Phát triển bền vững

Có nên đốt rác phát điện?

Phạm Sơn Thứ hai, 01/08/2022 - 10:55

Theo TS. Quách Thị Xuân, Điều phối viên Liên minh Không rác Việt Nam (VZWA), đốt rác nói chung và đốt rác phát điện nói riêng không phải giải pháp hiệu quả.

Nhà máy điện rác lớn nhất Việt Nam tại Sóc Sơn, Hà Nội. Ảnh: Lao động.

Sáng 25/7, nhà máy đốt rác phát điện tại huyện Sóc Sơn, Hà Nội đã chính thức vận hành giai đoạn 1. Đây là nhà máy đốt rác phát điện lớn nhất Việt Nam, với tổng công suất 75MW, trong đó 15 – 20% được giữ lại phục vụ hoạt động sản xuất của nhà máy, phần còn lại hòa lưới điện quốc gia.

Trong giai đoạn 1, 1 tổ máy và 1 lò đốt được vận hành, dự kiến tiếp nhận và xử lý khoảng 1 nghìn tấn rác thải tươi mỗi ngày. Ở các giai đoạn sau, 4 lò đốt nữa sẽ tiếp tục được vận hành.

Khi đi vào hoạt động đầy đủ, nhà máy dự kiến xử lý khoảng 5 nghìn tấn rác mỗi ngày, tương đương với khoảng 60 – 70% lượng rác thải đang chôn lấp tại Hà Nội. Vì vậy, nhà máy được kỳ vọng sẽ góp phần tích cực giải quyết tình trạng rác thải rắn ngày càng quá tải tại Thủ đô.

Một điểm đặc biệt của nhà máy điện rác Sóc Sơn, theo đại diện Công ty CP Môi trường Thiên Ý, là nhà máy này sử dụng công nghệ mới của Bỉ là đốt rác hỗn hợp không qua phân loại. Tuy nhiên, việc phân loại rác sẽ giúp giảm tỷ lệ chất không đốt được, giúp nhà máy hoạt động hiệu quả hơn.

Trước đó, vào cuối tháng 3, tại khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (Sơn Tây, Hà Nội), nhà máy điện rác Seraphin chính thức được khởi công, với công suất phát điện dự kiến là 37MW, dự kiến hoàn thành sau 20 tháng. Khi đi vào hoạt động, nhà máy Seraphin sẽ tiêu thụ khoảng 1.500 – 2.000 tấn rác mỗi ngày.

Thêm cơ hội cho điện rác tại Thủ đô

Không chỉ Hà Nội mà nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước đã và đang xây dựng các nhà máy đốt rác phát điện. Tại TP.HCM, 3 nhà máy đốt rác phát điện được khởi công vào năm 2019, được kỳ vọng sẽ xử lý khoảng 6 nghìn tấn rác mỗi ngày.

Tại Hải Phòng, mới đây, Thường trực thành ủy đã chấp thuận chủ trương xây dựng nhà máy đốt rác phát điện tại quận Hải An với công suất xử lý 2 nghìn tấn rác mỗi ngày. Ngoài ra, khu xử lý rác thải Trấn Dương tại huyện Vĩnh Bảo cũng đang được xem xét xây nhà máy điện rác.

Đốt rác phát điện đang là giải pháp được đánh giá là phù hợp với hiện trạng nhiều địa phương trên cả nước, với những ưu điểm như ít tro xỉ, phụ phẩm sau đốt tận dụng được làm gạch không nung, nhiệt độ lò đốt cao hạn chế khí thải dioxin và furan…

Có nên đốt rác phát điện?

TS. Quách Thị Xuân, Điều phối viên Liên minh Không rác Việt Nam (VZWA), cho biết, xử lý rác thải bằng hình thức đốt là điều rất quen thuộc với người dân Việt Nam. Tại nhiều nơi, từ thành thị tới nông thôn, người dân vẫn thu gom rác để “đốt đi cho sạch”.

Sau này, nhiều hình thức đốt rác khác đã được ứng dụng, có thể kể đến như đốt trong lò thông thường; đốt lò nung xi măng; đốt rác phát điện… Trong đó, đốt rác phát điện, với những ưu điểm nêu trên, đang được nhiều địa phương lựa chọn.

Tuy nhiên, theo bà Xuân, đốt rác nói chung và đốt rác phát điện nói riêng không phải là giải pháp bền vững. Lý giải cho nhận định này, bà Xuân đưa ra 3 lý do.

Thứ nhất, các lò đốt rác là nguồn phát sinh khí thải nhà kính cùng nhiều loại khí độc hại. Ở nhiệt độ dưới 850 độ C, việc đốt rác tạo ra khí thải dioxin và furan là những loại khí rất độc, đe dọa trực tiếp tới sức khỏe con người.

Điện rác: Giải pháp hay rủi ro?

Thực tế, các lò đốt rác phát điện duy trì nhiệt độ khoảng trên 1.000 độ C để hạn chế phát sinh khí dioxin và furan. Tuy nhiên, bà Xuân cho biết không thể duy trì mức nhiệt độ cao này liên tục. Vào những thời điểm tắt, mở hay bảo trì lò đốt, nhiệt độ có thể hạ xuống mức nguy hiểm.

Thứ hai, chi phí xây dựng các nhà máy đốt rác và đốt rác phát điện khá lớn. Tuy nhiên, các nhà máy đốt rác hoạt động không hiệu quả dẫn đến hiện tượng bỏ hoang tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Thứ ba, đốt rác và đốt rác phát điện không khuyến khích phân loại, tái chế rác thải, do đó sẽ cản trở ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn. Theo bà Xuân, lò đốt rác phát điện, nếu muốn đạt hiệu quả, trung bình phải đốt khoảng 1 nghìn tấn rác mỗi ngày.

Như vậy, các địa phương thường phải ký hợp đồng cung cấp đủ ít nhất 1 nghìn tấn rác mỗi ngày cho nhà máy điện rác. Tại một số địa phương, ví dụ như Đà Nẵng, lượng rác thải phát sinh mỗi ngày chỉ đạt khoảng hơn 1 nghìn tấn, nếu đem đi đốt hết sẽ lãng phí cả nguồn rác thải có giá trị tái chế cao.

Trước đó, trao đổi với TheLEADER, bà Xuân cho biết, nhiều quốc gia trên thế giới, sau một thời gian vận hành các nhà máy đốt rác phát điện đã phải thừa nhận đây là nguồn năng lượng đắt đỏ và không phải giải pháp tối ưu, có thể kể đến như Mỹ hay Singapore.

Đối với bài toán quản lý chất thải rắn, bà Xuân đề xuất thực hiện theo thứ tự ưu tiên những giải pháp mang tính phòng ngừa như từ chối, giảm thiểu, tái sử dụng, sau đó mới đến các giải pháp tái chế, ủ phân sinh học. Đốt và chôn lấp rác thải là những giải pháp kém bền vững nhất.

Thêm cơ hội cho điện rác tại Thủ đô

Thêm cơ hội cho điện rác tại Thủ đô

Phát triển bền vững -  3 năm

Theo kế hoạch mới về phát triển năng lượng tái tạo trong năm 2022, Hà Nội đặt mục tiêu tăng thêm 37MW từ điện rác, mở ra cơ hội phát triển cho ngành năng lượng mới mẻ này.

IFC rót 30 triệu USD vào nhà máy điện rác Bắc Ninh

IFC rót 30 triệu USD vào nhà máy điện rác Bắc Ninh

Phát triển bền vững -  3 năm

Khoản vay sẽ giúp nâng cao năng lực xử lý rác thải của tỉnh Bắc Ninh, và giảm tác động tới môi trường. Đồng thời, bảo vệ người dân trước những nguy cơ về sức khỏe liên quan đến tình trạng rác thải không được xử lý đúng cách.

Điện rác: Giải pháp hay rủi ro?

Điện rác: Giải pháp hay rủi ro?

Phát triển bền vững -  3 năm

Nhiều ý kiến cho rằng điện rác không đem lại giá trị về kinh tế, đồng thời gây ra những thương tổn cho môi trường và xã hội.

Bài toán kinh doanh của nhà máy điện rác 7.100 tỷ đồng tại Hà Nội

Bài toán kinh doanh của nhà máy điện rác 7.100 tỷ đồng tại Hà Nội

Tiêu điểm -  3 năm

Hà Nội vừa có yêu cầu cụ thể về tiến độ cho dự án nhà máy điện rác Sóc Sơn trị giá hơn 7.100 tỷ đồng.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  19 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Bếp đun ít khói và bước chân đồng hành của Tập đoàn TH trên hành trình trung hoà carbon

Bếp đun ít khói và bước chân đồng hành của Tập đoàn TH trên hành trình trung hoà carbon

Phát triển bền vững -  1 ngày

Từ năm 2022 đến nay, Tập đoàn TH đã góp phần quan trọng vào chuỗi hoạt động trao tặng hơn 200.000 bếp cho bà con nông dân các tỉnh thành trong cả nước; tương đương góp phần giảm 400.000 tấn khí CO2.

Thách thức từ 'luật chơi xanh' ngành hàng hải

Thách thức từ 'luật chơi xanh' ngành hàng hải

Phát triển bền vững -  3 ngày

Ngành hàng hải đối diện với bài toán chuyển đổi xanh để đáp ứng yêu cầu của đối tác cũng như quy định pháp lý của thị trường quốc tế.

Tắt đèn Bật ý tưởng 2025: Hành trình 15 năm và bước tiến mới

Tắt đèn Bật ý tưởng 2025: Hành trình 15 năm và bước tiến mới

Phát triển bền vững -  1 tuần

Với thông điệp "Tắt sống nhanh - Bật sống xanh", chiến dịch Tắt đèn Bật ý tưởng 2025 đã chính thức quay trở lại để tiếp tục hành trình bảo vệ môi trường.

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  33 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  2 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  2 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  19 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  23 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.