Hòa Phát hưởng lợi lớn từ hàng rào thuế quan

Ngày 14/3/2025, Tổng cục thương mại và an ninh kinh tế thuộc Ủy ban châu Âu (EC) đã ban hành thông báo đề xuất áp thuế chống bán phá giá tạm thời với một số sản phẩm thép cán nóng của Ai Cập, Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam, nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU).

Theo đó, Formosa và các doanh nghiệp xuất khẩu thép của Việt Nam chịu mức thuế tạm thời là 12,1%. Thép cán nóng của Nhật Bản nhập khẩu vào EU chịu mức thuế tạm thời từ 6,9 – 33%, Ai Cập là 15,6%.

Các sản phẩm chịu thuế tạm thời là một số sản phẩm cán phẳng bằng sắt, thép không hợp kim hoặc thép hợp kim khác, có dạng cuộn hoặc không, không được gia công thêm ngoài cán nóng, không phủ, mạ, có xuất xứ từ Ai Cập, Nhật Bản và Việt Nam.

Đáng chú ý, đề xuất không áp thuế chống bán phá giá tạm thời đối với hàng nhập khẩu từ Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất.

Đại diện của Hòa Phát cho biết lý do giúp thép cuộn cán nóng của công ty không bị áp thuế là vì sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện đại, các khâu sản xuất đều được tối ưu hóa nên có giá thành cạnh tranh.

Trong quá trình EU điều tra, Hòa Phát hợp tác chặt chẽ, chủ động cung cấp đủ dữ liệu liên quan cho cơ quan điều tra của EU, dữ liệu hệ thống minh bạch là một trong các yếu tố góp phần vào sự thành công của Hòa Phát trong vụ kiện này.

Việc thép cán nóng Hòa Phát không bị áp thuế chống bán phá giá cho thấy trình độ và kinh nghiệm xử lý các vấn đề pháp lý trên thị trường quốc tế.

Mặt khác, các doanh nghiệp hạ nguồn sử dụng HRC Hòa Phát có cơ hội xuất khẩu sang EU mà không lo ngại về nguồn gốc xuất xứ và phá giá nguyên liệu.

Hưởng lợi từ chính sách

Gần đây, nhiều chính sách về thuế quan được các nước đưa ra gây ảnh hưởng đáng kể tới tình hình sản xuất, thương mại thép cũng như các sản phẩm về thép tại Việt Nam cũng như trên toàn cầu.

Tuy vậy, Hòa Phát dường như "miễn nhiễm" đối với những rào cản thuế quan này dù sở hữu quy mô sản xuất hàng đầu tại Việt Nam cũng như trong khu vực.

Ngày 4/2 vừa qua, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã công bố kết quả điều tra sơ bộ để chuẩn bị áp dụng thuế chống trợ cấp với các sản phẩm tôn mạ chống ăn mòn với các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam.

Đánh giá tác động của chính sách mới này, theo thống kê của công ty chứng khoán KB (KBSV), hoạt động xuất khẩu tôn mạ tới thị trường Mỹ - Mexico ước tính chỉ đóng góp 2,9% tổng doanh thu của Hòa Phát, thấp hơn nhiều so với mức 20-30% của các doanh nghiệp như Hoa Sen, Nam Kim, Tôn Đông Á.

Do vậy “ông lớn” đầu ngành thép sẽ ít chịu ảnh hưởng nhất từ các biện pháp chống bán phá giá nhờ các sản phẩm thép thượng nguồn (thép xây dựng, HRC) được tiêu thụ chủ yếu tại thị trường nội địa, kênh xuất khẩu đóng góp 30% tổng sản lượng.

Thêm nữa, thị trường xuất khẩu chính của Hòa Phát là các quốc gia thuộc ASEAN và Châu Á như Malaysia, Indonesia khi chiếm tới 40% doanh thu xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Hòa Phát cũng có kế hoạch sử dụng HRC để sản xuất thép chất lượng cao như tanh lốp, thép dây hàn, lõi que hàn, cáp thang máy... cũng giúp giảm rủi ro đối với Hòa Phát do ảnh hưởng từ thuế quan của Hoa Kỳ.

Trong khi đó, công ty chứng khoán MB (MBS) cho biết HRC và tôn mạ chiếm 60% sản lượng thép xuất khẩu sang Mỹ 2024 và các mặt hàng này đang chịu thuế suất 21-36%.

Các sản phẩm thép xây dựng và HRC đang phải chịu mức thuế khoảng 33-36% và MBS đánh giá các sản phẩm này có thể không chịu tác động từ chính sách của Mỹ do mức thuế hiện nay đã cao hơn 25%.

Ở thị trường trong nước, Bộ Công thương đã ra quyết định áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tạm thời với HRC nhập khẩu từ Trung Quốc (AD20), mức thuế áp dụng là 19,4% - 27,8%.

Theo thống kê của KBSV, sản lượng nhập khẩu 2024 đạt 12,8 triệu tấn, tăng 30% so với năm trước, chủ yếu do tâm lý đầu cơ của các nhà phân phối trước nguy cơ AD20 được phê duyệt.

Trên cơ sở Bộ Công thương áp dụng thuế CBPG tạm thời với HRC Trung Quốc, KBSV kỳ vọng giá HRC có xu hướng tăng nhẹ trong thời gian tới với việc giá HRC có xu hướng tăng nhờ kỳ vọng nhu cầu nội địa gia tăng.