Doanh nghiệp Việt vẫn lận đận trong hành trình logistics xanh

Kiều Mai Thứ bảy, 12/07/2025 - 18:34
Nghe audio
0:00

Khi tham gia quá trình logistics xanh, doanh nghiệp Việt Nam phải giải quyết bài toán về nhận thức, thói quen cũng như hạ tầng, chi phí, lựa chọn công nghệ.

Logistics xanh – lá chắn kinh tế giữa bối cảnh biến động

Logistics xanh (hậu cần xanh) được giải nghĩa là hoạt động logistics hướng đến các mục tiêu bền vững, thân thiện và bảo vệ môi trường, giảm tối đa tác động tiêu cực đến môi trường. 

Thông qua việc đầu tư vào phương tiện vận tải tiết kiệm nhiên liệu, sử dụng container thông minh, tối ưu lộ trình, số hoá quản lý kho bãi, logistics xanh còn hỗ trợ doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí dài hạn.

“Khi giá dầu, giá vận chuyển luôn biến động, đây là “lá chắn kinh tế” rất cần thiết”, ông Trần Thanh Hải, Cục phó Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, nhấn mạnh tại Diễn đàn Logistics xanh do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức chiều ngày 11/7. 

Theo ông Hải, trước xu hướng phát triển bền vững của toàn cầu, logistics xanh đang trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường xuất khẩu và yêu cầu của khách hàng, trong đó, thị trường lớn châu Âu đã triển khai cơ chế CBAM – đánh thuế carbon lên hàng nhập khẩu có phát thải cao. 

Đặc biệt, sở hữu chứng chỉ xanh, doanh nghiệp đang tạo cho mình lợi thế cạnh tranh vượt trội trong thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho biết, tại Việt Nam, ngành logistics đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi khi Đảng, Nhà nước rất quan tâm đầu tư và mở rộng hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông với hệ thống đường cao tốc trọng điểm giúp doanh nghiệp vận tải tiết kiệm thời gian, chi phí vận chuyển.

Ngành logistics đang đón nhận cơ hội lớn khi Việt Nam đang trở thành một trong những quốc gia bùng nổ thương mại điện tử. Dữ liệu cho thấy năm 2024, quy mô thị trường thương mại điện tử bán lẻ Việt Nam đạt 25 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước.

Phát triển logistics xanh không còn là xu hướng mà dần trở thành yêu cầu tất yếu. Ảnh: Hoàng Anh

Đồng quan điểm, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) Phạm Tấn Công khẳng định, tăng trưởng xanh, phát triển bền vững là yêu cầu tất yếu, không thể đảo ngược và là xu thế chung toàn cầu trong giai đoạn hiện nay. 

Khảo sát của Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững của VCCI đã chỉ ra rằng, chuyển đổi chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị theo hướng bền vững hơn là một trong những xu thế mà cộng đồng doanh nghiệp quốc tế đang rất quan tâm và dành nhiều ưu tiên. Theo đó, quản lý chuỗi cung ứng xanh gắn liền với quản trị các mắt xích của nó, bao gồm thiết kế xanh, sản xuất xanh, vận hành xanh, thu mua xanh, logistics xanh, quản lý chất thải…

Ông Công nhấn mạnh, khi các mắt xích đó đều xanh thì doanh nghiệp sẽ có thể nâng cao năng lực vận hành, đồng thời hình thành nên hệ sinh thái xanh, bền vững xoay quanh doanh nghiệp, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh và gia tăng khả năng thích ứng, chống chịu, phục hồi của doanh nghiệp trước các cú sốc của thị trường.

Từ những yêu cầu chung của chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay, phát triển logistics xanh không còn là xu hướng mà dần trở thành yêu cầu tất yếu với các hoạt động xuyên suốt từ khâu mua nguyên vật liệu, sản xuất, phân phối, giao hàng, xử lý phế thải, với toàn bộ chu kỳ sống của sản phẩm.

Nghị quyết số 163/NQ-CP của Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics Việt Nam cũng đã xác định “phát triển logistics gắn với chuỗi cung ứng bền vững”.

Gian nan hành trình chuyển đổi

Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Tổng giám đốc CTCP Đầu tư và xây dựng Phúc Khang cho biết, trong bối cảnh Việt Nam cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và ngày càng hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối vừa và nhỏ, đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong quá trình chuyển đổi xanh và phát triển chuỗi cung ứng bền vững.

Tuy nhiên, doanh nghiệp lại gặp phải nhiều hạn chế, bao gồm tài lực và nhân lực. 

Với tài lực, Việt Nam hiện có hơn 90% doanh nghiệp logistics là các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ trong khi chi phí chuyển đổi xanh không hề rẻ, đặt ra thách thức rất lớn trong vấn đề đầu tư. 

“Vậy làm sao để các doanh nghiệp vừa và nhỏ sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường, cải tiến quy trình sản xuất và làm sao để giúp họ có nguồn lực chuyển đổi xanh dễ hơn?”, bà Mẫu đặt câu hỏi.

Một thách thức khác đến nhu cầu nguồn nhân lực. “Muốn có sản phẩm xanh thì con người phải xanh, tuy nhiên, nguồn nhân lực về chuyển đổi xanh gần như khủng hoảng, bởi nếu đào tạo ra được nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu về chuyển đổi xanh, chúng ta sẽ phải mất 20 năm. Do đó, chúng ta phải đầu tư con người một cách linh hoạt để hình thành văn hóa, bởi có những con người xanh mới có những chuyển đổi xanh và một đất nước xanh”, lãnh đạo Phúc Khang phân tích. 

Bên cạnh đó, ông Yap Kwong Weng, CEO Vietnam SuperPort, cho rằng, điều cốt lõi hiện nay là cần thúc đẩy mô hình logistics tích hợp đa phương thức, song song với việc xây dựng hành lang chính sách và tài chính bền vững để hỗ trợ doanh nghiệp thực thi chuyển đổi một cách thực chất.

Theo ông Yap, các nỗ lực chuyển đổi xanh của doanh nghiệp chỉ thực sự hiệu quả khi có sự đồng hành từ chính sách và tài chính. Từ đó, ông đề xuất cần khuyến khích tài chính xanh và các cơ chế kết hợp công – tư, không chỉ từ ngân hàng thương mại mà cả từ các tổ chức quốc tế cũng như ưu đãi thuế và miễn trừ pháp lý. 

Ở góc độ của cơ quan quản lý, đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho biết khi tham gia quá trình xanh hoá, doanh nghiệp sẽ gặp một số thách thức, trước hết về nhận thức, thói quen, hạ tầng chưa đáp ứng cho sự phát triển của phương tiện vận chuyển xanh.

Không chỉ vậy, chuyển đổi xanh hoá đòi hỏi chi phí đầu tư không nhỏ gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp SME. Ngoài ra, doanh nghiệp gặp thách thức khi lựa chọn công nghệ hay việc thiếu đội ngũ chuyên gia có kiến thức và năng lực triển khai.

Với doanh nghiệp, ông Hải cho rằng, cần xây dựng chiến lược phù hợp với định hướng phát triển xanh; nâng cấp và mở rộng hệ thống kho bãi, đầu tư các tranh thiết bị hiện đại; ưu tiên sử dụng các phương tiện vận tải thân thiện với môi trường. 

Doanh nghiệp cũng cần chia sẻ và nỗ lực hợp tác; áp dụng công nghệ mới và ứng dụng AI để tối ưu hoá hoạt động; xây dựng mô hình logistics xanh tích hợp.

Lực đẩy cho ngành kho vận và khu công nghiệp

Lực đẩy cho ngành kho vận và khu công nghiệp

Tiêu điểm -  1 năm

Xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ đã thúc đẩy hàng hóa vận chuyển qua hàng không và đường biển, giúp các công ty logistic và phát triển khu công nghiệp chuyển dịch tích cực.

Người tiêu dùng Việt và làn sóng thương mại điện tử bùng nổ

Người tiêu dùng Việt và làn sóng thương mại điện tử bùng nổ

Tiêu điểm -  7 năm

Thị trường mua sắm trực tuyến của Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ nhưng cũng vấp phải không ít thách thức từ logistic.

Một doanh nghiệp Malaysia muốn đầu tư cảng biển, hệ thống logistic tại Quảng Ninh

Một doanh nghiệp Malaysia muốn đầu tư cảng biển, hệ thống logistic tại Quảng Ninh

Đầu tư -  8 năm

Ông Sze Eam Leong, đại diện Công ty R&L Telecommunications (Malaysia) mong muốn được đầu tư lĩnh vực cảng biển và hệ thống logistics tại KCN Đầm Nhà Mạc (TX. Quảng Yên, Quảng Ninh).

Ngành nhựa Việt Nam: 35 năm vươn mình ra biển lớn

Ngành nhựa Việt Nam: 35 năm vươn mình ra biển lớn

Tiêu điểm -  10 giờ

Từ hình hài manh mún, nhỏ lẻ, bước vào thời kỳ Đổi mới, ngành nhựa Việt Nam nhanh chóng chuyển mình, trở thành ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước.

TP.HCM đề xuất ưu tiên 2 tuyến metro kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành

TP.HCM đề xuất ưu tiên 2 tuyến metro kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành

Tiêu điểm -  19 giờ

Sau năm 2030, ước tính mỗi ngày sẽ có khoảng 4.000 hành khách cần di chuyển giữa hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Việt Nam và Phần Lan nâng cấp quan hệ thành đối tác chiến lược

Việt Nam và Phần Lan nâng cấp quan hệ thành đối tác chiến lược

Tiêu điểm -  20 giờ

Phần Lan sẽ là cầu nối giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường EU, đồng thời, Việt Nam sẽ là điểm đến chiến lược của các doanh nghiệp Phần Lan tại châu Á.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: GDP 2026 phấn đấu tăng 10% trở lên

Thủ tướng Phạm Minh Chính: GDP 2026 phấn đấu tăng 10% trở lên

Tiêu điểm -  2 ngày

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng cao, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Trungnam Group so găng Tập đoàn SK tại LNG Cà Ná

Trungnam Group so găng Tập đoàn SK tại LNG Cà Ná

Tiêu điểm -  3 ngày

Trungnam Group bất ngờ gặp cạnh tranh đến từ Tập đoàn SK khi đang đếm ngược tới thời điểm bỏ thầu dự án LNG Cà Ná, tỉnh Khánh Hoà.

Ngành nhựa Việt Nam: 35 năm vươn mình ra biển lớn

Ngành nhựa Việt Nam: 35 năm vươn mình ra biển lớn

Tiêu điểm -  10 giờ

Từ hình hài manh mún, nhỏ lẻ, bước vào thời kỳ Đổi mới, ngành nhựa Việt Nam nhanh chóng chuyển mình, trở thành ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tạm dừng cho vay đặt cọc bất động sản

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tạm dừng cho vay đặt cọc bất động sản

Tài chính -  12 giờ

Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 (NHNN KV2) vừa có văn bản gửi đến các ngân hàng thương mại trên địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai về việc cảnh báo rủi ro trong hoạt động cho vay.

Thời của công ty chứng khoán ‘dựa bóng’ ngân hàng

Thời của công ty chứng khoán ‘dựa bóng’ ngân hàng

Tài chính -  14 giờ

Các công ty chứng khoán thuộc ngân hàng đang dần trở thành những cái tên dẫn đầu cuộc chơi, định hình lại xu hướng phát triển ngành chứng khoán

Lối thoát cho các thành phố 'nghẹt thở' vì ô nhiễm và ngập lụt

Lối thoát cho các thành phố 'nghẹt thở' vì ô nhiễm và ngập lụt

Phát triển bền vững -  16 giờ

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ cùng cam kết net zero vào năm 2050, Việt Nam đang đứng trước một lựa chọn mang tính bước ngoặt, tiếp tục phát triển theo lối mòn hay tiên phong kiến tạo những đô thị xanh để đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Bất động sản công nghiệp miền Bắc: Sức nóng dần tăng nhiệt

Bất động sản công nghiệp miền Bắc: Sức nóng dần tăng nhiệt

Bất động sản -  16 giờ

Dòng vốn FDI kỷ lục và sự chuyển dịch của chuỗi cung ứng đang tạo ra một sân chơi sôi động trên thị trường bất động sản công nghiệp, nơi những nhà phát triển đón đầu xu hướng với các sản phẩm chất lượng cao đang chiếm lĩnh vị thế dẫn đầu.

Thắng lớn nhờ trái cây, HAGL sớm vượt 18% kế hoạch lợi nhuận năm

Thắng lớn nhờ trái cây, HAGL sớm vượt 18% kế hoạch lợi nhuận năm

Doanh nghiệp -  18 giờ

Quý III, HAGL lãi tới 432 tỷ đồng, tăng 23%. 9 tháng đầu năm, HAGL lãi lũy kế 1.312 tỷ đồng, cao hơn 54% so với cùng kỳ và thực hiện 118% kế hoạch năm.

Doanh nghiệp nhà thép tiền chế chuyển từ xây nhanh sang xây xanh

Doanh nghiệp nhà thép tiền chế chuyển từ xây nhanh sang xây xanh

Phát triển bền vững -  19 giờ

Các doanh nghiệp lĩnh vực nhà thép tiền chế buộc phải chuyển từ xây nhanh sang xây xanh để thích ứng với chuẩn ESG và cuộc đua Net Zero toàn cầu.