Vinamilk, FPT, Hoà Phát, CMC hiến kế 'trận đánh lớn' thúc đẩy Nghị quyết 68

Thủ tướng Phạm Minh Chính sáng nay đã chủ trì cuộc tọa đàm với các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp tại Hà Nội nhằm thúc đẩy việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đã nhanh chóng chuyển hóa Nghị quyết 68 thành hành động cụ thể, khi trình Quốc hội ban hành Nghị quyết 198 và ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Trước đó, tại hội nghị ngày 18/5, Thủ tướng đã giải đáp nhiều vấn đề từ các doanh nghiệp, nhưng theo ông, nhu cầu đối thoại trực tiếp và sâu hơn từ phía doanh nghiệp vẫn rất lớn, đòi hỏi một diễn đàn mở để chia sẻ, hiến kế.

Thủ tướng nhấn mạnh vấn đề hiện nay không còn là thiếu cơ chế, mà là tổ chức thực hiện sao cho hiệu quả.

“Nghĩ sâu, làm lớn”, tận dụng sức mạnh của gần một triệu doanh nghiệp và hàng triệu hộ kinh doanh để tạo chuyển biến căn bản trong nền kinh tế là thông điệp được ông nhấn mạnh.

Bên cạnh đó yêu cầu rõ ràng về vai trò của từng bên trong triển khai: Nhà nước, chính quyền, doanh nghiệp, người dân – mỗi bên phải chủ động, đồng lòng, hành động. “Chỉ bàn làm, không bàn lùi”, Thủ tướng nói.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, bà Mai Kiều Liên, Tổng Giám đốc Vinamilk, ví tiềm năng thực hiện nghị quyết 68 như Chiến dịch Hồ Chí Minh – thần tốc và hiệu quả nếu đồng lòng.

Bà nhắc lại những cột mốc lớn trong quá trình phát triển kinh tế tư nhân: từ đổi mới tại Đại hội VI, khi doanh nghiệp được giao quyền tự chủ, đến Đại hội VIII với chủ trương cổ phần hóa, mở đường cho hàng loạt công ty tư nhân ra đời.

Theo bà, lực lượng doanh nghiệp tư nhân trong nước chỉ trong vòng năm mười năm đã có bước tiến vượt bậc, và Nghị quyết 68 lần này sẽ là một bước ngoặt tiếp theo.

Nhìn về tương lai, bà cho rằng Việt Nam có lợi thế lớn trong việc “đi tắt đón đầu” về công nghệ. Nếu trước đây cần 10 – 15 năm để nghiên cứu, học hỏi, thì hiện nay Việt Nam có thể tiếp cận và áp dụng ngay. Bà lấy ví dụ đường cao tốc Bắc – Nam: “Thế giới có từ lâu, nhưng nếu chúng ta tập trung, có thể làm ngay với công nghệ mới nhất.”

Pháp luật không cấm nhưng nếu lợi mình, hại người thì cũng không nên làm. Những doanh nghiệp như thế sẽ phát triển bền vững.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt, theo bà, vẫn là con người. Chính sách đã rõ, nhưng thành bại phụ thuộc vào việc ai thực thi, với tinh thần và trách nhiệm như thế nào.

Bà nhấn mạnh phát triển kinh tế không chỉ là tăng GDP hay doanh số mà phải là phát triển bền vững – xanh, sạch, có trách nhiệm xã hội.

“Pháp luật không cấm nhưng nếu lợi mình, hại người thì cũng không nên làm. Những doanh nghiệp như thế sẽ phát triển bền vững”, bà Liên nói.

Bà đề nghị có cơ chế giải quyết nhanh các vướng mắc mà doanh nghiệp gặp phải.

“Bởi đối với doanh nghiệp, nhiều khi có cơ hội thì có thể đi nhanh trước 5, 10 năm còn nếu mất cơ hội thì phải chậm mất 50 năm”, bà Liên nhấn mạnh.

Như tại Vinamilk, các vấn đề phát sinh được xử lý trong vòng 48 giờ. Bà mong rằng Chính phủ cũng có một khung thời gian nhất định: 7 ngày, 15 ngày… để giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp.

Ông Trương Gia Bình, Trưởng ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, Chủ tịch Tập đoàn FPT, gọi Nghị quyết 68 là "nắng hạn gặp mưa rào" đối với doanh nghiệp.

Theo ông, sự xuất hiện của nghị quyết là niềm hy vọng mới, kỳ vọng về sự “tin yêu” mà Đảng, Chính phủ, Nhà nước dành cho khối tư nhân.

Ông dẫn lại lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nói: đã đến lúc Việt Nam cần những “trận Điện Biên Phủ mới” trên mặt trận kinh tế. Ông cho rằng Việt Nam cần lập kế hoạch “tác chiến” kinh tế đến năm 2030, với những “trận đánh mới” như xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam, trung tâm tài chính toàn cầu, hạ tầng công nghệ, giao thông, nông nghiệp hiện đại…

Theo ông, điều quan trọng là huy động được sự đồng lòng và hợp lực giữa Chính phủ, doanh nghiệp và người dân. Ông khẳng định doanh nghiệp Việt sẵn sàng “chiến đấu” để cùng nhau phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghệ CMC, cho rằng Nghị quyết 68 đã giải quyết đúng và trúng những điểm nghẽn của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng phản hồi và kiến nghị từ doanh nghiệp hiện nay còn quá rời rạc, chủ yếu là đơn lẻ. Ông đề xuất cộng đồng doanh nghiệp nên thông qua các hiệp hội để tập hợp tiếng nói, đưa ra kiến nghị tập trung hơn và có hiệu quả hơn.

Ông đặc biệt đề cao tinh thần "kiến tạo chung", không chỉ chờ Chính phủ “kiến tạo” mà doanh nghiệp cũng phải đồng hành kiến tạo. Ông kêu gọi doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào các chính sách cải cách thủ tục hành chính, ví dụ như tham gia góp ý cắt giảm 30% thủ tục hành chính mà nghị quyết đặt ra.

Ông nêu dẫn chứng về quy định mới: nếu một dự án đã có quy hoạch 1/500, không nên yêu cầu doanh nghiệp phải xin thêm giấy phép xây dựng.

Ngoài ra, ông kiến nghị Chính phủ tin tưởng và giao cơ hội cho các doanh nghiệp Việt trong các dự án lớn – từ hạ tầng giao thông đến hạ tầng số. Ông cho rằng các doanh nghiệp lớn của Việt Nam như Hòa Phát, Vingroup, Thaco, CMC… hoàn toàn đủ năng lực và có thể liên doanh hợp tác để đảm nhận các dự án như đường sắt cao tốc, thay vì phải phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài.

Bày tỏ sự vui mừng khi có Nghị quyết 68, ông Trần Đình Long, Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát, cho rằng văn bản này thậm chí “mở” hơn cả kỳ vọng của doanh nghiệp.Tuy nhiên, ông đề nghị các nghị định, thông tư đi kèm cần cụ thể và rõ ràng hơn.

Theo ông Long, mọi phát ngôn và văn bản của Chính phủ cần khẳng định rõ quan điểm “bảo vệ và phát triển sản xuất trong nước” là điều kiện tiên quyết.

Như dự án đường sắt cao tốc là thời cơ nghìn năm. Nếu muốn làm nhanh, gọi thầu nước ngoài là xong. Nhưng nếu muốn bảo vệ ngành đường sắt trong nước, Chủ tịch Hoà Phát cho rằng bắt buộc phải bảo vệ sản xuất trong nước.

Ông đề nghị các dự án đầu tư công cần có tỷ lệ sử dụng hàng sản xuất trong nước – ví dụ 70% trong các dự án như đường cao tốc. Ông cho rằng cách diễn đạt “ưu tiên dùng hàng trong nước” là không đủ trong nghị định về đặt hàng, phải quy định rõ "phải dùng hàng trong nước sản xuất được" chứ không phải "ưu tiên" nếu sản phẩm đáp ứng được yêu cầu.

Sau các phát biểu, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu lên tình trạng đặt ra yêu cầu nhà đầu tư phải có kinh nghiệm trong một lĩnh vực nào đó thì mới được tham gia.

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ sự cần thiết phải phân biệt giữa điều kiện của nhà đầu tư và nhà thầu. Theo ông, không thể yêu cầu nhà đầu tư có kinh nghiệm trong lĩnh vực cụ thể – miễn là họ có vốn, có hiệu quả đầu tư, còn việc tổ chức thi công có thể thuê nhà thầu chuyên nghiệp.

Đơn cử có thể quy định nhà đầu tư casino phải có 2 tỷ USD mới được đầu tư vào casino vào Việt Nam, nhưng đừng đòi hỏi họ phải có kinh nghiệm trong lĩnh vực này, họ có thể tổ chức kinh doanh, thuê nhà thầu có kinh nghiệm, thuê ai quản lý là việc của họ.

Theo Thủ tướng, yêu cầu kinh nghiệm đầu tư đang là một điểm nghẽn trong thủ tục hành chính, cần được tháo gỡ để khơi thông dòng vốn và tạo cơ hội cho các nhà đầu tư mới.