Phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường bằng cơ chế thị trường

Phạm Sơn Thứ sáu, 28/01/2022 - 10:40

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất hay thị trường tín chỉ carbon là những công cụ bảo vệ môi trường dựa trên cơ chế thị trường, đặt nguồn lợi về tài chính làm động lực cho sự thay đổi mang tính bền vững.

Luật Bảo vệ môi trường 2020 đi vào hiệu lực với nhiều điểm nhấn quan trọng, hứa hẹn tạo sự đột phá cho hoạt động bảo vệ môi trường. Trên quan điểm “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, nhiều nhóm công cụ đã được đưa ra, đặt trách nhiệm về tài chính cho những hoạt động gây ô nhiễm.

Kể từ năm 2022, nhà sản xuất, nhập khẩu những sản phẩm tạo ra rác thải khó xử lý, thu gom, không có giá trị tái chế sẽ phải đóng thêm mức phí đóng góp vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Đây là một nội dung của công cụ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Theo giải thích của Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và môi trường, công cụ này nhằm tạo ra động lực giúp doanh nghiệp phải thay đổi thiết kế sản phẩm, sử dụng nguyên vật liệu làm sao tăng hiệu quả thu gom và khả năng tái chế, xử lý.

Khoản phí đóng góp sẽ được chi cho những đơn vị thu gom, xử lý, tái chế các loại rác thải nói trên, cũng như hỗ trợ các nghiên cứu, sáng kiến, giải pháp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực quản lý chất thải.

Bên cạnh đó, kể từ năm 2024, đối với một số ngành hàng như bao bì, săm lốp, pin và ắc quy…, nhà sản xuất được lựa chọn giữa tự thực hiện thu gom, tái chế hoặc đóng phí vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Nguồn thu mới cho Quỹ Bảo vệ môi trường

Khoản phí đóng góp sẽ cao hơn chi phí tự tổ chức thu gom, tái chế, nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp tương tự như trên. Thông tư quy định chi tiết hiện đang được Bộ Tài nguyên và môi trường xây dựng, sẽ sớm ban hành trong thời gian tới.

Hiện tại, cộng đồng doanh nghiệp đang có những bước chuẩn bị để thực thi công cụ EPR, có thể kể đến như Chương trình Việt Nam Tái chế của nhóm ngành điện tử; Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) của nhóm ngành bao bì…

Một công cụ khác được triển khai là tín chỉ carbon, về bản chất là một loại “giấy phép” cho phép chủ sở hữu được phát thải một lượng khí thải carbon nhất định.

Dự kiến, đến năm 2025, sàn giao dịch tín chỉ carbon sẽ được triển khai thí điểm. Trên sàn giao dịch này, những đơn vị có lượng phát thải cao như nhiệt điện, luyện kim, khai khoáng… sẽ phải mua tín chỉ của những cơ sở sản xuất, kinh doanh có lượng phát thải thấp hay có khả năng thu hồi carbon.

Với công cụ EPR và sàn giao dịch tín chỉ carbon, sẽ có một nguồn vốn đáng kể rót vào những lĩnh vực bảo vệ môi trường như thu gom, xử lý, tái chế rác thải; năng lượng sạch; trồng rừng…

Đáng chú ý, nguồn vốn này không đến từ Nhà nước mà đến từ chính những doanh nghiệp, tổ chức có hoạt động gây ô nhiễm môi trường. Như vậy, những công cụ kể trên vừa đẩy mạnh hoạt động bảo vệ môi trường, vừa tạo tác động hạn chế những hành vi gây ô nhiễm mà không đòi hỏi nhiều nguồn lực của Nhà nước.

Theo ông Hoàng Đức Vượng, Chủ tịch Chi hội nhựa tái sinh, những công cụ này chính là đang bảo vệ môi trường dựa trên cơ chế thị trường. Trong đó, nguồn lợi về tài chính là động lực để giảm bớt hành vi gây ô nhiễm, tăng cường giải pháp giải quyết ô nhiễm, trái ngược lại với suy nghĩ trước đây là “bất chấp môi trường vì lợi ích kinh tế”.

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Biến tín chỉ carbon thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp

Phát triển bền vững -  2 ngày

Hệ thống kỹ thuật và pháp lý phù hợp sẽ đảm bảo đưa tín chỉ carbon trở thành tài sản có giá trị, giúp doanh nghiệp kiếm lời từ nỗ lực giảm phát thải.

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Hoàn thiện công nhận 40 sản phẩm OCOP 5 sao giai đoạn 2021 – 2025

Phát triển bền vững -  1 tuần

Bộ Nông nghiệp và môi trường vừa chính thức công bố danh sách 40 sản phẩm đạt hạng 5 sao cấp quốc gia trong đợt đánh giá cuối cùng của giai đoạn 2021 - 2025.

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Cuộc khủng hoảng lòng tham và lời giải từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon

Phát triển bền vững -  1 tuần

Kinh tế tuần hoàn khởi nguồn từ triết lý tuần hoàn tự nhiên, cùng với tín chỉ carbon, trở thành giải pháp cốt lõi cho sự sống còn của nhân loại trước khủng hoảng.

Thoát 'bẫy' tín chỉ carbon giá trị thấp

Thoát 'bẫy' tín chỉ carbon giá trị thấp

Phát triển bền vững -  1 tuần

Sở hữu tiềm năng lớn về tín chỉ carbon, Việt Nam đang phải đối mặt với bài toán sinh tử: làm thế nào để không rơi vào bẫy "bán rẻ" tài nguyên xanh?

Tín chỉ carbon và bài toán ‘cơm áo gạo tiền’ của lâm dân

Tín chỉ carbon và bài toán ‘cơm áo gạo tiền’ của lâm dân

Phát triển bền vững -  1 tuần

Tín chỉ carbon là giải pháp đảm bảo sinh kế rừng cho bà con lâm dân, thay cho những mô hình độc canh cây công nghiệp gây hệ lụy lâu dài cho môi trường.

Chuyên gia SHS: Nâng hạng là lời mời, niềm tin mới là 'nam châm' hút vốn

Chuyên gia SHS: Nâng hạng là lời mời, niềm tin mới là 'nam châm' hút vốn

Tài chính -  30 phút

Thị trường không lớn lên bằng bước nhảy vội mà bằng tích lũy niềm tin, dòng vốn chỉ tìm đến khi nền tảng đủ vững, luật chơi rõ ràng và vận hành đáng tin cậy.

Lãi quý I/2026 tăng mạnh, Vinamilk duy trì cổ tức tiền mặt 43,5%

Lãi quý I/2026 tăng mạnh, Vinamilk duy trì cổ tức tiền mặt 43,5%

Doanh nghiệp -  31 phút

Vượt qua những rào cản về thuế quan và sức mua suy giảm, Vinamilk vừa công bố con số lợi nhuận quý I/2026 tăng trưởng kỷ lục 55%.

'Bầu sữa' cá tra và giấc mơ năng lượng lớn tại Lào của Tập đoàn Sao Mai

'Bầu sữa' cá tra và giấc mơ năng lượng lớn tại Lào của Tập đoàn Sao Mai

Tiêu điểm -  36 phút

Gánh khoản nợ khổng lồ, Tập đoàn Sao Mai vẫn nuôi tham vọng đầu tư năng lượng lớn tại Lào với mục tiêu lợi nhuận gấp hơn 6,5 lần trong năm nay.

Nam Mê Kông khởi công tổ hợp căn hộ cao cấp ở TP.HCM

Nam Mê Kông khởi công tổ hợp căn hộ cao cấp ở TP.HCM

Nhịp cầu kinh doanh -  1 giờ

Dự án Nam Mekong Grand Plaza có tổng vốn đầu tư gần 4.000 tỷ đồng, dự kiến đưa ra thị trường 1.622 căn hộ góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở tại khu vực phía Bắc TP.HCM.

Giá vàng hôm nay 23/4/2026: Không chỉ là tài sản trú ẩn

Giá vàng hôm nay 23/4/2026: Không chỉ là tài sản trú ẩn

Vàng -  1 giờ

Giá vàng hôm nay 23/4/2026 giảm 800.000 đồng/lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn SJC, khi giá quốc tế đi ngang giữa căng thẳng Trung Đông khi vàng không chỉ là tài sản trú ẩn.

Kiềng ba chân giúp Vinasun chống chọi thị trường taxi khốc liệt

Kiềng ba chân giúp Vinasun chống chọi thị trường taxi khốc liệt

Doanh nghiệp -  1 giờ

Không chạy đua tăng trưởng bằng mọi giá, Vinasun tái thiết hệ vận hành và giữ dòng tiền để kiểm soát rủi ro trong một thị trường ngày càng khốc liệt.

Sacombank có quyền tổng giám đốc mới ngay sau đại hội cổ đông

Sacombank có quyền tổng giám đốc mới ngay sau đại hội cổ đông

Hồ sơ quản trị -  1 giờ

Ông Loic Faussier vừa được Sacombank bổ nhiệm giữ chức quyền tổng giám đốc, phụ trách điều hành hoạt động của ngân hàng theo đúng quy định hiện hành.