Phát triển bền vững

Phát triển kinh tế tuần hoàn thế nào khi các nguồn lực còn hạn chế?

Phạm Sơn Thứ sáu, 08/07/2022 - 06:51

Cân nhắc bối cảnh trong nước, quốc tế và chọn lựa lĩnh vực ưu tiên là những đề xuất của các chuyên gia JICA cho việc xây dựng khung kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Toàn cảnh Kinh nghiệm của Nhật Bản và đề xuất chính sách cho Việt Nam trong việc xây dựng lộ trình thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Năm 2022 đánh dấu mốc quan trọng về kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 chính thức có hiệu lực và Đề án Phát triển kinh tế tuần hoàn được Chính phủ phê duyệt.

Cuối tháng 6 vừa qua, trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế tuần hoàn Việt Nam 2022, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà đã chính thức khởi động xây dựng kế hoạch quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Theo lộ trình được Chính phủ giao, Bộ Tài nguyên và môi trường phải hoàn thiện dự thảo kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn trước ngày 31/12/2023 để trình Thủ tướng Chính phủ.

TS. Lại Văn Mạnh, Trưởng ban kinh tế tài nguyên và môi trường, Viện Chiến lược và chính sách tài nguyên và môi trường (ISPONRE), kế hoạch hành động quốc gia này sẽ bao gồm nhiều nội dung mang tính chất tạo khung và định hướng cho phát triển kinh tế tuần hoàn, làm cơ sở thực hiện cho quy mô từ các bộ, ngành cho tới doanh nghiệp.

Như vậy, nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hành động quốc gia là đặc biệt quan trọng để mở ra hướng đi cho kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, việc xây dựng và triển khai kế hoạch hành động quốc gia là rất thách thức khi những nguồn lực trong nước còn khan hiếm.

Cân nhắc bối cảnh

Đóng góp ý kiến về kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn, ông Koki Takano, chuyên gia đến từ Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), nhấn mạnh, một yếu tố cần phải cân nhắc khi xây dựng kế hoạch hành động là bối cảnh thực hiện, bao gồm bối cảnh trong nước và quốc tế.

Trong đó, bối cảnh trong nước là những hiện trạng về khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên; thải bỏ ra môi trường cũng như nguồn lực để triển khai. Xây dựng kế hoạch hành động phải đặt vào bối cảnh của Việt Nam để có hướng đi đúng đắn và phù hợp, tránh tình trạng kế hoạch không sát với thực tế dẫn đến khó triển khai.

Mô hình 'tiệm cận' kinh tế tuần hoàn tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền

Đồng quan điểm, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Công ty Cổ phần công nghiệp tàu thủy Shinec, Chủ đầu tư dự án khu công nghiệp sinh thái Nam Cầu Kiền, đề xuất, áp dụng kinh tế tuần hoàn phải xem xét đến hiện trạng của Việt Nam, không chỉ hiện tại mà còn cần phải tính đến hiện trạng trong tương lai.

Đối với bối cảnh quốc tế, ông Takano đề nghị khung kế hoạch hành động quốc gia phải đặt lưu ý những chương trình nghị sự mang tính khu vực và toàn cầu.

Thực tế, câu chuyện phát triển bền vững và triển khai kinh tế tuần hoàn đang là mối quan tâm hàng đầu trên thế giới. Nhiều cam kết, chiến lược mang tính đa quốc gia đang được đưa ra, có thể kể đến như hội nghị COP26; sáng kiến xây dựng hiệp ước toàn cầu về ô nhiễm nhựa.

Tại khu vực ASEAN, vào năm ngoái, các nước thành viên đã chính thức thông qua kế hoạch hành động chống rác thải nhựa đại dương, với kinh tế tuần hoàn và công cụ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) là một trong số những hướng tiếp cận mới được đưa ra. Các thành viên cũng đang bàn thảo về việc tháo gỡ rào cản thương mại nội khối đối với sản phẩm, dịch vụ có tính chất thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Trong bối cảnh quốc tế đang rất quan tâm về kinh tế tuần hoàn, ông Takano nhận xét, việc lồng ghép nội dung của các chương trình nghị sự quốc tế vào kế hoạch hành động thực hiện kinh tế tuần hoàn sẽ tạo cơ hội phát triển các mối quan hệ đối tác và thu hút tài trợ.

Đây là những trợ lực quan trọng để Việt Nam nhanh chóng triển khai kinh tế tuần hoàn khi nguồn lực trong nước, bao gồm nguồn lực Nhà nước và khu vực tư nhân đều còn hạn chế.

Lựa chọn ưu tiên

Một giải pháp khác được chuyên gia Nhật Bản đưa ra là lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên để triển khai kinh tế tuần hoàn, từ đó tạo ra tác động lan tỏa, thay vì triển khai một cách dàn trải dẫn đến kém hiệu quả.

Ông Takano đưa ra 2 phương pháp để xác định ngành và lĩnh vực ưu tiên. Phương pháp đầu tiên là dựa trên cơ sở dữ liệu, với việc phân tích các số liệu như tình trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên, lượng rác thải phát sinh… từ đó xác định ngành, lĩnh vực cần thiết phải áp dụng kinh tế tuần hoàn sớm.

Phương pháp thứ 2 là ưu tiên những lĩnh vực khả thi, có thể dễ dàng áp dụng kinh tế tuần hoàn, ví dụ như nông nghiệp, quản lý rác thải…

Thực tế, việc đặt thứ tự ưu tiên cho các ngành triển khai kinh tế tuần hoàn là chiến lược quen thuộc trên thế giới. Tại Hà Lan, chiến lược và kế hoạch hành động kinh tế tuần hoàn đưa ra các lĩnh vực ưu tiên là thực phẩm; rác thải hữu cơ; hàng tiêu dùng và xây dựng.

Tại Nhật Bản, chiến lược kinh tế tuần hoàn được đưa ra từ những năm 1990, với lộ trình ưu tiên theo thứ tự lần lượt là vật chứa và bao bì; thiết bị điện gia dụng; thực phẩm; xây dựng; ô tô; thiết bị điện, điện tử loại nhỏ.

Trên cơ sở tiềm năng giảm phát thải nhà kính, Quỹ Ellen Macathur cũng đưa ra các ngành ưu tiên là xi măng; nhựa; thép; nhôm và thực phẩm. 5 lĩnh vực này có tiềm năng giảm khoảng 9,3 tỷ tấn khí thải carbon nếu áp dụng chu trình tuần hoàn.

Thuế carbon EU làm khó thép, xi măng

Thuế carbon EU làm khó thép, xi măng

Phát triển bền vững -  3 ngày

Gánh nặng chi phí carbon trong chuỗi cung ứng có thể khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam mất khả năng cạnh tranh khi tiếp cận thị trường châu Âu.

Nông nghiệp Việt và bài toán ESG: Làm được nhưng nói chưa đúng

Nông nghiệp Việt và bài toán ESG: Làm được nhưng nói chưa đúng

Phát triển bền vững -  5 ngày

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu khắt khe, ESG đã thôi đóng vai trò là một "bản báo cáo kỹ thuật" mà đã trở thành tấm vé thông hành quyết định sự sống còn của doanh nghiệp nông nghiệp.

Hòa Long Invest giải bài toán chuẩn xanh cho doanh nghiệp FDI

Hòa Long Invest giải bài toán chuẩn xanh cho doanh nghiệp FDI

Phát triển bền vững -  2 tuần

Khi ESG trở thành điều kiện của dòng vốn FDI, hạ tầng khu công nghiệp được đo bằng quản trị rủi ro và giá trị dài hạn, không còn ở lấp đầy.

Xe buýt điện miễn phí cho người dân Côn Đảo và bài toán 'hoàn vốn' xã hội

Xe buýt điện miễn phí cho người dân Côn Đảo và bài toán 'hoàn vốn' xã hội

Phát triển bền vững -  2 tuần

Xe buýt điện tại Côn Đảo không chỉ là phương tiện di chuyển, mà là bước khởi đầu phát triển đô thị đảo xanh, đặt giá trị xã hội và môi trường làm trọng tâm.

Chiến lược tích lũy tín chỉ carbon tại Vietnam Airlines

Chiến lược tích lũy tín chỉ carbon tại Vietnam Airlines

Phát triển bền vững -  3 tuần

Với Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines, cuộc chơi Net Zero không chỉ là trách nhiệm mà còn là một bài toán quản trị đầy thách thức.

SCSC lãi kỷ lục và khúc cua từ sân bay Long Thành

SCSC lãi kỷ lục và khúc cua từ sân bay Long Thành

Doanh nghiệp -  7 giờ

Công ty CP Dịch vụ hàng hóa Sài Gòn (SCSC) không chỉ ghi nhận mức lãi kỷ lục nhờ sự phục hồi của sản lượng hàng hóa quốc tế mà còn cho thấy một bảng cân đối kế toán lành mạnh với lượng tiền mặt dồi dào.

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Leader talk -  7 giờ

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa kết thúc rất thành công là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước. TheLEADER trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm.

'Điểm mù' trên báo cáo tài chính tạo rủi ro khi thẩm định doanh nghiệp

'Điểm mù' trên báo cáo tài chính tạo rủi ro khi thẩm định doanh nghiệp

Tài chính -  1 ngày

Quản trị tài chính không còn là câu chuyện của riêng báo cáo tài chính. Những rủi ro lớn nhất thường nằm ở những gì chưa được phản ánh trên sổ sách kế toán.

Bệ phóng thương hiệu cho nội thất Việt

Bệ phóng thương hiệu cho nội thất Việt

Nhịp cầu kinh doanh -  1 ngày

HawaExpo 2026 trở thành bệ phóng để nội thất Việt chứng minh năng lực và xây dựng niềm tin trên thị trường quốc tế.

SeABank báo lãi gần 6.900 tỷ đồng

SeABank báo lãi gần 6.900 tỷ đồng

Tài chính -  1 ngày

Lợi nhuận trước thuế 2025 của SeABank đạt 6.868 tỷ đồng, vượt kế hoạch năm, quy mô tổng tài sản tăng gần 22% đạt 396.443 tỷ đồng.

Dự báo giá vàng tuần tới 26-30/1/2026: Vượt mốc 5.000 USD/ounce

Dự báo giá vàng tuần tới 26-30/1/2026: Vượt mốc 5.000 USD/ounce

Vàng -  1 ngày

Khảo sát dự báo giá vàng tuần tới cho thấy xu hướng tăng vẫn chiếm ưu thế khi vàng áp sát mốc 5.000 USD, trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng, USD suy yếu.

Giá vàng hôm nay 24/1/2026: Tăng thêm hơn 2 triệu đồng một lượng

Giá vàng hôm nay 24/1/2026: Tăng thêm hơn 2 triệu đồng một lượng

Vàng -  1 ngày

Giá vàng hôm nay 24/1/2026 vẫn tiếp tục tăng mạnh 2.100.000 - 2.200.000 đồng một lượng đối với cả vàng miếng và vàng nhẫn SJC trong bối cảnh giá quốc tế tiến sát 5.000 USD/ounce.