Phát triển bền vững
Khi những thành phố lớn đều 'tắc thở'
Không khí, thứ ta hít thở mỗi ngày, đang trở thành mối đe dọa thầm lặng, đặc biệt ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TP. HCM.
Ô nhiễm không khí là vấn đề nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, một thực tế đang đặt ra là nhận thức của doanh nghiệp, người dân về ô nhiễm không khí vẫn chưa được xem trọng.
Đứng trước hội trường cả trăm con người tại tuần lễ khoa học công nghệ VinFuture, GS. Susan Solomon, nhà khoa học nổi tiếng từ Viện Công nghệ Massachusetts đặt câu hỏi: "Ô nhiễm không khí có thực sự là vấn đề xa vời với chúng ta? Hay nó đã trở thành thực tại không thể chối bỏ?".
Câu hỏi của bà như chạm đến tâm trí của nhiều người nghe. Không khí, thứ ta hít thở mỗi ngày, đang trở thành mối đe dọa thầm lặng, đặc biệt ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TP. HCM.
Bức tranh ô nhiễm không khí
GS. Hồ Quốc Bằng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu đã đưa ra một bức tranh rõ nét: "Hà Nội và TP. HCM có những đặc điểm ô nhiễm khác nhau. Tại Hà Nội, vào mùa đông, hiện tượng lớp đệm nhiệt xảy ra khi nhiệt độ thấp khiến khí thải mắc kẹt gần mặt đất, làm không khí trở nên đặc quánh".
Ngược lại, TP. HCM có nhiệt độ cao hơn và ánh nắng mạnh giúp khí thải khuếch tán tốt hơn, nhưng lượng phát thải từ giao thông và công nghiệp vẫn rất lớn.
Theo ông Bằng, ô nhiễm không chỉ là vấn đề của một thành phố hay một khu vực. Nó lan tỏa như một làn khói, len lỏi khắp nơi và tác động đến hầu hết người dân.
Tại Đồng Nai hay Bình Dương, các khu công nghiệp với hàng nghìn nhà máy hoạt động ngày đêm tạo nên một loại ô nhiễm khác biệt, còn ở những vùng nông thôn, việc đốt rơm rạ vô tình góp phần khiến bầu không khí thêm u ám.

GS. Yafang Cheng từ Viện Max Planck tin rằng, giao thông vận tải là yếu tố chính gây nên ô nhiễm không khí, nhưng chưa phải duy nhất: "Khí thải từ phương tiện giao thông tạo ra các phản ứng hóa học phức tạp với aerosol, muội than và các hợp chất khác. Điều này khiến mức độ ô nhiễm tăng lên nhiều lần trong điều kiện thời tiết cực đoan".
Tại Việt Nam, bên cạnh các hoạt động vận tải, công nghiệp, thì việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng là "thủ phạm" lớn.
"Việc đốt sinh khối như rơm rạ dù đã bị cấm nhưng vẫn diễn ra lén lút vào ban đêm, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng không khí", PGS. Hồ Quốc Bằng bổ sung.
Ngay cả vận tải biển, một lĩnh vực ít được chú ý hơn, cũng đóng góp vào tình trạng ô nhiễm ở các thành phố cảng như TP. HCM.
Lối thoát cho các thành phố lớn
Trong cuộc trò chuyện, các chuyên gia đã thảo luận nhiều giải pháp tiềm năng. GS. Susan Solomon nhắc đến câu chuyện của Los Angeles, nơi từng là một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới.
"Đạo luật làm sạch không khí đã thay đổi mọi thứ. Chính quyền yêu cầu các công ty vận tải thay thế xe cũ, khuyến khích xe điện và áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt. Họ đã mất hàng thập kỷ để đạt được bầu trời xanh như hôm nay", bà chia sẻ.
GS. Daniel Kammen, Đại học California nhấn mạnh rằng, việc chuyển đổi sang năng lượng xanh, sạch là con đường duy nhất: "Những sáng tạo công nghệ mới đang giúp chúng ta tiến gần hơn đến mục tiêu giảm ô nhiễm không khí. Từ sử dụng pin kẽm, pin sodium cho đến các thiết bị không chứa coban, chúng ta có nhiều lựa chọn để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch".

Trong các giải pháp được thảo luận, xe điện nổi lên như một lựa chọn tiềm năng. GS. Susan Solomon cho rằng, xe máy điện hay ô tô điện có thể là giải pháp thực tế hơn cả. "Tôi mong các công ty như Vingroup tiếp tục sản xuất thêm nhiều phương tiện với chi phí phải chăng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận", vị chuyên gia gợi ý.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng thừa nhận những thách thức lớn trong việc triển khai xe điện, đặc biệt là đối với các phương tiện hạng nặng như xe tải hoặc xe buýt.
Bên cạnh công nghệ, yếu tố con người cũng đóng vai trò then chốt. PGS. Hồ Quốc Bằng nhấn mạnh, Việt Nam Không chỉ cần công nghệ, mà còn cần thay đổi thói quen và nhận thức của người dân.
"Đốt rơm rạ, hay sử dụng nhiên liệu hóa thạch không chỉ làm ô nhiễm môi trường, mà còn gây hại trực tiếp đến sức khỏe của người dân", ông nói.
Nhìn vào kinh nghiệm quốc tế, vị chuyên gia cho rằng, sẽ không có cây đũa thần để giải quyết ô nhiễm ngay lập tức. Nhưng nếu chính phủ, doanh nghiệp, và cộng đồng cùng hợp tác, thì cả Việt Nam sẽ từng bước nhỏ tạo nên thay đổi lớn.
Pha quay xe của taxi Mai Linh với xe điện
Lựa chọn hợp lý cho dự án làm du lịch trong rừng
Lựa chọn thuê môi trường rừng làm du lịch phù hợp với các dự án có quy mô lưu trú nhỏ, tập trung khai thác các hoạt động trải nghiệm trong rừng với vốn đầu tư không quá lớn.
Phát động chiến dịch "bay nhẹ tới Côn Đảo" nhằm bảo vệ môi trường
Ngày 30/9, Vietnam Airlines, VASCO và UBND huyện Côn Đảo đã chính thức phát động chiến dịch “Bay nhẹ tới Côn Đảo” nhằm giảm phát thải CO2.
Kiến tạo môi trường sống an toàn cho trẻ em ở chung cư
Một số nhà đầu tư tập trung thu lợi nhuận ngắn hạn mà chưa quan tâm tới môi trường sống, dẫn đến tình trạng “đầu voi đuôi chuột” trong quá trình xây dựng và quản lý đô thị.
Bản đồ phát thải ngành: Ngành nào đang 'ngốn' năng lượng nhất Việt Nam?
Bản đồ phát thải ngành của Việt Nam có mức độ tập trung cao, với chỉ một số ít ngành đang chiếm phần lớn tiêu thụ năng lượng và phát thải.
Toàn cảnh cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê: Ai đang “gánh” phần lớn tiêu thụ năng lượng?
Dữ liệu trong danh mục cho thấy một bức tranh rất rõ: số lượng cơ sở nhiều, nhưng tiêu thụ năng lượng (TOE) lại tập trung mạnh vào một nhóm rất nhỏ các “điểm nóng”.
Dongjin Textile Vina và bài toán chuyển đổi xanh tại các cơ sở phát thải khí nhà kính lớn nhất Việt Nam
Trong danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính bắt buộc phải thực hiện kiểm kê theo quy định của Chính phủ, Dongjin Textile Vina đang là đơn vị tiêu thụ năng lượng lớn nhất.
SkyTeam vinh danh Vietnam Airlines với các giải pháp bền vững tiêu biểu
Vietnam Vietnam Airlines vừa được liên minh hàng không SkyTeam vinh danh tại The Aviation Challenge 2025 (TAC 2025) với một trong 6 giải thưởng danh giá nhất của TAC 2025.
TOE là gì? Vì sao chỉ số TOE được dùng để xác định cơ sở phát thải khí nhà kính
TOE là gì, được tính như thế nào và vì sao chỉ số này lại trở thành căn cứ quan trọng để quản lý phát thải khí nhà kính tại Việt Nam và trên thế giới?
Vietnam Airlines công bố 140 chương trình xúc tiến, quảng bá du lịch năm 2026
Với chủ đề “Bay cao khát vọng Việt Nam”, hoạt động này nhằm tăng cường quảng bá hình ảnh, văn hóa và điểm đến Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.
Doanh nghiệp thép tiếp tục phân hóa trong năm 2026
Ngành thép được đánh giá có triển vọng tương đối tích cực trong năm 2026 nhờ thị trường nội địa. Tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng hưởng lợi.
Lợi thế sân nhà của MoMo, Coolmate, Dat Bike
Lợi thế sân nhà với MoMo, Coolmate, Dat Bike được xem là chìa khóa giúp các doanh nghiệp trải qua giai đoạn dòng vốn đầu tư toàn cầu ngày càng khó tính.
SonKim Group đồng hành cùng giải Golf Long Bình Open lần thứ I
SonKim Group đồng tổ chức giải Golf Long Bình Open với 144 golfer là lãnh đạo các đơn vị, doanh nghiệp, kết nối cộng đồng và lan tỏa những giá trị xã hội tích cực.
Eximbank tăng trích lập dự phòng trước áp lực nợ xấu
Quý IV/2025, Eximbank ghi nhận khoản lỗ sau thuế 472 tỷ đồng, kéo lợi nhuận cả năm đi xuống so với kỳ vọng.
Novaland phát tín hiệu phục hồi rõ nét sau tái cấu trúc
Điểm sáng trong bức tranh tài chính quý IV/2025 của Novaland vừa lộ diện với khoản lợi nhuận 'đột biến' từ dự án Lakeview City. Việc hoàn nhập hơn 1.000 tỷ đồng nghĩa vụ tiền sử dụng đất không chỉ làm đẹp bảng cân đối kế toán mà còn khẳng định những nút thắt pháp lý tại "ông lớn" bất động sản này đang dần được tháo gỡ.
Vững bước dưới cờ Đảng
TheLEADER trân trọng giới thiệu bài viết 'Vững bước dưới cả Đảng' của Tổng Bí thư Tô Lâm.





















































