Việc đánh giá hiệu quả hoạt động của hội đồng quản trị sẽ giúp các thành viên không ngừng nâng cao năng lực và đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Muốn doanh nghiệp phát triển bền vững, hội đồng quản trị (HĐQT) cần không ngừng đổi mới và hoàn thiện. Việc tự đánh giá thường xuyên, kết hợp với một cơ cấu lương thưởng minh bạch và cạnh tranh sẽ bảo đảm hiệu quả hoạt động của HĐQT, giúp các thành viên không ngừng nâng cao năng lực và đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Duy trì việc tự đánh giá của hội đồng quản trị
Theo Bộ Nguyên tắc quản trị công ty theo thông lệ tốt nhất của Việt Nam, việc tự đánh giá hiệu quả hoạt động của HĐQT cần được diễn ra một cách thường xuyên và toàn diện. Hoạt động này không chỉ giúp các thành viên HĐQT rà soát lại kết quả công việc mà còn là cơ hội để đánh giá sự phù hợp của các cá nhân với vai trò, trách nhiệm được giao.
Việc tự đánh giá thường xuyên giúp HĐQT:
Nắm rõ hơn về vai trò và trách nhiệm: Mỗi thành viên HĐQT sẽ hiểu rõ hơn về những gì mình cần làm để đóng góp hiệu quả vào sự phát triển của doanh nghiệp.
Đánh giá hiệu quả hoạt động: Qua đó, HĐQT có thể xác định được những điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình hoạt động và từ đó đưa ra những giải pháp cải thiện.
Nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm: Quá trình đánh giá minh bạch sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng của các cổ đông và đối tác vào HĐQT.
Đảm bảo sự phù hợp: Việc đánh giá thường xuyên giúp đảm bảo rằng các thành viên HĐQT vẫn phù hợp với các yêu cầu của vị trí và có đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ.
Để đảm bảo tính khách quan và toàn diện của quá trình đánh giá, việc sử dụng dịch vụ của các cố vấn bên ngoài là điều nên làm. Các cố vấn này sẽ mang đến những góc nhìn độc lập, đưa ra những đánh giá khách quan và những gợi ý cải tiến hữu ích. Cố vấn bên ngoài có thể là bất kỳ bên thứ ba độc lập nào, bao gồm nhưng không giới hạn các công ty tư vấn, các viện nghiên cứu hay tổ chức chuyên nghiệp.
Bộ Nguyên tắc đồng thời khuyến nghị HĐQT các doanh nghiệp nên tự đánh giá hàng năm. Ngoài ra, cứ ba năm một lần, HĐQT nên mời các chuyên gia tư vấn bên ngoài tham gia vào quá trình đánh giá để đảm bảo tính khách quan và chuyên nghiệp.
Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả
Hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động của hội đồng quản trị quy định các tiêu chí và quy trình để xác định hiệu quả công việc của HĐQT, của từng thành viên và các ủy ban trực thuộc.
Hệ thống này không chỉ giúp đánh giá hiệu quả công việc của từng thành viên HĐQT và các ủy ban mà còn tạo cơ hội để các cổ đông và các bên liên quan tham gia vào quá trình đánh giá.
Việc thiết lập một hệ thống đánh giá giúp đảm bảo hiệu quả hoạt động của HĐQT bằng cách:
Đảm bảo tính minh bạch: Công khai các tiêu chí, quy trình và kết quả đánh giá giúp tăng cường sự tin tưởng của cổ đông và các bên liên quan vào hoạt động của HĐQT.
Nâng cao trách nhiệm: Các thành viên HĐQT sẽ có động lực làm việc hiệu quả hơn khi biết rằng công việc của mình sẽ được đánh giá thường xuyên và công khai.
Cải thiện hiệu quả hoạt động: Qua việc đánh giá, HĐQT có thể xác định được những điểm mạnh, điểm yếu và từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện hiệu quả hoạt động.
Đảm bảo sự phù hợp: Hệ thống đánh giá giúp đảm bảo rằng các thành viên HĐQT có đủ năng lực và phẩm chất để thực hiện nhiệm vụ được giao.
Một số yếu tố doanh nghiệp cần quan tâm khi xây dựng hệ thống đánh giá bao gồm:
Tiêu chí đánh giá: Các tiêu chí đánh giá cần được xây dựng dựa trên nhiệm vụ, chức năng, vai trò và trách nhiệm của từng thành viên HĐQT và các ủy ban. Ngoài ra, các tiêu chí này cũng cần phản ánh các giá trị, nguyên tắc và kỹ năng cần thiết cho sự phát triển của công ty.
Quy trình đánh giá: Quy trình đánh giá cần được thiết kế một cách rõ ràng và chi tiết, bao gồm các bước thực hiện, người tham gia và thời gian hoàn thành.
Cơ chế phản hồi: Cần có một cơ chế để thu thập phản hồi từ các cổ đông và các bên liên quan về quá trình đánh giá và kết quả đạt được.
Bên cạnh đó, Ủy ban CGNR (Quản trị công ty, bổ nhiệm và lương thưởng) hoặc Ủy ban nhân sự/bổ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát quá trình đánh giá. Các ủy ban này có thể tham gia vào việc xây dựng các tiêu chí đánh giá, đánh giá kết quả và đưa ra các khuyến nghị.
Thiết kế cơ cấu thù lao hợp lý cho hội đồng quản trị
Bộ Nguyên tắc quản trị công ty theo thông lệ tốt nhất của Việt Nam khuyến nghị HĐQT cần phải cân nhắc và thiết kế cơ cấu thù lao phù hợp với vai trò và trách nhiệm tương ứng của từng thành viên HĐQT, có gắn với kết quả hoạt động của cá nhân và công ty, và tạo động lực để HĐQT lãnh đạo công ty nhằm đạt được cả mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.
Theo đó, Ủy ban CGNR (hoặc Ủy ban nhân sự/bổ nhiệm) thuộc HĐQT với đa số thành viên và chủ tịch là thành viên HĐQT độc lập cần phải chịu trách nhiệm thiết lập chính sách lương thưởng.
Lương thưởng của HĐQT phải phù hợp với chiến lược và mục tiêu dài hạn của công ty, và phản ánh kinh nghiệm, nghĩa vụ, phạm vi công việc, trách nhiệm giải trình và trách nhiệm thực thi, và đóng góp của mỗi thành viên HĐQT. Những thành viên HĐQT có vai trò và trách nhiệm bổ sung, như là thành viên của một ủy ban, nên được hưởng thù lao bổ sung, tương đương với thông lệ của ngành.
Cổ đông cần phải phê duyệt cơ cấu thù lao của HĐQT, bao gồm mức và loại thù lao (cả các khoản thù lao bằng tiền và không bằng tiền). HĐQT cần phải cân nhắc sự phù hợp của mỗi loại thù lao, cả về tỷ lệ cố định (như thù lao hàng tháng và phụ cấp) và thù lao trả theo kết quả hoạt động của công ty (như các khoản tiền thưởng, lợi tức).
Mức thù lao cần phải phản ánh giá trị mà công ty tạo ra cho cổ đông với quan điểm dài hạn theo kết quả hoạt động của công ty, và mức thù lao không được quá cao để tránh việc HĐQT quá tập trung vào kết quả của công ty trong ngắn hạn.
Dựa theo BỘ NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ CÔNG TY THEO THÔNG LỆ TỐT NHẤT do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC.
