Làm gì để gạo Việt Nam bán được giá cao?

Phạm Sơn Chủ nhật, 01/12/2024 - 08:30

Gạo Việt Nam có chất lượng cao nhưng khó bán giá cao nếu không có giải pháp giải quyết nguồn vốn cho doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo.

Đồng hành gần 30 năm với ngành lúa gạo, doanh nhân Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, cho biết, gạo Việt vẫn thiếu sức cạnh tranh trên trường quốc tế, bị ép giá, thương hiệu doanh nghiệp không mạnh, thương hiệu gạo quốc gia cũng mờ nhạt.

Nguyên nhân chính theo ông Bình là bởi, suốt nhiều năm qua, canh tác lúa chủ yếu theo quy mô hộ gia đình, sử dụng kinh nghiệm tự phát, mạnh ai nấy trồng.

Điều này dẫn đến doanh nghiệp cũng phụ thuộc vào người nông dân, không đáp ứng được hoặc đáp ứng rất hạn chế loại gạo khách hàng yêu cầu.

Mô hình cánh đồng liên kết giải quyết "lời nguyền" manh mún, tự phát của lúa gạo Việt Nam. Ảnh: Hoàng Anh

Nhận thức được những thực trạng của ngành lúa gạo, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cùng chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã đã đề ra nhiều giải pháp triển khai mô hình liên kết cánh đồng mẫu lớn.

Thực tế cho thấy, sau khi có chủ trương phát triển cánh đồng mẫu lớn theo mô hình liên kết vào năm 2012, một số doanh nghiệp đã dám mạnh dạn cung cấp gạo chất lượng cao cho khách hàng theo nhu cầu. Năng suất, chất lượng lúa được nâng cao, từng bước phá đi “lời nguyền” manh mún, lạc hậu của nghề trồng lúa.

Tuy nhiên, giá gạo Việt Nam vẫn chưa ổn định. Chủ tịch Công ty Trung An vẫn nhớ mãi câu chuyện chính những doanh nghiệp Việt chấp nhận bỏ thầu gạo với giá thật thấp để trúng thầu, bất chấp thiệt hại, thua lỗ.

Ông Bình kể lại, thời điểm tháng 8/2018, Hàn Quốc mở thầu gạo hạt ngắn. Khi đó, Việt Nam chỉ có hai doanh nghiệp tham gia đấu thầu, tỷ lệ trúng thầu rất cao nhưng vẫn cạnh tranh với nhau về giá. Kết quả, Việt Nam trúng thầu với số lượng gấp 3,5 lần Trung Quốc nhưng giá thấp hơn đến 100USD/tấn.

Hay như năm 2021, cùng thời điểm, cùng loại gạo, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc bán với giá 1.100USD/tấn, doanh nghiệp Việt vẫn sẵn sàng bán với giá 540USD/tấn.

“Doanh nghiệp thậm chí có thể lỗ nặng, biết điều đó nhưng vẫn tranh nhau chào bán giá thấp”, ông Bình cho biết.

Cùng lúc đó, khi sản lượng gạo trên thế giới khan hiếm, các quốc gia tăng cường nhập khẩu, doanh nghiệp không đủ gạo xuất khẩu. Mô hình cánh đồng liên kết cho năng suất cao, chất lượng tốt nhưng “lúa chín đầy đồng”, doanh nghiệp không kịp nhận, phải bán lại cho thương lái.

Chủ tịch Công ty Trung An lý giải, nguyên nhân của những nghịch lý trên đến từ việc doanh nghiệp không đủ vốn dài hạn để lắp đặt máy móc cần thiết như máy sấy lúa, silo chứa gạo, cũng không đủ vốn ngắn hạn để thanh toán tiền cho bà con nông dân. Do đó, doanh nghiệp phải bán bất chấp, bán tống bán tháo để duy trì dòng tiền.

Ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, tại Diễn đàn quốc tế phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long 2024.

Vướng mắc về vốn ngắn và dài hạn khiến doanh nghiệp, hợp tác xã không thể theo đuổi mô hình liên kết. Cánh đồng mẫu lớn cứ vậy teo nhỏ dần.

Hiến kế cho gạo Việt Nam

Đề án Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 (đề án 1 triệu ha lúa) được phê duyệt cuối năm 2023, đặt mục tiêu nâng cao giá trị gạo Việt Nam thông qua tăng cường chất lượng, giảm phát thải carbon, từ đó gia tăng lợi nhuận cho cả doanh nghiệp và người nông dân.

Ông Bình cũng như nhiều doanh nhân nông nghiệp và hàng triệu hộ nông dân, hợp tác xã miền Tây, tin tưởng rằng đề án 1 triệu ha lúa sẽ tiếp tục tạo ra động lực cho gạo Việt Nam phát triển bền vững, xây dựng thương hiệu trên trường quốc tế.

“Đề án 1 triệu ha lúa có thể giúp gạo Việt Nam thu về thêm từ 3 – 5 tỷ USD mỗi năm”, lãnh đạo Công ty Trung An khẳng định.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa con số ấy, để gạo Việt Nam bán được với giá cao, ông Bình nhấn mạnh việc doanh nghiệp cần tiếp tục thực hiện mô hình liên kết.

Cụ thể, Chủ tịch Công ty Trung An đề xuất xây dựng doanh nghiệp, hợp tác xã “đầu đàn” ở 13 tỉnh, thành miền Tây. Mỗi đơn vị chỉ cần phụ trách 40 nghìn ha cánh đồng theo mô hình liên kết, có thể sản xuất ổn định 3 – 4 triệu tấn gạo phục vụ xuất khẩu. Từ đó, gạo Việt Nam xuất khẩu với tư thế chủ động, không phải chịu áp lực từ thị trường.

Song song với đó, giải quyết tình trạng tranh mua tranh bán của doanh nghiệp lúa gạo trên thị trường quốc tế, cần có sự hỗ trợ từ phía ngân hàng để đảm bảo khoảng 50 nghìn tỷ đồng vốn vay ngắn hạn mỗi năm phục vụ thanh toán tiền mua lúa cho bà con.

Ngoài ra, khoảng 50 nghìn tỷ đồng vốn vay dài hạn cũng rất cần thiết để doanh nghiệp chủ động đầu tư cơ giới hóa chuỗi sản xuất lúa gạo.

Tổng hòa tất cả những yếu tố đó, cộng thêm canh tác theo hình thức mới giúp tăng chất lượng, giảm phát thải carbon, ông Bình tin tưởng, gạo Việt Nam sẽ bán được giá cao, ổn định, đưa ngành hàng lúa gạo phát triển bền vững, đem về lợi ích cho nền kinh tế, lợi nhuận cho doanh nghiệp và nâng cao thu nhập cho bà con nông dân.

Vòng luẩn quẩn nông nghiệp và tín dụng bao giờ mới thoát?

Vòng luẩn quẩn nông nghiệp và tín dụng bao giờ mới thoát?

Phát triển bền vững -  1 năm
Tín dụng khó tiếp cận, chưa phù hợp với điều kiện sản xuất khiến lúa gạo cũng như ngành nông nghiệp miền Tây chưa phát huy hết tiềm năng.
Vòng luẩn quẩn nông nghiệp và tín dụng bao giờ mới thoát?

Vòng luẩn quẩn nông nghiệp và tín dụng bao giờ mới thoát?

Phát triển bền vững -  1 năm
Tín dụng khó tiếp cận, chưa phù hợp với điều kiện sản xuất khiến lúa gạo cũng như ngành nông nghiệp miền Tây chưa phát huy hết tiềm năng.
Nông dân Việt hưởng ứng mục tiêu phát thải ròng bằng 0

Nông dân Việt hưởng ứng mục tiêu phát thải ròng bằng 0

Phát triển bền vững -  1 năm

Phát thải ròng bằng 0 được đông đảo người nông dân hưởng ứng và xem như cơ hội để đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế.

Mảng nông nghiệp tái tạo của Mekong Capital thăng hoa

Mảng nông nghiệp tái tạo của Mekong Capital thăng hoa

Doanh nghiệp -  1 năm

Startup nông nghiệp tái tạo Husk dù mới về tay Mekong Capital chưa lâu, nhưng đã ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực và trở thành điểm sáng của năm 2024.

Xuất khẩu nông sản: Thách thức vượt mốc 60 tỷ USD

Xuất khẩu nông sản: Thách thức vượt mốc 60 tỷ USD

Tiêu điểm -  2 năm

Mục tiêu xuất khẩu nông sản năm nay phụ thuộc một phần vào tốc độ khôi phục sản xuất sau bão số 3.

M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

M&A và bài toán phân bổ lại nguồn lực trong bối cảnh mới

Tiêu điểm -  1 ngày

Từ tái cấu trúc sở hữu, mở rộng đầu tư đến thoái vốn khỏi những tài sản không còn được ưu tiên, các thương vụ M&A đang phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của doanh nghiệp Việt, với trọng tâm ngày càng hướng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực và khả năng tạo giá trị sau giao dịch.

Cuộc đua kết nối của những ông lớn cảng biển Việt Nam

Cuộc đua kết nối của những ông lớn cảng biển Việt Nam

Tiêu điểm -  1 ngày

Khi năng lực hạ tầng ngày càng được mở rộng, lợi thế của cảng biển không còn chỉ nằm ở quy mô cầu cảng mà còn ở khả năng thu hút nguồn hàng, phát triển tuyến vận tải quốc tế và kiểm soát các mắt xích trong chuỗi logistics.

Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện

Việt Nam và Đan Mạch nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện

Tiêu điểm -  1 ngày

Việt Nam và Đan Mạch khẳng định quyết tâm chung thúc đẩy thương mại, đầu tư song phương và tháo gỡ các rào cản.

Muốn có thành phố học tập, TP.HCM cần doanh nghiệp học tập

Muốn có thành phố học tập, TP.HCM cần doanh nghiệp học tập

Tiêu điểm -  1 ngày

Biti’s, Talentnet hay Unilever đều cho rằng xây dựng thành phố học tập cần bắt đầu từ doanh nghiệp và sự kết nối giữa nhà trường, chính quyền với cộng đồng.

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát giá nhà ở xã hội, thuận thị trường với bất động sản cao cấp

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát giá nhà ở xã hội, thuận thị trường với bất động sản cao cấp

Tiêu điểm -  1 ngày

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đồng bộ giữa pháp luật về đấu giá với pháp luật về đất đai, nhằm quản lý, điều tiết được giá đất, giá nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, bảo đảm khả năng tiếp cận của người lao động.

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

KITA Group mở rộng địa hạt kinh doanh

Doanh nghiệp -  1 giờ

Mở rộng từ bất động sản sang hạ tầng khu thương mại tự do và xe điện, KITA Group có thêm dư địa tăng trưởng.

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi

Diễn đàn quản trị -  1 giờ

Khoảng gần 43.000 doanh nghiệp được thống kê chưa có thông tin kê khai về chủ sở hữu hưởng lợi sẽ bị rà soát và có nguy cơ bị phạt lên đến 100 triệu đồng.

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Giá căn hộ sơ cấp neo đỉnh, người mua bằng đòn bẩy gánh áp lực lãi vay

Bất động sản -  2 giờ

Chủ đầu tư giữ giá niêm yết nhờ các chính sách bán hàng, còn người vay mua nhà phải một mình đối mặt với lãi suất thả nổi. Dù vậy, giới phân tích cho rằng đây chưa phải làn sóng bán tháo.

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

VinaCapital bắt tay A.P. Moller Capital tìm cơ hội đầu tư logistics Việt Nam

Doanh nghiệp -  2 giờ

Ngày 20/10/2026, VinaCapital đã ký biên bản ghi nhớ với A.P. Moller Capital, công ty quản lý quỹ toàn cầu đầu tư hạ tầng thuộc Tập đoàn A.P. Moller của Đan Mạch, nhằm tìm hiểu các cơ hội hợp tác đầu tư vào hạ tầng giao thông và logistics tại Việt Nam.

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Diễn đàn quản trị -  4 giờ

Tổng giám đốc New Toyo (Vietnam) Nhan Húc Quân cho rằng một doanh nghiệp tiến bộ không chỉ được đánh giá qua số lượng phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo, mà còn ở việc họ có thực sự được trao cơ hội, được lắng nghe và phát huy tối đa năng lực của mình hay không.

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Có những 'mùa đông' bắt đầu từ chính thành công của doanh nghiệp

Leader talk -  4 giờ

Đôi khi, thứ khiến doanh nghiệp mắc kẹt lại chính là mô hình từng giúp họ thành công. Gần 20 năm kể từ ngày sáng lập YouNet, từng mua lại cả một doanh nghiệp nước ngoài chỉ để sửa một mô hình kinh doanh sai, đến hôm nay, chúng tôi vẫn tiếp tục đập đi những thành công cũ để đi xa hơn.

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

FPT báo lãi trước thuế hơn 8.700 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  17 giờ

Lợi nhuận trước thuế FPT tăng 17% so với cùng kỳ 9 tháng năm ngoái, các mảng dịch vụ AI, dữ liệu đều ghi nhận tín hiệu tích cực.

Đọc nhiều