nhiễm, tăng cường giải pháp giải quyết ô nhiễm, trái ngược lại với suy nghĩ trước đây là “bất chấp môi trường vì lợi ích kinh tế”.

Chiến lược tích lũy tín chỉ carbon tại Vietnam Airlines

Chiến lược tích lũy tín chỉ carbon tại Vietnam Airlines

Phát triển bền vững -  23 giờ

Với Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines, cuộc chơi Net Zero không chỉ là trách nhiệm mà còn là một bài toán quản trị đầy thách thức.

Xây 'tuyến phòng thủ xanh' ứng phó thiên tai cực đoan

Xây 'tuyến phòng thủ xanh' ứng phó thiên tai cực đoan

Phát triển bền vững -  1 tuần

Khi các kỷ lục mưa lũ liên tục bị phá vỡ, trồng và phục hồi rừng đang được nhìn nhận như tuyến phòng thủ chiến lược, bền vững nhất của Việt Nam trước biến đổi khí hậu.

Từ gánh nặng carbon đến bước ngoặt chuyển đổi xanh của ngành xây dựng Việt Nam

Từ gánh nặng carbon đến bước ngoặt chuyển đổi xanh của ngành xây dựng Việt Nam

Phát triển bền vững -  1 tuần

Đô thị hóa tăng tốc, gánh nặng carbon ngành xây dựng ngày càng rõ. Bài toán không còn là xây nhiều hay nhanh, mà là xây thế nào để không cản trở Net Zero 2050.

Áp lực gia tăng lên ĐBSCL, xu hướng di cư sẽ phổ biến hơn những năm tới

Áp lực gia tăng lên ĐBSCL, xu hướng di cư sẽ phổ biến hơn những năm tới

Phát triển bền vững -  1 tuần

Vai trò của nông nghiệp ngày càng giảm cùng với biến đổi khí hậu và quản lý nguồn nước thượng nguồn nằm ngoài tầm kiểm soát sẽ làm gia tăng các cú sốc môi trường lên vùng ĐBSCL.

Danh mục phân loại xanh: Vẫn nhiều thách thức nội tại

Danh mục phân loại xanh: Vẫn nhiều thách thức nội tại

Phát triển bền vững -  2 tuần

Với phân loại xanh, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các thách thức mang tính cấu trúc như nâng cao năng lực nhân sự, yêu cầu dữ liệu và quản trị, theo đại diện Đại học Quản lý Singapore.

Hạ tầng Gelex được định giá gần 1 tỷ USD

Hạ tầng Gelex được định giá gần 1 tỷ USD

Doanh nghiệp -  1 giờ

Với 100 triệu cổ phiếu được đấu giá thành công ở mức giá trúng bình quân 28.820 đồng/cổ phiếu, Hạ tầng Gelex được thị trường định giá lên tới gần 1 tỷ USD.

5 trụ cột chuyển đổi số của LPBank

5 trụ cột chuyển đổi số của LPBank

Tài chính -  1 giờ

Trong thời gian tới, nền tảng công nghệ hiện đại sẽ là tiền đề quan trọng để LPBank triển khai các kế hoạch tiếp theo, đặc biệt trong năm 2026.

Đã đến lúc ngành ngân hàng đi những bước chậm rãi nhưng chắc chắn?

Đã đến lúc ngành ngân hàng đi những bước chậm rãi nhưng chắc chắn?

Tài chính -  2 giờ

Báo cáo của SHS nhìn nhận, hệ thống ngân hàng chỉ thực sự bền vững khi tự thân nó an toàn, chứ không thể mãi dựa vào việc kéo dài kỳ hạn hay đặt cược vào tăng trưởng để che lấp rủi ro.

iCheck được vinh danh Top 10 Make in Viet Nam 2025

iCheck được vinh danh Top 10 Make in Viet Nam 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  2 giờ

Hệ sinh thái số hoá sản phẩm iCheck vừa được vinh danh trong Top 10 giải thưởng Make in Viet Nam 2025 ở hai hạng mục sản phẩm công nghệ số xuất sắc.

Quy định mức lương tối thiểu vùng 2026 và lưu ý cho doanh nghiệp

Quy định mức lương tối thiểu vùng 2026 và lưu ý cho doanh nghiệp

Sổ tay quản trị -  2 giờ

Lương tối thiểu vùng 2026 tăng từ 250 – 350 nghìn đồng/tháng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, áp dụng cho doanh nghiệp và người lao động theo hợp đồng.

Lãi suất cho vay mới giảm xuống còn 6,96%/năm

Lãi suất cho vay mới giảm xuống còn 6,96%/năm

Tài chính -  2 giờ

Đến ngày 31/11/2025, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản vay mới của hệ thống ngân hàng đã giảm xuống còn 6,96%/năm, tạo tiền đề hỗ trợ doanh nghiệp.

Business Traveller dự báo cú bùng nổ đưa Phú Quốc vào top điểm đến hàng đầu khu vực

Business Traveller dự báo cú bùng nổ đưa Phú Quốc vào top điểm đến hàng đầu khu vực

Nhịp cầu kinh doanh -  2 giờ

Business Traveller - Tạp chí du lịch uy tín của Anh dành cho giới doanh nhân – vừa đưa Phú Quốc vào danh sách những điểm đến xu hướng và “hot” nhất toàn cầu, đồng thời dự báo về một cuộc “lột xác ngoạn mục” của hòn đảo này trong thời gian tới.