Phát triển bền vững

Khi những thành phố lớn đều 'tắc thở'

Việt Hưng Thứ hai, 09/12/2024 - 16:02

Không khí, thứ ta hít thở mỗi ngày, đang trở thành mối đe dọa thầm lặng, đặc biệt ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TP. HCM.

Ô nhiễm không khí là vấn đề nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, một thực tế đang đặt ra là nhận thức của doanh nghiệp, người dân về ô nhiễm không khí vẫn chưa được xem trọng.

Đứng trước hội trường cả trăm con người tại tuần lễ khoa học công nghệ VinFuture, GS. Susan Solomon, nhà khoa học nổi tiếng từ Viện Công nghệ Massachusetts đặt câu hỏi: "Ô nhiễm không khí có thực sự là vấn đề xa vời với chúng ta? Hay nó đã trở thành thực tại không thể chối bỏ?".

Câu hỏi của bà như chạm đến tâm trí của nhiều người nghe. Không khí, thứ ta hít thở mỗi ngày, đang trở thành mối đe dọa thầm lặng, đặc biệt ở những thành phố lớn như Hà Nội hay TP. HCM.

Bức tranh ô nhiễm không khí

GS. Hồ Quốc Bằng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu đã đưa ra một bức tranh rõ nét: "Hà Nội và TP. HCM có những đặc điểm ô nhiễm khác nhau. Tại Hà Nội, vào mùa đông, hiện tượng lớp đệm nhiệt xảy ra khi nhiệt độ thấp khiến khí thải mắc kẹt gần mặt đất, làm không khí trở nên đặc quánh".

Ngược lại, TP. HCM có nhiệt độ cao hơn và ánh nắng mạnh giúp khí thải khuếch tán tốt hơn, nhưng lượng phát thải từ giao thông và công nghiệp vẫn rất lớn.

Theo ông Bằng, ô nhiễm không chỉ là vấn đề của một thành phố hay một khu vực. Nó lan tỏa như một làn khói, len lỏi khắp nơi và tác động đến hầu hết người dân.

Tại Đồng Nai hay Bình Dương, các khu công nghiệp với hàng nghìn nhà máy hoạt động ngày đêm tạo nên một loại ô nhiễm khác biệt, còn ở những vùng nông thôn, việc đốt rơm rạ vô tình góp phần khiến bầu không khí thêm u ám.

GS. Hồ Quốc Bằng cho rằng, giao thông vận tải và sản xuất công nghiệp là hai thủ phạm chính gây ra ô nhiễm không khí tại Việt Nam - Ảnh: DN

GS. Yafang Cheng từ Viện Max Planck tin rằng, giao thông vận tải là yếu tố chính gây nên ô nhiễm không khí, nhưng chưa phải duy nhất: "Khí thải từ phương tiện giao thông tạo ra các phản ứng hóa học phức tạp với aerosol, muội than và các hợp chất khác. Điều này khiến mức độ ô nhiễm tăng lên nhiều lần trong điều kiện thời tiết cực đoan".

Tại Việt Nam, bên cạnh các hoạt động vận tải, công nghiệp, thì việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng là "thủ phạm" lớn.

"Việc đốt sinh khối như rơm rạ dù đã bị cấm nhưng vẫn diễn ra lén lút vào ban đêm, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng không khí", PGS. Hồ Quốc Bằng bổ sung.

Ngay cả vận tải biển, một lĩnh vực ít được chú ý hơn, cũng đóng góp vào tình trạng ô nhiễm ở các thành phố cảng như TP. HCM.

Lối thoát cho các thành phố lớn

Trong cuộc trò chuyện, các chuyên gia đã thảo luận nhiều giải pháp tiềm năng. GS. Susan Solomon nhắc đến câu chuyện của Los Angeles, nơi từng là một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới.

"Đạo luật làm sạch không khí đã thay đổi mọi thứ. Chính quyền yêu cầu các công ty vận tải thay thế xe cũ, khuyến khích xe điện và áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt. Họ đã mất hàng thập kỷ để đạt được bầu trời xanh như hôm nay", bà chia sẻ.

GS. Daniel Kammen, Đại học California nhấn mạnh rằng, việc chuyển đổi sang năng lượng xanh, sạch là con đường duy nhất: "Những sáng tạo công nghệ mới đang giúp chúng ta tiến gần hơn đến mục tiêu giảm ô nhiễm không khí. Từ sử dụng pin kẽm, pin sodium cho đến các thiết bị không chứa coban, chúng ta có nhiều lựa chọn để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch".

Các chuyên gia đề xuất cấm bán xe chạy bằng xăng dầu trong tương lai - Ảnh: DN

Trong các giải pháp được thảo luận, xe điện nổi lên như một lựa chọn tiềm năng. GS. Susan Solomon cho rằng, xe máy điện hay ô tô điện có thể là giải pháp thực tế hơn cả. "Tôi mong các công ty như Vingroup tiếp tục sản xuất thêm nhiều phương tiện với chi phí phải chăng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận", vị chuyên gia gợi ý.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng thừa nhận những thách thức lớn trong việc triển khai xe điện, đặc biệt là đối với các phương tiện hạng nặng như xe tải hoặc xe buýt.

Bên cạnh công nghệ, yếu tố con người cũng đóng vai trò then chốt. PGS. Hồ Quốc Bằng nhấn mạnh, Việt Nam Không chỉ cần công nghệ, mà còn cần thay đổi thói quen và nhận thức của người dân.

"Đốt rơm rạ, hay sử dụng nhiên liệu hóa thạch không chỉ làm ô nhiễm môi trường, mà còn gây hại trực tiếp đến sức khỏe của người dân", ông nói.

Nhìn vào kinh nghiệm quốc tế, vị chuyên gia cho rằng, sẽ không có cây đũa thần để giải quyết ô nhiễm ngay lập tức. Nhưng nếu chính phủ, doanh nghiệp, và cộng đồng cùng hợp tác, thì cả Việt Nam sẽ từng bước nhỏ tạo nên thay đổi lớn.

Pha quay xe của taxi Mai Linh với xe điện

Pha quay xe của taxi Mai Linh với xe điện

Doanh nghiệp -  11 tháng
Trái với những chia sẻ của Chủ tịch Mai Linh hồi đầu năm, cuối cùng hãng taxi truyền thống hơn 30 năm tuổi đã có đội xe điện đầu tiên cùng Xanh SM.
Pha quay xe của taxi Mai Linh với xe điện

Pha quay xe của taxi Mai Linh với xe điện

Doanh nghiệp -  11 tháng
Trái với những chia sẻ của Chủ tịch Mai Linh hồi đầu năm, cuối cùng hãng taxi truyền thống hơn 30 năm tuổi đã có đội xe điện đầu tiên cùng Xanh SM.
Lựa chọn hợp lý cho dự án làm du lịch trong rừng

Lựa chọn hợp lý cho dự án làm du lịch trong rừng

Tiêu điểm -  1 năm

Lựa chọn thuê môi trường rừng làm du lịch phù hợp với các dự án có quy mô lưu trú nhỏ, tập trung khai thác các hoạt động trải nghiệm trong rừng với vốn đầu tư không quá lớn.

Phát động chiến dịch 'bay nhẹ tới Côn Đảo' nhằm bảo vệ môi trường

Phát động chiến dịch "bay nhẹ tới Côn Đảo" nhằm bảo vệ môi trường

Ống kính -  1 năm

Ngày 30/9, Vietnam Airlines, VASCO và UBND huyện Côn Đảo đã chính thức phát động chiến dịch “Bay nhẹ tới Côn Đảo” nhằm giảm phát thải CO2.

Kiến tạo môi trường sống an toàn cho trẻ em ở chung cư

Kiến tạo môi trường sống an toàn cho trẻ em ở chung cư

Bất động sản -  1 năm

Một số nhà đầu tư tập trung thu lợi nhuận ngắn hạn mà chưa quan tâm tới môi trường sống, dẫn đến tình trạng “đầu voi đuôi chuột” trong quá trình xây dựng và quản lý đô thị.

Ba trụ cột làm nên 'triết lý giá thấp' của ông chủ Thorakao

Ba trụ cột làm nên 'triết lý giá thấp' của ông chủ Thorakao

Phát triển bền vững -  4 ngày

Ông chủ Thorakao lý giải triết lý giá thấp dựa trên ba giá trị cốt lõi: đạo đức kinh doanh, thương khách hàng và tinh thần học tập suốt đời.

Quỹ Touchstone Partners gieo mầm chuyển đổi xanh

Quỹ Touchstone Partners gieo mầm chuyển đổi xanh

Phát triển bền vững -  6 ngày

Quỹ chuyển đổi xanh của Touchstone Partners sẽ bắt đầu giải ngân vốn từ tháng 12/2025, đồng thời cố vấn trực tiếp và hỗ trợ chiến lược cho các startup.

Vicostone tiên phong triển khai ESG vì tương lai bền vững

Vicostone tiên phong triển khai ESG vì tương lai bền vững

Phát triển bền vững -  1 tuần

Trong bối cảnh ngành vật liệu xây dựng đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, Vicostone đã sớm khẳng định vị thế doanh nghiệp tiên phong ứng dụng ESG trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, với mục tiêu kiến tạo tương lai xanh thông qua hoạt động sản xuất có trách nhiệm.

Khi bình đẳng giới được gieo mầm: Từ lớp học lan tỏa đến từng ngôi nhà 

Khi bình đẳng giới được gieo mầm: Từ lớp học lan tỏa đến từng ngôi nhà 

Phát triển bền vững -  1 tuần

Trong hai ngày tập huấn tại Tuyên Quang, 40 tham dự viên dân tộc thiểu số được trang bị kiến thức về bình đẳng giới trong mối liên hệ với phát triển kinh tế gia đình và kỹ năng phòng ngừa, ứng phó với bạo lực. Khóa học do Quỹ Vì Tầm Vóc Việt tổ chức giúp họ hiểu rõ hơn các vấn đề giới, nhận diện nguy cơ bạo lực gia đình và mang những bài học ấy trở về để gieo sự thay đổi trong chính mái nhà của mình.

Nippon Paint và hành trình kiến tạo tương lai xanh từ từng giọt sơn

Nippon Paint và hành trình kiến tạo tương lai xanh từ từng giọt sơn

Phát triển bền vững -  1 tuần

Nippon Paint không chỉ phủ xanh từng công trình, mà còn xây dựng chiến lược ESG nhất quán từ sản xuất, thành phẩm đến hệ sinh thái hợp tác.

CEO Việt Nga được vinh danh Top 100 Doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025

CEO Việt Nga được vinh danh Top 100 Doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  1 giờ

Giải thưởng Top 100 Doanh nhân trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025 đánh dấu một bước tiến quan trọng của cá nhân Nguyễn Thị Thu Cúc cũng như Việt Nga trong quá trình đổi mới, nâng cao chất lượng phân bón và thúc đẩy phát triển bền vững nền nông nghiệp Việt Nam.

Chuyên gia đề xuất cách tính mới thuế hộ kinh doanh

Chuyên gia đề xuất cách tính mới thuế hộ kinh doanh

Tiêu điểm -  2 giờ

Theo Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, ngưỡng doanh thu tính thuế hộ kinh doanh có thể được nâng lên khoảng 300 - 350 triệu đồng, với cơ chế miễn thuế phần doanh thu dưới ngưỡng.

Cảnh báo khẩn từ Airbus: 81 tàu bay của Việt Nam bị ảnh hưởng

Cảnh báo khẩn từ Airbus: 81 tàu bay của Việt Nam bị ảnh hưởng

Tiêu điểm -  3 giờ

Có 81/169 tàu bay A320, A321 của các hãng hàng không Việt Nam buộc phải thay thế thiết bị hoặc cập nhật phần mềm điều khiển độ cao và hướng bay theo cảnh báo khẩn từ Airbus, khiến một số chuyến bay có thể bị ảnh hưởng.

TP.HCM thúc tiến độ dự án cầu Cần Giờ, Thủ Thiêm 4 và Phú Mỹ 2

TP.HCM thúc tiến độ dự án cầu Cần Giờ, Thủ Thiêm 4 và Phú Mỹ 2

Tiêu điểm -  3 giờ

Cầu Cần Giờ được kỳ vọng tạo kết nối hiện đại, đồng bộ giữa trung tâm TP.HCM và khu vực ven biển, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị ven biển bền vững.

Giấc mơ quốc gia xuất khẩu tài sản số không xa

Giấc mơ quốc gia xuất khẩu tài sản số không xa

Tài chính -  5 giờ

Tài sản số đang trở thành cơ hội để doanh nghiệp trong nước mang ngoại tệ về Việt Nam, thay vì gắn mác đầu cơ, hay “mì ăn liền”.

Những chuyến đi ngắn để làm mát tâm trí của Gen Z

Những chuyến đi ngắn để làm mát tâm trí của Gen Z

Nhịp cầu kinh doanh -  5 giờ

Khi nhịp sống hối hả tạm lắng xuống, người trẻ tìm đến những chuyến đi ngắn, tận hưởng khoảng lặng để tái cân bằng. Giữa xu hướng “coolcation”, họ không chỉ đi để nghỉ ngơi mà còn để lấy lại sự hứng khởi, tìm kiếm ý tưởng sáng tạo cho giai đoạn áp lực cuối năm.

Ông Vũ Đại Thắng làm Chủ tịch Hà Nội

Ông Vũ Đại Thắng làm Chủ tịch Hà Nội

Tiêu điểm -  20 giờ

Ông Vũ Đại Thắng vừa được bầu giữ chức Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2021-2026, ngay sau khi Bộ Chính trị công bố quyết định điều động ông làm Phó bí thư thành ủy Hà Nội.

Đọc nhiều