Quy trình lựa chọn nhà đầu tư, lập dự án dự án phức tạp, gian nan không kém nhà ở thương mại là hai trong số nhiều lý do khiến việc đầu tư nhà ở xã hội mãi ì ạch.
Mặc dù, Luật Nhà ở 2023 và Luật Thủ đô 2024 đã có hiệu lực nhưng số lượng các dự án nhà ở xã hội vẫn chưa được phát triển như kỳ vọng.
Bên cạnh việc “quá độ” giữa chính sách cũ và mới khiến các dự án nhà ở xã hội chậm triển khai, luật sư Phạm Thanh Tuấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đã chỉ ra bốn tồn tại lớn của chính sách phát triển nhà ở xã hội hiện nay.
Thứ nhất, theo ông Tuấn, quy trình lựa chọn nhà đầu tư phát triển dự án nhà ở xã hội vẫn còn rất phức tạp, nhiều quy trình, thủ tục không cần thiết.
Đơn cử như việc dự án nhà ở xã hội được lựa chọn nhà đầu tư theo phương thức đấu thầu hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư. Điểm khác biệt rõ nét nhất giữa các dự án nhà ở xã hội với các dự án nhà ở thương mại là các dự án nhà ở xã hội không phải đấu giá như nhà ở thương mại.
Thế nhưng, nếu theo phương án chấp thuận chủ trương đầu tư, các dự án nhà ở xã hội được thực hiện giống các dự án nhà ở thương mại, không có sự "ưu tiên" cho các doanh nghiệp triển khai.
Nếu theo phương án đấu thầu, ông Tuấn cho rằng, thủ tục này không cần thiết, bới các dự án nhà ở xã hội "chẳng có gì để mà "đấu". Trong đi đó, các dự án nhà ở xã hội phải chịu rất nhiều vòng “kim cô” trong quản lý: như quy hoạch, chương trình kế hoạch phát triển nhà ở.
Thậm chí, địa phương còn phải hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho từng năm như yêu cầu của Chính phủ đặt ra.
Chính vì vậy, các thủ tục đấu thầu hay chấp thuận đầu tư với các dự án nhà ở xã hội là không cần thiết. Doanh nghiệp nào "xin" làm nhà ở xã hội tại các địa phương, UBND tỉnh, thành phố đó có thể “cho” luôn doanh nghiệp đó để triển khai và quản lý bằng công cụ khác khi triển khai dự án.
Ông Tuấn đề xuất cho phép chỉ định thầu đối với các dự án nhà ở xã hội đủ điều kiện, thay vì đấu thầu kéo dài.
Trước đó, tại hội nghị về phát triển nhà ở xã hội do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, nhiều doanh nghiệp cũng đã cùng chung kiến nghị đến Chính phủ xem xét, cho phép các dự án nhà ở xã hội được chỉ định thầu.
Ông Đậu Minh Thanh, Chủ tịch HĐTV HUD cho rằng, việc áp dụng phương thức chỉ định thầu đối với các dự án đã có nhà đầu tư đáp ứng đầy đủ điều kiện là hoàn toàn hợp lý, nên được tạo điều kiện triển khai.
Để đảm bảo công bằng và chất lượng xây dựng, Chính phủ có thể xếp hạng các nhà đầu tư theo thang điểm thông qua việc đánh giá hồ sơ năng lực, kinh nghiệm.
Đây là quy định, cơ chế ưu tiên cho phát triển các dự án nhà ở xã hội nhằm rút ngắn các trình tự thủ tục, thời gian thực hiện các trình tự thủ tục ở các bước.
Theo ông Tuấn, riêng việc loại bỏ thủ tục đấu thầu hay chấp thuận chủ trương đầu tư đã giúp các dự án nhà ở xã hội giảm được khoảng 6 đến 9 tháng chờ thủ tục.
Thứ hai, theo ông Tuấn, việc lập dự án nhà ở xã hội cũng gian nan không kém các dự án nhà ở thương mại.
Thủ tục pháp lý để phát triển nhà ở xã hội không “ưu đãi” hơn so với dự án nhà ở thương mại.
Doanh nghiệp vẫn phải lập từng ấy thủ tục như lập báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo đánh giá tác động môi trường, thẩm định thiết kế, phòng cháy chữa cháy, giấy phép xây dựng...
Do tính tuần tự, thủ tục này là "đầu vào" của thủ tục khác, nên các thủ tục đầu tư nhà ở xã hội, vốn đã chậm có thể càng chậm hơn, nếu mọi việc đột nhiên bị tắc lại ở một bước nào đó.
Ông Tuấn đề xuất, các cơ quan quản lý nhà nước nên “gộp” thủ tục để thẩm định một lần, hoặc theo dạng “cam kết” của doanh nghiệp và “hậu kiểm” giống như luồng xanh trong hải quan.
Cách làm này sẽ giúp giảm từ 3 - 6 tháng chờ thủ tục cho các dự án nhà ở xã hội, vị luật sư này nhấn mạnh.
Thứ ba, việc hỗ trợ mặt bằng "sạch", hạ tầng kỹ thuật cho dự án nhà ở xã hội hiện nay còn nhiều vướng mắc.
Trước đó, Luật Nhà ở 2023 cho phép UBND cấp tỉnh bố trí ngân sách nhà nước để bồi thường, tạo mặt bằng “sạch” cho dự án. Thậm chí UBND cấp tỉnh còn được đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài dự án, riêng Hà Nội, theo Luật Thủ đô còn được đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong dự án nhà ở xã hội.
Điều này giúp tháo gỡ khó khăn rất lớn cho các dự án trong việc giải phóng mặt bằng và hỗ trợ các chủ đầu tư trong việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Tuy nhiên, Luật Đầu tư công không có quy định bố trí ngân sách nhà nước để làm những việc này. Chính vì vậy, chính sách hỗ trợ đầu tự hạ tầng kỹ thuật cho dự án nhà ở xã hội mới chỉ nằm “trên giấy”.
Vướng mắc thứ tư là về vốn. Vốn đầu tư phát triển nhà ở xã hội hiện nay vẫn là bài toán nan giải của cả doanh nghiệp chủ đầu tư và người mua nhà.
Mặc dù, Chính phủ đã có gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng (hiện giờ tăng lên 145 nghìn tỷ đồng) của 9 ngân hàng thương mại dành cho phát triển nhà ở xã hội, nhưng đây là nguồn vốn thương mại, do các ngân hàng “ăn dè hạt tiện” nên việc giải ngân và lãi suất không có nhiều hấp dẫn.
Các dự án nhà ở xã hội rất cần thiết được hỗ trợ một gói tín dụng riêng từ ngân sách, hoặc đợi thêm quỹ phát triển nhà ở xã hội quốc gia để có cơ chế chính sách ưu đãi hơn về vốn.
Trước thực trạng hàng loạt các vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội, ông Tuấn cho rằng, để đạt mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội, Chính phủ phải có các giải pháp mạnh mẽ nhằm cởi trói chính sách.
Hiện nhiều vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội có nguyên nhân sâu xa do các luật mâu thuẫn, chồng chéo. Vì vậy, Chính phủ cần sửa đổi Luật Nhà ở 2023 hoặc có nghị quyết của Quốc hội cho phép áp dụng một số thủ tục đầu tư “đặc biệt” trong phát triển nhà ở xã hội với các cơ chế ưu đãi đặc thù cho phân khúc nhà ở này.
Nếu chỉ dừng ở nghị quyết thí điểm của Chính phủ, mọi vướng mắc vẫn chưa thể giải quyết một cách triệt để, giúp các dự án nhà ở xã hội sớm được triển khai trên thực tiễn.
Tags:
Tags:
Nhiều “ông lớn” địa ốc bắt đầu lấn sân sang mảng nhà ở xã hội với các dự án có quy mô lên tới hàng chục nghìn căn.
Chuyển đổi công năng từ nhà tái định cư sang nhà ở xã hội không dễ thực hiện, dù nhiều dự án đã bỏ hoang nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực đất đai và tài sản công.
Các bộ ngành cần rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, nhà ở xã hội, tín dụng, tài nguyên khoáng sản.
FUTA Land lọt Top 10 nhà đầu tư và phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam 2026, ghi nhận hành trình vươn tầm và phát triển bền vững thông qua những dự án đẳng cấp.
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt trong cấu trúc cung - cầu và mặt bằng giá của thị trường nhà ở TP.HCM sau sự kiện sáp nhập hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Những khu vực từng đóng vai trò "vệ tinh" nay trở thành trục bổ sung nguồn cung thiết yếu, giải tỏa cơn khát quỹ đất và áp lực pháp lý kéo dài tại khu vực đô thị cốt lõi.
Ngày càng nhiều người giàu có xu hướng chọn căn hộ hạng sang tại trung tâm, thay vì phân tán vốn vào nhiều bất động sản vùng ven. Xu hướng này thể hiện tư duy sở hữu tài sản đã dịch chuyển từ gia tăng số lượng sang tối ưu chất lượng và tính bền vững.
Theo chuyên gia Savills, thị trường bất động sản năm 2026 sẽ phân hóa rõ rệt. Trong đó, bất động sản công nghiệp và nhà ở được dự báo sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường.
Lễ giới thiệu tòa The Ruby và Newtown Legend thuộc dự án Newtown Diamond Đà Nẵng với chủ đề “Choir of the Sea - Giai điệu biển xanh” đã thu hút hàng trăm nhà đầu tư, mở ra cơ hội đón đầu làn sóng đầu tư trong năm mới 2026 tại thành phố đáng sống bậc nhất Việt Nam.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là khát vọng lớn của cả dân tộc, đang được từng bước hiện thực hoá bằng những bước đi vững chắc.
Năng lực lãnh đạo, bản lĩnh chính trị và sức chiến đấu của Đảng đã được thể hiện rõ nét trong nhiệm kỳ Đại hội XIII diễn ra với bối cảnh đặc biệt, nhiều khó khăn, thách thức đan xen và chồng lấn.
FUTA Land lọt Top 10 nhà đầu tư và phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam 2026, ghi nhận hành trình vươn tầm và phát triển bền vững thông qua những dự án đẳng cấp.
Công ty CP Dịch vụ hàng hóa Sài Gòn (SCSC) không chỉ ghi nhận mức lãi kỷ lục nhờ sự phục hồi của sản lượng hàng hóa quốc tế mà còn cho thấy một bảng cân đối kế toán lành mạnh với lượng tiền mặt dồi dào.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa kết thúc rất thành công là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước. TheLEADER trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Quản trị tài chính không còn là câu chuyện của riêng báo cáo tài chính. Những rủi ro lớn nhất thường nằm ở những gì chưa được phản ánh trên sổ sách kế toán.
HawaExpo 2026 trở thành bệ phóng để nội thất Việt chứng minh năng lực và xây dựng niềm tin trên thị trường quốc tế.
