Phát triển bền vững

Câu chuyện xanh của du lịch Hội An

Phạm Sơn Thứ hai, 23/01/2023 - 08:00

Tỉnh giấc sau giấc “ngủ đông” Covid-19, du lịch Hội An đang phục hồi với một hình hài mới: du lịch tuần hoàn, bền vững và gắn với cộng đồng.

Hội An

>> Bài viết trên Đặc san chào xuân 2023 "Bản lĩnh tiên phong".

Cua đá là loài cua khỏe, ham vận động, có kích thước khá to, thịt thơm và chắc, là sản vật quý được trời phú cho Cù Lao Chàm, thuộc xã đảo Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.

Trong ký ức của nhiều người con Cù Lao Chàm, vào thời xưa, khi du lịch chưa bùng nổ, loài cua đá nhiều vô kể, đến độ nửa đêm người dân còn nghe tiếng cua bò lên mái tôn nghe sột soạt. Kích thước của chúng, vào thời ấy, cũng to hơn bây giờ rất nhiều.

Những con cua đá ít dần đi, cũng là lúc rác thải từ hoạt động du lịch tăng lên đột biến. Tính đến thời điểm trước khi dịch Covid-19 ập đến, lượng rác thải phát sinh tại Hội An đã chạm tới con số 100 tấn mỗi ngày, con số quá lớn so với một thành phố chỉ vỏn vẹn hơn 60km2.

Cua đá ít đi, rác thải tăng lên, rồi hình ảnh những dòng nước thải, những đống rác ngổn ngang cuối ngày, dường như phản ánh một thực trạng không thể trốn tránh của Cù Lao Chàm, của Hội An và cả của ngành du lịch nói chung. Đó là những tác động khủng khiếp của hoạt động du lịch tới thiên nhiên và cộng đồng.

Đây cũng chính là nỗi lo của hàng vạn người dân Hội An. Nổi lên như một điểm đến hàng đầu với 2 di sản cấp quốc tế, Hội An bùng nổ về du lịch, tạo ra sinh kế, mở ra cơ hội làm giàu cho người dân nhưng cũng đang bào mòn những gì đặc trưng, tinh túy nhất thuộc về nơi họ được sinh ra, lớn lên và đang sinh sống.

Câu chuyện xanh của du lịch Hội An
Du lịch Hội An đang phục hồi với một hình hài mới

Giải pháp từ cộng đồng

Nhiều năm nay, người dân Cù Lao Chàm nói riêng và người dân Hội An nói chung vẫn kể về hình ảnh một người đàn ông ngày ngày miệt mài trên những dẻo đường ngoằn nghèo đầy nắng và gió. Đó là một cán bộ của Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm, được mọi người gọi với biệt danh “tiến sĩ cua đá”.

Vị tiến sĩ ấy đã dành trọn hàng chục năm để tuyên truyền, phổ biến cho người dân cách khai thác cua đá, cũng như con tôm, con mực sao cho bền vững, duy trì được nguồn lợi vô giá này. Ông chỉ bà con cách khai thác theo mùa, theo khu để tránh cạn kiệt thủy sản, nói với bà con giá trị to lớn mà du lịch sinh thái đem lại.

Không chỉ vậy, “tiến sĩ cua đá” Chu Mạnh Trinh còn hướng dẫn cách phân loại rác thải, hạn chế sử dụng túi nylon và đồ nhựa dùng một lần. Sau gần 20 năm miệt mài, từ sự phản ứng gay gắt của cư dân, đến nay Cù Lao Chàm đã trở thành hình mẫu của một điểm đến bền vững, một tấm gương điển hình cho việc phân loại rác tại nguồn và đánh bắt thủy sản có trách nhiệm.

Mô hình giảm thiểu rác thải tại Cù Lao Chàm, với sự tiên phong của ông Trinh cùng Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm, không chỉ chứng tỏ hiệu quả mà còn truyền cảm hứng cho những hoạt động hướng tới du lịch bền vững, du lịch có trách nhiệm. Từ đó, nhiều giải pháp xuất phát từ chính người dân và doanh nghiệp cũng được triển khai, tạo ra hiệu quả không chỉ giảm tác động tiêu cực tới môi trường, văn hóa mà còn tạo ra một “trải nghiệm xanh” cho du khách.

Đến với Hội An, trải nghiệm xanh của du khách bắt đầu ngay tại nơi lưu trú. Hầu như mọi khách sạn ở Hội An đều duy trì những thực hành bền vững như hạn chế túi nylon, đồ nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn, ủ phân compost từ rác hữu cơ… Đối với các homestay nhỏ, du khách cũng được khuyến khích tiết kiệm điện, nước, hạn chế xả rác và sử dụng xe đạp, xe điện để di chuyển.

Câu chuyện xanh của du lịch Hội An 1
Tiệm nước Mót

Dọc khu phố cổ, nhiều nhà hàng, tiệm trà, cà phê được mở để phục vụ du khách. Tiệm trà Mót, thuộc danh sách “phải ghé thăm” khi đến Hội An, giờ đây đã cho khách hàng lựa chọn ly làm bằng ống tre, có thể tái sử dụng nhiều lần, bên cạnh những chiếc ly giấy thông thường.

Rời tiệm Mót, đi bộ quá lên một đoạn là nhà hàng Vĩnh Hưng, cũng là điểm khám phá ẩm thực nổi tiếng ở Hội An. Từ tháng 9 vừa qua, nhà hàng này đã chuyển sang sử dụng những chiếc ly làm từ inox thay thế cho ly nhựa dùng một lần. Chiếc ly được thiết kế theo phong cách hiện đại nhưng cũng hòa hợp một cách lạ thường trên nền phố Hội.

Tiệm nước Mót và nhà hàng Vĩnh Hưng là 2 trong số 5 đơn vị tham gia chương trình thí điểm mô hình đặt cọc – hoàn trả tại Hội An, với sự đồng hành của chính quyền địa phương cùng các đối tác trong và ngoài nước. Chương trình đặt ra tầm nhìn, mỗi du khách ghé thăm Hội An, rảo bước trên phố cổ, trên tay không còn những chiếc ly, cốc dùng một lần, nhìn qua có vẻ tiện lợi nhưng lại gây ra hiểm họa không nhỏ tới môi trường.

Bên cạnh đó, nhiều tour du lịch tại Hội An cũng được thiết kế hướng đến giá trị bền vững, tiêu biểu phải kể đến tour du lịch chèo thuyền kayak trên sông Hoài của công ty Hội An Kayak. Xuất phát từ ý tưởng của một người Bắc vào Hội An lập nghiệp, tour du lịch này đặc biệt ở sự ngược đời khi không tìm nơi sạch đẹp mà lại dẫn du khách đi khắp dòng sông tìm… rác để vớt. Vừa giảm rác thải trôi trên sông, vừa giúp nâng cao ý thức.

Hay như một điểm đến nổi tiếng khác tại Hội An là vườn rau Thanh Đông, được mệnh danh là “nơi khởi nguồn cho nông nghiệp hữu cơ miền Trung”. Với diện tích chừng khoảng 1 héc ta, vườn rau Thanh Đông được canh tác bởi 10 nông hộ, chủ yếu thông qua hình thức luân canh, xen canh, hoàn toàn không sử dụng chế phẩm hóa học.

Không chỉ cung cấp rau sạch cho Hội An, vườn rau Thanh Đông còn là nơi để du khách trải nghiệm nông nghiệp hữu cơ, hòa mình với thiên nhiên và với đời sống nông thôn.

Bên cạnh những điểm đến đa cảnh sắc, những món quà lưu niệm như khăn lụa, áo dài cũng là nét đặc trưng riêng của Hội An. Từ những vụn vải thừa là phụ phẩm của đồ may mặc thủ công, những người phụ nữ khuyết tật ở Hội An đã sáng tạo thành đồ handmade là những chiếc khẩu trang, túi xách, đế lót ly…, được bày bán tại cửa tiệm mang tên Hạnh phúc.

Với sản phẩm bền lại mang tính độc nhất, cửa tiệm Hạnh phúc nhận được sự quan tâm rất lớn từ du khách nước ngoài. Phòng Tài nguyên và môi trường Hội An cho biết, đã có một doanh nghiệp Nhật Bản ngỏ ý đặt hàng lâu dài các sản phẩm tái chế handmade của Hội An làm quà tặng cho nhân viên và đối tác.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó trưởng Phòng Tài nguyên và môi trường TP. Hội An, bí quyết để tạo ra những trải nghiệm du lịch xanh hiệu quả và ý nghĩa, xuất phát từ chính màu xanh đã được lan tỏa trong đời sống của người dân phố Hội.

Cụ thể, từ năm 2014, mô hình phân loại rác thải tại nguồn trên Cù Lao Chàm đã được nhân rộng ra toàn Hội An, đến nay vẫn được duy trì và ngày càng được nâng cao hiệu quả. Đây cũng là một trong những mô hình phân loại rác tại nguồn hiếm hoi còn duy trì hoạt động sau một khoảng thời gian dài.

Tiếp nối kết quả tích cực của mô hình phân loại rác tại nguồn, nhiều chương trình, dự án tiếp tục được triển khai, có thể kể đến như sáng kiến “ngôi nhà xanh” dưới sự hỗ trợ của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) và tổ chức GreenHub. Rác tái chế được phân loại, bỏ vào những “ngôi nhà xanh” đặt ở khắp thành phố Hội An, được bán lấy tiền bổ sung vào quỹ cho các hoạt động dành cho phụ nữ hay chương trình thiện nguyện.

Hội An cũng là một trong số ít địa phương tiên phong đưa khái niệm “kinh tế tuần hoàn”, đưa những kỹ năng sống xanh như phân loại rác, tái sử dụng rác… vào chương trình giáo dục phổ thông. “Ở Hội An, học sinh cấp 2 đã biết thế nào là tuần hoàn rác”, ông Sơn cho biết.

Câu chuyện xanh của du lịch Hội An 2
Đến với Hội An, trải nghiệm xanh của du khách bắt đầu ngay tại nơi lưu trú.

Đồng hành từ chính sách

Năm 2022, du lịch bùng nổ trở lại sau thời gian dài “ngủ đông”, Quảng Nam cũng được chọn làm điểm đăng cai Năm du lịch quốc gia với chủ đề “Quảng Nam – Điểm đến xanh”. Đây là cơ hội tốt để đưa Hội An thực sự trở thành cái tên tiên phong trong du lịch bền vững và có trách nhiệm.

Ngay từ cuối năm 2021, hướng tới phục hồi bền vững ngành du lịch, chính quyền TP. Hội An đã phối hợp với các đối tác ký kết Khung kế hoạch doanh nghiệp giảm rác thải hướng tới Hội An – điểm đến xanh giai đoạn 2021 – 2023, thu hút sự tham gia của 37 doanh nghiệp là các đơn vị nghỉ dưỡng, lưu trú trên địa bàn thành phố.

Ông Vương Đình Mạnh, Tổng giám đốc La Siesta Hội An, cho biết, triển khai những hành động giảm rác thải, hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua Khung kế hoạch không chỉ bảo vệ môi trường mà còn giúp khu lưu trú tiết giảm chi phí, rất phù hợp trong bối cảnh doanh nghiệp hoạt động trở lại sau thời gian chịu ảnh hưởng từ Covid-19.

Cùng với đó, tỉnh Quảng Nam ban hành bộ tiêu chí du lịch xanh, được xây dựng dưới sự hỗ trợ, tư vấn từ Chương trình Du lịch bền vững Thụy Sĩ (SSTP). Là đại diện một trong những doanh nghiệp đầu tiên cam kết thực hiện bộ tiêu chí du lịch xanh của Quảng Nam, bà Ngô Kim Anh, Giám đốc khách sạn ÊMM Hội An (tập đoàn Thiên Minh), cho biết, thông qua hỗ trợ từ Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Nam, chính quyền Hội An cũng như SSTP, ÊMM Hội An cũng như nhiều khách sạn khác mới thực sự thấu hiểu nội hàm “du lịch xanh”, từ đó nâng tầm trải nghiệm xanh trong cung ứng dịch vụ một cách thực chất và ý nghĩa hơn nữa.

Hội An cũng đang trình phê duyệt đề án xây dựng và phát triển Hội An trở thành thành phố sinh thái – văn hóa – du lịch. Dự kiến đề án sẽ được thông qua vào năm 2023, mở ra cơ chế thu hút thêm nguồn lực hỗ trợ Hội An phát triển du lịch xanh.

Một điều đặc biệt, theo ông Sơn, là các chính sách hướng đến du lịch bền vững, du lịch có trách nhiệm và thân thiện với môi trường ở Hội An luôn nhận được sự ủng hộ và đồng hành từ doanh nghiệp và người dân.

Điều này xuất phát từ tầm nhìn chung giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân là phát triển du lịch theo hướng xanh, tuần hoàn để vừa tạo ra đa giá trị, vừa gìn giữ vẻ đẹp Hội An.

Câu chuyện xanh của du lịch Hội An 3
Cù Lao Chàm

Bên cạnh đó, ông Sơn cho biết, những quyết định, chính sách của thành phố lấy “nguyên liệu” từ chính những mô hình bền vững đầy sáng tạo của cộng đồng.

“Chúng tôi không áp đặt chỉ tiêu, không “duy ý chí”, phần vì người dân và doanh nghiệp đã có ý thức, phần vì tạo không gian cho những chuyển đổi trong tư duy, từ đó mới tạo ra được kết quả bền vững”, cán bộ Phòng Tài nguyên và môi trường TP. Hội An nói.

Sứ mệnh bền vững

“Ở Hội An, từ người nông dân, ngư dân, hay đến cả mấy con trâu cũng làm du lịch”, ông Nguyễn Sơn Thủy, PCT HH du lịch tỉnh Quảng Nam nói với TheLEADER.

Du lịch là điều sống còn đối với Hội An. Qua dịch Covid-19, Hội An càng thấm thía được điều sống còn ấy. Đại dịch qua đi, Hội An hiểu được sứ mệnh là phải làm du lịch một cách tốt, tốt hơn nữa.

“Du lịch tốt” đối với Hội An là một điều thuận lợi, bởi nơi đây có sẵn nền tảng là những làng nghề truyền thống, những con phố giữ trọn nét xưa, là thiên nhiên tươi đẹp, con người mến khách, là những nỗ lực gìn giữ bản sắc Hội An của chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, những nền tảng ấy cũng là thách thức để làm sao du lịch Hội An trở nên “tốt hơn nữa”.

Lời giải cho bài toán ấy, theo ông Thủy, nằm ở việc tái định vị du lịch trong mắt du khách. “Phải làm sao để Hội An không chỉ là điểm đến để “ăn chơi nhảy múa”, để mặc sức vui chơi, không quan tâm gì đến cộng đồng và môi trường mà mỗi du khách đến đây phải thấu hiểu trách nhiệm gìn giữ vẻ đẹp Hội An, gìn giữ di sản của thế giới”, Phó chủ tịch Hiệp hội du lịch tỉnh Quảng Nam nói.

Để làm được điều này, chính quyền cũng như những người làm du lịch cần phải tiếp tục tiên phong, thể hiện qua việc khẳng định thái độ tôn trọng di sản và cương quyết với những hành vi du lịch và cung ứng dịch vụ du lịch không có tính xây dựng.

Chỉn chu, nghiêm túc trong thái độ phục vụ du lịch không phải là sự đánh đổi, chấp nhận thu gọn tệp du khách, bởi những người làm du lịch như ông Thủy hay những người con xứ Quảng như ông Sơn, vẫn tin tưởng rằng, ai đến với Hội An, chắc hẳn cũng đã có phần nào yêu mảnh đất, yêu con người nơi đây.

Làm được điều ấy, Hội An mới thực sự trở thành một điểm đến cao cấp đúng nghĩa. Một điểm đến với sức hấp dẫn độc đáo và vẻ đẹp trường tồn.

Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Phát triển bền vững -  3 năm
Là một thành viên của Tập đoàn Thiên Minh, khách sạn ÊMM Hội An được định hướng kinh doanh trên nền tảng bền vững, kết hợp định hướng du lịch xanh của tập đoàn với bản sắc văn hóa, truyền thống của thành phố Hội An.
Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Phát triển bền vững -  3 năm
Là một thành viên của Tập đoàn Thiên Minh, khách sạn ÊMM Hội An được định hướng kinh doanh trên nền tảng bền vững, kết hợp định hướng du lịch xanh của tập đoàn với bản sắc văn hóa, truyền thống của thành phố Hội An.
Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Du lịch xanh gắn với cộng đồng tại ÊMM Hội An

Phát triển bền vững -  3 năm

Là một thành viên của Tập đoàn Thiên Minh, khách sạn ÊMM Hội An được định hướng kinh doanh trên nền tảng bền vững, kết hợp định hướng du lịch xanh của tập đoàn với bản sắc văn hóa, truyền thống của thành phố Hội An.

Sứ mệnh của Hội An

Sứ mệnh của Hội An

Phát triển bền vững -  4 năm

Đối với Hội An, du lịch bền vững, nhân văn là một sứ mệnh, vừa để bảo toàn sinh kế cho người dân, phát triển kinh tế địa phương, vừa là một tấm gương để các địa phương khác được truyền cảm hứng và học hỏi kinh nghiệm.

Vì một phố cổ Hội An không rác

Vì một phố cổ Hội An không rác

Phát triển bền vững -  4 năm

Mô hình đặt cọc – hoàn trả được thí điểm tại TP. Hội An với kỳ vọng xây dựng thương hiệu du lịch cho Hội An là thành phố văn minh và thân thiện với môi trường.

Du lịch Hội An vào guồng, giới đầu tư săn lùng nhà phố Hoian d’Or

Du lịch Hội An vào guồng, giới đầu tư săn lùng nhà phố Hoian d’Or

Bất động sản -  4 năm

Bước sang năm 2022, trong bức tranh sáng màu của nền du lịch Việt Nam, Hội An là cái tên được chú ý hơn cả nhờ đón nhiều tín hiệu tích cực cùng loạt danh hiệu mới.

Làn gió mới của bất động sản Hội An

Làn gió mới của bất động sản Hội An

Bất động sản -  4 năm

Bản sắc văn hóa riêng, cảnh quan thiên nhiên và bãi biển đẹp cộng hưởng với giá bất động sản đang ở "vùng trũng" là những yếu tố giúp shophouse nghỉ dưỡng trở thành phân khúc dẫn dắt thị trường Hội An thời gian tới.

Nhà sáng lập Gaia: Trồng rừng hay kiến tạo xã hội bền vững đều cần sự kiên nhẫn

Nhà sáng lập Gaia: Trồng rừng hay kiến tạo xã hội bền vững đều cần sự kiên nhẫn

Phát triển bền vững -  2 ngày

Qua lăng kính của nhà sáng lập Gaia, một xã hội bền vững cũng tựa như một cánh rừng: Cần sự kiên nhẫn bồi đắp và chỉ thực sự hài hòa khi phụ nữ được tự do chọn lối đi, được cống hiến bằng đúng thế mạnh thấu cảm của mình.

Bầu trời mơ ước sau những gánh ve chai

Bầu trời mơ ước sau những gánh ve chai

Phát triển bền vững -  3 ngày

Những người phụ nữ hành nghề ve chai đang âm thầm giữ nhịp tuần hoàn vật liệu, cũng như đánh đổi sức khỏe lấy một tương lai tươi sáng hơn cho thế hệ sau.

Tín chỉ carbon ‘bơm’ vốn cho tăng trưởng kinh tế

Tín chỉ carbon ‘bơm’ vốn cho tăng trưởng kinh tế

Phát triển bền vững -  5 ngày

Việc vận hành thị trường tín chỉ carbon được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn vốn quan trọng cho doanh nghiệp, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Giá trị tín chỉ carbon không chỉ nằm ở quy mô giao dịch

Giá trị tín chỉ carbon không chỉ nằm ở quy mô giao dịch

Phát triển bền vững -  5 ngày

Tín chỉ carbon được niêm yết trên sàn giao dịch có thể giúp doanh nghiệp hoạch định chi phí carbon, qua đó lên kế hoạch giảm phát thải phù hợp.

Chuyển đổi bền vững từ nhà máy đến chuỗi cung ứng

Chuyển đổi bền vững từ nhà máy đến chuỗi cung ứng

Phát triển bền vững -  1 tuần

Phát triển bền vững giờ đây được xác định là năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp, góp phần định hình tương lai kinh tế đất nước.

Oryza Systems đưa AI vào giám sát thông minh

Oryza Systems đưa AI vào giám sát thông minh

Nhịp cầu kinh doanh -  1 phút

Oryza Systems ứng dụng AI để chuyển đổi camera truyền thống thành hệ thống giám sát chủ động, nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành doanh nghiệp.

CAEX hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4

CAEX hoàn tất thẩm định an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4

Nhịp cầu kinh doanh -  57 phút

Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), thành viên trong hệ sinh thái tài chính Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), công bố đã được Cục An ninh mạng (Bộ Công an) thẩm định và đồng ý với đề xuất cấp tiêu chuẩn An toàn hệ thống thông tin cấp độ 4.

Quảng Trị và T&T Group bàn cách tháo gỡ khó khăn, tăng tốc triển khai loạt dự án trọng điểm

Quảng Trị và T&T Group bàn cách tháo gỡ khó khăn, tăng tốc triển khai loạt dự án trọng điểm

Nhịp cầu kinh doanh -  15 giờ

Ngày 19/10, UBND tỉnh Quảng Trị đã có buổi làm việc với Tập đoàn T&T Group nhằm rà soát tiến độ các dự án đầu tư trên địa bàn, đồng thời trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy các dự án trọng điểm.

Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI

Quảng Ninh nâng tầm sức hút vốn FDI

Tiêu điểm -  15 giờ

Cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hạ tầng công nghiệp, Quảng Ninh hướng tới dòng vốn chất lượng cao, tăng năng lực sản xuất, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

Vietjet và Satair trao thoả thuận chiến lược phát triển chuỗi cung ứng hàng không tại Việt Nam

Vietjet và Satair trao thoả thuận chiến lược phát triển chuỗi cung ứng hàng không tại Việt Nam

Doanh nghiệp -  15 giờ

Ngày 22/10/2026, tại Copenhagen, Đan Mạch, Vietjet và Satair - công ty thuộc Airbus Services, đã trao biên bản ghi nhớ chiến lược, mở rộng hợp tác về chuỗi cung ứng, quản lý vật tư và các giải pháp hỗ trợ khai thác, bảo dưỡng tàu bay.

Cỗ máy ủy thác nghìn tỷ của nhóm Leadvisors

Cỗ máy ủy thác nghìn tỷ của nhóm Leadvisors

Tài chính -  18 giờ

Với vốn điều lệ 35 tỷ đồng và 14 nhân sự, Công ty Quản lý quỹ Leadvisors đang quản lý gần 3.000 tỷ đồng tiền ủy thác, trong đó có tiền của chính tập đoàn mẹ và chủ tịch.

'Ảo ảnh' sau những đợt IPO

'Ảo ảnh' sau những đợt IPO

Tài chính -  18 giờ

Chất lượng một thương vụ IPO được quyết định bởi hiệu quả sử dụng vốn, năng lực quản trị và khả năng thực hiện cam kết với cổ đông sau khi doanh nghiệp lên sàn.